class="bi x0 y0 w1 h1"
VĂN HỌC & NGHỆ THUẬT
Tác phẩm làm cho ông sống mãi với thời gian là Hoa đau khổ (Fleurs du mal) xuất bản năm 1875. Ông là một nhà thơ lớn, đã thổi vào thi đàn nước Pháp
một luồng sinh khí mới mẻ lúc bấy giờ. Phong cách của ông hàm xúc về hình ảnh, giàu nhạc tính trong âm điệu và nguồn cảm hứng bắt nguồn sâu sắc từ
nghệ thuật tạo hình.

Qua những tác phẩm của Rubens, ông cảm nhận thiên nhiên như đọng lại.
“Vườn biếng lười dòng nước lững lờ trôi”
Hình ảnh những nhân vật nữ, mập mạp nõn nà mà có sức hấp dẫn mãnh liệt tưởng chừng không bao giờ chấm dứt.
Nó được so sánh với :
Không khí giữa trời và biển tự biển khởi”.
Với Léonard de Vinci, nàng Mona Lisa có nụ cười vừa sâu thẳm vừa ấm êm. Phong cảnh thông xanh, băng hà hiện lên một cách huyền diệu qua lăng kính
sâu thẳm của tâm linh lẫn tri thức uyên bác.
“Và diệu huyền xuất hiện giữa âm u”
Vòm điện Sixtine, Phán xét cuối cùng của Michel Ange với vô số nhân vật cơ bắp lực lưỡng tượng trưng cho cả thần linh, lẫn bóng ma chập choạng giữa
hoàng hôn.
“Xé khăn tang, đưa ngón tay chỉ thẳng”
Những lễ hội hóa trang rực rỡ, say sưa, cuồng nhiệt dẫn con người nhập cuộc vào sân diễn lãng mạn bằng những màu hoa đăng mát rượi, hóa thành những
con thiêu thân lăn xả vào ánh đèn rực cháy, những cánh bướm vội vã tìm hoa rộn rã tưng bừng trong tranh Watteau.
Với tác phẩm của Goya, Baudelaire bỗng thấy hiện lên những ác mộng chưa từng cảm thấy. Những thai nhi gào thét trong vạc dầu địa ngục, một bà lão xấu
xí lại soi gương níu kéo tuổi thơ đã chết quá lâu rồi. Một bầy dơi, một đàn quái vật thật kinh dị.
Qua Delacroix màu đỏ, loang lổ của máu, đường nét mạnh mẽ của thú vùng vẫy trong bóng râm của rừng tùng bách vạn niên.
Những tác phẩm hội họa của những bậc thầy âm thầm ngân lên những lời cầu nguyện, van xin, kêu than hay nức nở như một tiếng vang được dội lại từ
muôn vạn mê cung. Chúng là liều thuốc tiên để chữa trị căn bệnh của những ai đang đau khổ. Chúng cũng biến thành lời hiệu triệu đến muôn ngàn dũng sĩ.
“Một lệnh truyền, ngàn loa vang vọng lại.
ánh hải đăng thắp sáng vạn kinh thành
Giữa rừng sâu gọi thợ săn lạc lối”
Với Baudelaire, những tác phẩm của những thiên tài là “Những ngọn hải đăng” của nhân loại.
Henri Bergson (1859-1941) một nhà văn lớn của Pháp đã viết về thời gian và sáng tạo.
“Người họa sĩ đứng trước khung vải thô, màu sắc, bảng điều sắc và người mẫu, chúng ta thấy và biết kể cả cung cách của họa sĩ, nhưng chúng ta có thể tiên
đoán những gì sẽ xảy ra được không? Chúng ta giả định một số yếu tố của vấn đề, chúng ta hiểu về một số kiến thức trừu tượng, kết cục sẽ như thế nào, có

không phải là vấn đề kỹ thuật mà là thế giới quan. Chỉ nhờ nghệ thuật mà con người có thể thoát ra khỏi vỏ ốc của chính mình và biết được kẻ khác đã thấy
như thế nào trước cùng một vũ trụ của ta và người. Nhờ nghệ thuật chúng ta không còn chỉ thấy được thế giới riêng lẻ của chính mình, mà nhãn quan của
chúng ta lại được nhân lên nhiều lần qua tác phẩm của các nghệ sĩ siêu việt đầy cá tính. Những họa sĩ lớn như Rembrandt hay Ver Meer đã gửi đến chúng
ta những tia sáng đặc biệt. Nghệ thuật giải thích và làm cho chúng ta thấy rằng không thể hiểu được cuộc sống bằng “quan sát” qua các hiện tượng thấy
được, chúng cần phải được diễn dịch từ các mặt trái rất khó giải mã.
