NGHIENCUU-
TRAO
DOI
Van de thuong thiic van
hpc
nghe thuat
ciia
cong chung hien nay
ThS NGUYEN THI TRIEU*
1.
Vai
tro
ciia cong
chung trong su phat trien
van
hoc
nghe thuat
Tac
gii -
tae
pha'm - cdng
ehiing,
dd
la
3
ye'u
td tao
nen
sir
nhat
the cho
khdng
ed
tac
pha'm
nghe thuat, neu tam vdc cua mpt
nIn
VHNT la do
nhiing
tae
pham
ed gia
tri
tao
ra, thi
edng ehiing
la
lire
lupng quan trpng trong
sin
xuat
va
binh gia VHNT.
Cdng
chiing
viia
la ehu
vira
la
khach ciia
VHNT,
tbi
cua
minh trude
eae
van dl cua dbi
sd'ng
va
ciia bin
than nghe thuat,
ddng thbi eiing xua't phat tu nhu cau mudn chia se,
dugc
khuech tan va
phd'
bien nhung tran trd, nhiing
vat
ldn,
tim tbi ay trong
cdng
ddng,
tiic
la nhu cau
cd
edng chiing nghe
thuat.
*
Hoc vien Chfnh tri - Hanh ehfnh khu vue III
Cdng
chiing
tit
lau
danh gia
nay cua
cdng chiing
dem
lai.
Cdng ehiing
la
ehii,
la ngubi dat
hang,
ngubi quyet
dinh
quyen sich
ay
phii dugc
in
sdlugng
bao
nhieu ehu
khdng
phii
ngubi
viet;
vd kich ay
duge
dien
d
dau,
bao
nhieu
trb ciia
cdng
chiing dan
ed
vai trb tich
cue
nguge
trd
lai
khau
sang
tie.
Cd
the khang
dinh,
khdng nghe
thuat
nao
la
nghe thuat
khdng
can tdi
cdng
ehiing.
Thue
te',
trong
VHNT,
ngubi ta
chii
tri.
Dieu dd edn
tiiy
thupe rat nhilu
d van dl
cot
loi:
trinh
dp
thudng
thirc
nghe thuat cua
edng
ehiing.
2.
Van de
trinh
do
thudng thuc van hoc nghe
thuat
cua
cong
chiing hien nay
Trinh
dp
thudng thire nghe thuat eua
edng
chiing
lien
quan
rang
cdng
chiing
the
kia.
Nhung thuc te
la,
trong
cdng
chiing,
ddi
tugng
nay
khac ddi
tugng kia
ed
khi mdt trdi
mdt
vuc.
Dd
la
sir
khac nhau chi it la vl tud'i tae, gidi tinh, nganh
nghe,
quan
diem xa
hdi,
quan
die'm tha'm my
v.v
xac.
Hp ed
khi
nang phat hien
eai mdi
d
nd va ciing cd
khi
nang phe phan nd, hp
nhin tha'y qua trinh sang tao am
thim
cua tac
gii
va ed the dat yeu cau vdi anh ta d qua trinh tie'p
theo
Cdn
cdng
ehiing
phd'
thdng,
dd
la nhiing ngudi
yeu nghe thuat mdt each
tir
phat, hp de'n vdi nghe
thuat hau
nhu
theo nhu cau
giii
tri thuan
hudng
trai
nguge
nhau.
Cho
nen
khdng the xem
cdng ehiing
nhu la dai ehiing
-
mdt
ddi
tugng
tie'p
nhan nghe thuat gan nhu trimg
hpp vdi eai gpi
la
cdng ehiing
phd'thdng.
Va nghe
thuat
lam ra
khdng ehi de phuc vu
dai
chiing,
nghia la phuc
vu
edng ehung pho thdng
nay.
Vi
tam
nhan
thuc eua edng ehiing hay ndi each
khac,
phii
thu be
minh
lai. Mue
dfch sang tao nghe thuat de "phue
vu
dai
ehiing"
ehfnh la mdt trong nhiing
yeu
tdngan
trd
nang
lire
sang tao cua ngubi nghe si, ngan trd kha
nang niy sinh cai mdi trong nghe
thuat
va
la
siic y ddi
vdi
tien
trinh
van
ddng
cua
eae
phuong
tien
thdng
tin
dai ehiing
ngay
mdt
eao
thi
tac
dung giii
tri
eua VHNT
trd thanh
nhu
cau va
dieu kien tat yeu
cua
eudc sd'ng eon
ngubi.
