Những dấu hiệu nhận
biết tai biến mạch máu
não
Trong những đợt rét đậm, số bệnh nhân là người già phải nhập viện tăng vọt.
Các bệnh chủ yếu là viêm phế quản, viêm phổi, và đặc biệt là tai biến mạch
máu não. Nhiều bệnh nhân phải nhập viện trong tình trạng nguy kịch.
Trời rét vượt quá ngưỡng tự bảo vệ của cơ thể
Các tác động trực tiếp của đợt rét đậm, rét hại vừa qua gây ra tình trạng giảm
thân nhiệt dưới mức bình thường, vượt quá ngưỡng của các hoạt động phản
xạ tự bảo vệ của cơ thể. Hiện tượng hạ thân nhiệt này đặc biệt thấy ở trẻ em
và người cao tuổi, khi điều kiện sưởi ấm trong các đợt thời tiết giá lạnh
không đảm bảo được yêu cầu.
Có thể giải thích vì sao nhiệt độ lại tác động mạnh lên cơ thể. Lộ trình như
sau:
- Nhiệt độ lạnh gây co mạch, tăng huyết áp và cô đặc máu (do tăng độ quánh
của máu). Do vậy, có thể làm bong các mảng xơ vữa bám kết trên thành
mạch, tạo điều kiện thuận lợi hình thành huyết khối, gây bít tắc lòng mạch.
Hơn nữa, trong khi các thành phần hữu hình của máu đang tăng lên do máu
cô đặc lại thì nồng độ proteine C có tính chống đông trong huyết thanh lại
không tăng, khiến nguy cơ hình thành huyết khối tăng mạnh, đặc biệt ở
người già.
- Ở các động mạch vành, sự co thắt mạch do lạnh kết hợp với khả năng tạo
nên huyết khối và nhu cầu oxy của cơ tim tăng sẽ dẫn tới hoặc làm trầm
trọng thêm các cơn đau thắt ngực, thậm chí nhồi máu cơ tim khi lòng động
mạch bị bít tắc hoàn toàn.
Các thống kê cho thấy, khoảng nửa số trường hợp tử vong gia tăng trong
mùa đông giá lạnh là do bít tắc mạch vành tim bởi huyết khối.
Tai biến mạch máu não là một loại biến chứng nguy kịch, nên ngoài việc
quản lý và kiểm soát tốt bệnh đang có, bạn cũng cần nắm bắt được các dấu
hiệu báo động của cơn tai biến, để kịp thời điều trị. Tỉ lệ biến chứng càng
giảm nếu thời gian phát hiện ra bệnh càng ngắn.
Dưới đây là những dấu hiệu báo động của cơn tai biến mạch máu não:
- Nhức đầu dữ dội, đột ngột. Triệu chứng này có ở trên 50% số bệnh nhân.
- Đột nhiên thấy chóng mặt, ù tai, choáng váng. Một bên chân bị yếu hẳn,
không vững.
- Đột nhiên một bên tay không cầm nắm chắc được đồ vật, dễ rơi thìa, đũa,
bát. Nhặt lại vật dụng để rơi một cách khó khăn.
- Đột nhiên rối loạn ngôn ngữ: nói khó, nói ngọng, mọi người không hiểu
được bệnh nhân nói gì. Triệu chứng này có thể chỉ diễn ra trong ít phút,
nhưng cũng có thể kéo dài cả ngày trước khi tai biến nghiêm trọng xảy ra:
bệnh nhân không còn khả năng phát ngôn.
- Đột nhiên bệnh nhân có cảm giác như kim châm, kiến đốt ở đầu chi tay,
chân, một nửa bên trên người.
- Xuất hiện những “khoảng vắng”: thỉnh thoảng bệnh nhân như mất hẳn sự
kiểm soát của chính mình. Đang nói bỗng mất ngang trong giây lát mới lại
tiếp tục được câu chuyện. Để rơi vật dụng trong tay mà không biết để rồi vài
giây sau mới sực nhớ ra và nhặt lên.
- Những rối loạn trí thức: bệnh nhân đột nhiên mất định hướng trong vài
phút, vài giờ. Thoáng quên, thoáng điếc, mất định hướng về không gian và
thời gian.
- Đột nhiên xuất hiện cảm giác như có ruồi bay trước mắt, mất thị lực hoàn
toàn hoặc một phần, hoặc một hai bên trong giây lát.
Thời gian xuất hiện các dấu hiệu báo động này tới khi tai biến thực sự xảy ra
với các biểu hiện hôn mê hoặc bán thân bất toại, có thể từ 1-2 giờ hoặc 1-2
ngày tùy mỗi người.
Giai đoạn tiên liệu mô tả trên đây có tính chất rất quyết định trong việc hoặc
cứu sống bệnh nhân hoặc ngăn ngừa những di chứng tai hại có thể xảy ra.