Andre Gide, nhà văn lớn Pháp từng tuyên bố “Tôi đang tạo tác phẩm nghĩa là tôi đang sống”. Ông cho rằng “Ngày nay từ “cổ điển” là một sự tôn vinh,
người ta ban tặng nó một ý nghĩa như thế, như vậy tất cả những tác phẩm vĩ đại và xuất sắc đều cổ điển tất hay sao. Thật mơ hồ, có những tác phẩm thật vĩ
đại nhưng chẳng cổ điển tí nào. Cũng chẳng cần phải lãng mạn mới xứng đáng như vậy” . Con người từng băn khoăn “Con người là gì? Từ đâu đến? Sẽ về
đâu? Trước khi được sinh ra con người là gì? Sau khi chết sẽ thế nào? và cuối cùng sự thực là gì ? Để tìm câu trả lời người ta thấy chúng ở trong hành động
và trong tác phẩm nghệ thuật “.
Jean Paul Sartre, một triết gia một nhà văn, một nhà viết kịch và cũng là một nhà lý luận phê bình Pháp cha đẻ của thuyết hiện sinh
(EXISTENTIALISME). Nghệ thuật thế giới thế kỷ XX chịu ảnh hưởng sâu đậm phân tâm học của Freud thì cuối thế kỷ trước và bắt đầu thế kỷ này thuyết
hiện sinh đã ít nhiều ảnh hưởng đến những hình thức nghệ thuật sắp đặt và trình diễn.
Một nhà văn khác là Andre Malraux tác giả của “Những tiếng nói thầm lặng (1951), “Bảo tàng tưởng tượng của điêu khắc thế giới”, “Biến thái của thần
thánh” cho thấy ông cực kỳ quan tâm đến những sáng tạo nghệ thuật của nhân loại. ông cho rằng nghệ thuật Hy Lạp không phải là một nghệ thuật đợn độc
mà là cầu nối giữa con người với vũ trụ. Nghệ thuật xuất hiện bằng số lượng và biến thái. Một tranh sành sứ, một tác phẩm của Rubens, của Rembrandt hay
của Cézanme giải thích rõ ràng sự tự chủ của người sáng tạo.
Jean Cocteau (1889 - 1963) mà Guitemie Maldonado gọi là “Thiên thần hai mặt”, khi được phỏng vấn đã trả lời : “Tôi là nhà thơ, là nhà văn, tôi đang vẽ và
tôi cũng xây dựng cả nhà thờ – Tôi bị tước danh hiệu nhà thơ khi làm các công việc khác ” Trong đề tặng tập tranh giải Picasso, Cocteau viết “Các nhà
thơ không vẽ - Họ tháo gỡ văn tự và sau đó thắt gút thành một cách khác đi “.
Apollinaire muốn đưa ấn tượng lập thể của bức tranh Bố cục con bài “át” vào tác phẩm văn học Zone (vùng miền) của mình. Bức tranh Nhà thờ Chartres
có tiền cảnh là một cánh đồng lúa mì vàng rực rỡ của Laprade đã gợi cảm cho nhà thơ Peguy.
“étoile de la mer, voici la lourde nappe
ét la profonde houle ét l’ océan des blés ”
Dịch nghĩa:
“Ngôi sao biển, đây tấm trải bàn nặng trĩu
Và sóng ngầm sâu thẳm và đại dương của trùng điệp lúa mì”
Ngược lại Max Ernst đã minh họa tác phẩm “Rhinocéros” (Tê giác) của Jonesco, Georges Braque minh họa “L’ordre des Oiseaux” (trật tự loài chim) của
Saint John Perse, Picasso minh họa “Oeuvres croisées” (Tác phẩm gặp nhau) của Aragon và Elsa Triolet.
Hội họa truyền thống Trung Hoa và Nhật Bản từng chú trọng trong thơ có họa (Thi trung hữu họa) và ngược lại trong họa phải có thơ. Do đó hầu hết trong