Cd
phii
vi vay ma nhiing tae pha'm "khd cung" ti'nh
giao
due,
khdng kit
hpp
dupc
tinh
tiep
can
nay,
edng chiing cd dieu kien hon
trong
viee thudng
thue eii
hay, eai dep
cua
cac nIn
van hda
tren
the gidi.
Tir
dd,
thi hie'u tha'm my, thi hieu nghe thuat ciia
hp
duge
phat trien
mdt
each
da
dang va
ngay
cang phong
phii
hon. Tuy nhien, mdt hien tupng thue te dien ra
trong edng chiing ngay nay la su hi pha vd cua
cle
khudn
mdt bd phan khdng nhd ciia
cdng chiing thanh nien dbi hdi van hpc
giii
tri, am
nhac
giii
tri, san khau
giii
tri, dbi hdi
cae
"elm
giae
manh"
tren
cae
san
dien
Cae
khudn
thudc
tham
my
chuyen dd'i d timg bd
phan
cdng
chiing
va
ngay ehinh
bd
phan
vi
nghe
thuat
thdi
gian qua
da
khdng khdi
liing tiing
giiia viec
chilu theo cdng ehung mdt thdi
vdi
viee
giii viing
eae
tieu chuan
nghe
thuat, tieu chuan tham
my
ma
minh
62
NGHIENCUU-TRAO
DOI
da dat
ra.
Sir
phat sinh
ngay mdt da dang cua
thi hieu
trong cae tang
Ciing liic la sirxuat
hien cua
ddng phim
video
duge
dan
mac "kie'm hiep
pha dilm
tinh".
Vdi ea
nhac
la su trd lai cua ddng bolero, cdn dugc ggi la "nhac
sen",
ed liie gan
nhudde
chiem ngdi
chu
soli
Chimg
vai nam trd lai day,
sin
pha'm
caa
ddng nghe thuat
"giii
tri
don
thuan" lai chuyen sang khai thac
eae
dl
an
khach
va nghe
thuat.
An
khach,
tiic dap
ung duge
thi
hie'u
khan
gia
thi
khdng nghe
thuat,
va nguge
lai,
nghe thuat thi khdng an khach.
Sir
chenh lech ngay
mdt nhilu giiia tinh nghe thuat eua tae pha'm va su
dap
ling
thi hieu eua
edng
ehiing.
Xu
hudng
chay
theo
cbn
nhilu bat
cap.
Trong
sd35
the
loai VHNT dugc dua ra trung eau y Men, dai da sd
edng ehiing chi quan tam den nhiing the loai mang
tfnh
giii
tri, thudng thire hang ngay
nhu
hai kich, ea
nhac,
ma it quan tam den nhirng dang nghe thuat
can dau tu
suy
nghi,
tim hie'u va mang tinh
tutudng
nhutieu thuyet, dieu khac,
Ca nhac la the loai nghe thuat dugc nhilu edng
chiing quan tam nhat. The loai nghe thuat
ed sue
lan
tda
va
tae
ddng tnre
tie'p
va van
nghe
si cbn
nhilu long
leo.
Cd 31 ngdi sao ea nhac dugc
edng ehiing nhac
den,
trong
dd ehi ed 12 nhac
si,
edn
lai
la ea
si;
gdm
eae
ten tud'i nhu Tran Tien, Tran Hoan,
Trinh Cdng
Son,
Van
Cao,
Cd 24
ngdi sao dien Inh
duge nhd
den,
trong
dd
chi
ed
the loai thudc vl
giii
tri
hon
la
eae loai
hinh mang tinh nghe thuat, tu
tudng. Ngay trong mdt
the'
loai,
eae tie
pha'm
giii
trf
vin
thu
hiit
lugng cdng chiing nhilu hon. Ca nhac,
dien
Inh
chiem sd'edng ehiing chii
ye'u.
Dieu
khac,
hga
rat it
edng
ehiing quan
tam.
Tuy nhien
tieng
vl miln Trung van khdng
ban
duge
ve.
Cach tiep can nghe thuat eua edng chiing hien
nay ciing rat dang lo ngai. Cude dilu tra tren day
cua Ban Tu tudng
Van
hda Trung
uong cho
tha'y, de'n
hon
90%
tie'p
can qua ti
vi,
ehi
ed
78%
can
bd
va
65%
ngubi dan
cd dpc
saeh
bao,
sd
ngubi
tud'i
teen.
Cac
rap hat hau nhu khdng
cbn
bao
nhieu khan
gii.
Sd
lugng bat truyin hinh cap
d
eae
dd thi ngay
mdt
tang len ehiing td da sd van ehpn
truyin hinh la kenh tiep nhan thuan tien nha't va
the'
loai
dugc edng chiing
dd
thi tieu thu nhilu nha't
van la phim truyen, dac biet la phim truyen nudc
ngoai,
cae
kenh
HBO,
Star
Movies
Cang
ngay,
gii
ed tud'i d
thanh phd'.
