Phân tích nhân vật người đàn bà hàng chài I . Mở bài
Nguyễn Minh Châu là nhà văn mở đường tài năng và tinh anh nhất của văn học
ta hiện nay . Ông đã đi sâu khám phá sự thật đời sống ở bình diện đạo đức thế sự. Tâm
điểm những khám phá nghệ thụât của ông là con người trong cuộc mưu sinh, trong
hành trình nhọc nhằn kiếm tiền hạnh phúc và hoàn thiện nhân cách. Chiếc thuyền
ngoài xa là một trong những sáng tác tiêu biểu của ông . Truyện đã xây dựng thành
công hình tượng nhân vật người đàn bà hàng chài , một người lao động lam lũ , bất
hạnh , trải đời và sáng đẹp tình yêu thương , đức hi sinh , vị tha .
II. Thân bài .
Truyện Chiếc thuyền ngoài xa in đậm phong cách tự sự - triết lí của Nguyễn
Minh Châu, rất tiêu biểu cho hướng tiếp cận đời sống từ góc độ thế sự của nhà văn ở
giai đoạn sáng tác thứ hai. Truyện ra đời trong hoàn cảnh đất nước ta đang dần đổi
mới , cuộc sống kinh tế có nhiều mặt trái , nhiều tồn tại khiến người ta phải băn khoăn
. Truyện ngắn lúc đầu được in trong tập Bến quê (1985), sau được nhà văn lấy làm tên
chung cho một tuyển tập truyện ngắn (in năm 1987).
Mọi diễn biến của tác phẩm đều được soi chiếu qua lời kể và suy nghĩ của nhân
vật Phùng . Để có thể xuất bản một bộ lịch nghệ thuật về thuyền và biển thật ưng ý,
Phùng đi tới một vùng biển từng là chiến trường cũ của anh thời chống Mĩ. Phùng đã
chụp được một bức ảnh thật đẹp và toàn bích. Nhưng chính từ chiếc thuyền ngoài xa
thật đẹp ấy lại bước xuống một đôi vợ chồng hàng chài , lão đàn ông thẳng tay quật vợ
chỉ để giải toả nỗi uất ức, buồn khổ của mình. Thằng Phác, con lão che chở người mẹ
đáng thương. Phùng xông ra buộc lão phải chấm dứt hành động độc ác. Lão đàn ông
đánh trả, Phùng bị thương, anh được đưa về trạm y tế của toà án huyện. Ở đây, anh đã
nghe câu chuyện của người đàn bà hàng chài với bao cảm thông và ngỡ ngàng, ngạc
nhiên. Anh hiểu :không thể đơn giản và sơ lược khi nhìn nhận mọi hiện tượng của
cuộc đời.
Từ câu chuyện về một bức tranh nghệ thuật và sự thật cuộc đời đằng sau bức
ảnh, truyện ngắn “Chiếc thuyền ngoài xa” mang đến một bài học đúng đắn về cách

toà án , chị rất sợ sệt , khép nép , một điều quý toà , hai điều quý toà , xưng con , chỉ
dám ngồi mon men ở mép ghế . Khi nhận được lời khuyên “ chị không sống nổi với
người chồng vũ phu ấy đâu” của chánh án , người đàn bà ra sức van xin “ quý toà bắt
tội con cũng được , bỏ tù con cũng được nhưng đừng bắt con bỏ nó” . Lời van xin ấy
chứa đựng bao éo le mà người ngoài cuộc đều ngạc nhiên , không hiểu được . Khi
chánh án Đẩu nghiêm giọng , nói rõ chủ trương của toà , chị bỗng thay đổi hẳn thái độ
,xưng chị với Phùng và Đẩu . Chị kể lại câu chuyện cuộc đời mình như lời giải thích
cho việc chị phải chấp nhận một người chồng vũ phu mà không thể bỏ .
Câu chuyện bắt đầu từ việc chị lấy chồng. Chị vốn mặt rỗ , xấu gái , may được
người thanh niên đánh cá thương và lấy làm vợ . Khi ấy hắn là anh con trai cục tính
nhưng hiền lành lắm , không bao giờ đánh đập chị . Cuộc sống trở nên khó khăn trong
những ngày biển động . Vợ chồng con cái cả tháng liền toàn ăn xương rồng luộc chấm
muối . Thuyền thì nhỏ mà con thì nhiều , nhà nào cũng cũng gần chục đứa . Đàn ông
trên thuyền nếu không uống rượu thì đánh vợ mỗi khi khổ quá . Chị khẳng định bao
nỗi vất vả , cực khổ nếu trên thuyền không có đàn ông , đặc biẹt là khi biển nổi giông
bão . Trên thuyền bắt buộc phải có người đàn ông chèo lái , làm chỗ dựa và cùng nuôi
nấng một đàn con đông đúc . Chị tâm sự rằng trên thuyền cũng có nhiều lúc vui, vui
nhất là vợ chồng sống hoà thuận , nhìn đàn con được ăn no . Chị khẳng định , đàn bà
trên thuyền phải sống cho con chứ không sống cho mình .
Những lời giãi bày chân thực trên là câu chuyện xúc động, éo le về cuộc đời
người đàn bà hàng chài. Câu chuyện đó đã đưa ra những lí do sâu sắc mà chị không
thể nghe theo lời khuyên giản đơn của chánh án Đẩu mà bỏ chồng . Cách xử sự của
chị là không thể khác . Bởi , nếu bỏ chồng , chị không thể một mình nuôi nấng đàn
con chị vô cùng thương yêu. Một mình người đàn bà không thể chèo lái con thuyền
trên biển khơi rộng lớn . Giọng văn sâu lắng của tác phẩm bộc lộ xót thương trước
hoàn cảnh thân phận của người đàn bà và thái độ trân trọng của nhà văn trước tình yêu
thương , đức hi sinh , lòng vị tha cao cả của chị . ở chị , dù cái nghèo khổ có lấn át đến
đâu , chị vẫn toả sáng vẻ đẹp cao thượng của người phụ nữ Việt Nam .
Đồng thời, qua câu chuyện , nguyên nhân của nạn bạo hành gia đình được bộc
lộ rõ . Nạn bạo hành gia đình có nguồn gốc từ chính sự nghèo khổ , từ nhận thức hạn