3.
Mot so giai phap nham nang cao thi hieu
tham my va trinh do thudng thuc nghe thuat
ciia
cong chiing
Thii
nhdt,
cdn
cd nhdn thiic dung ve vai trd cda cdng
chung trong
su nghiep phdt
trien vdn hda nghe thuat
Nhu tren da ndi, cdng ehiing nghe thuat la mdt
khau quan
trpng
trong hoat
ddng
VHNT.
Nhin
ehung,
tir trude de'n nay, cdng ehiing ludn
giii vi
trf thu yeu
trong ehu trinh
sin
xua't va chuyen luu eae gia tri
van hda nghe thuat. Quan niem sai lam nay din
ludn ludn nhan thuc rang, nghe thuat khdng ehi la
phuong tien
giii
tri, ma cbn la cdng cu giao due,
truyin dat
Men
thuc,
quan
chiing
tiep
nhan
bin thdng
diep viet bang ngdn
ngii nghe
thuat.
Hp mong mudn
tim tha'y
d
day nhiing phat hien
mdi me
vl
cude
ddi,
ve eon ngubi va xa hdi.
Thit hai Id gido due thdm my cho cdng chung
De edng chiing ed the tiep nhan duge nhirng tac
pham
cd
gia tri, dilu tat ye'u la
phii
vdi
mdt
Id
tai ehua dugc giao
due
vl am nbac thi mdt
bin
nhac
that
hay ciing khdng cd gia
tri
gi
het".
Trang hi
nhirng
Men thu:c tdi
thie'u vl
VHNT,
dae
trung cua
timg loai
hinh, loai the, nham tao eho edng chiing dan dan
ed
mdt nhu
clu
thuc
sir
va nghiem
tiic
vl thudng thirc
yeu
thfch
bd
mdn
nghe
thuat
Tudng
d thanh
phd
nay, (sau
do Mnh phf bet nen khdng dugc tiep tue thuc
hien).
Day
la
mdt
trong nhung
md
hinh can nhan rdng neu
that
sir
mudn giii lai
edng
chiing
cho cac bd
mdn
nghe
thuat truyin thd'ng d
nudc
ta.
Phd' cap
hinh,
sleh
bao.
Viee giao
due tham
my
thdng qua kenh
nay
thudng cd tic
dung va
hieu
qui
cao.
Tuy
nhien
d
ta chua phat huy
duge
dilu
nay.
Chang
ban, neu
theo ddi
thubng
xuyen eae ehuong
trinh
tren
truyin
hinh
trong nhiing
cdng
ehiing
xem
truyin hinh
chiem ty le
rat
eao.
Thit ba Id cdi thien mdi trudng vdn hda vd dieu kien
sinh hoat vdn nghe cua nhdn
ddn.
Tang cubng
ngudn
kinh phi de mua eae
sin
pham
VHNT
td't nhu bang
dia
phim
Inh,
bang
dia
am
nhac,
cae ehuong
trinh san
khau,
tranh,
tugng,
sich,
viing
xa,
viing ddng bao
dan
toe
thieu
sd
va
viing
tdn
giao.
Tao
mdi
trubng
giao
luu van hda
nghe thuat rpng rai nham gidi thieu
elc
gia tri van
hda
nghe
thuat
Viet
Nam,
ddng thdi
tiep
thu,
hpe
hdi
eie gii
my
cho
ngubi
dpc,
ngubi
xem.
Nhiing gia tri tham
my
va
tieu chuan cua cai dep khdng
phii
la bat bie'n ma nd
ludn thay
ddi.
Nhiing
gi
d
vao
thdi
die'm
nhat dinh nao
dd
la
hay
la
dep
thi
de'n
thdi
ky
VHNT d eae
tinh hau
nhu
dem
tren dau
ngdn
tay.
Cd
chang la
d mdi
tinh
chi
mdt
vai
nha bao phu trach
ming
van hda van nghe, chuyen
viet diem
sich,
tdm tat ndi dung tac pham rdi khen
mdt
ti,
ehe
mdt tf
theo
kieu
"di
boa
vi
quy" Chinh
nhu thudng
thiic
tu phat,
khdng
ai
cd
trach nhiem lam
eae
cdng viee gpi
la dinh
hirdng tham
my,
ehi dan xem tae pham nao nen
xem
va khdng
nen
xem
Mdt nguyen
tac
tat
yeu
neu
mudn
nen
VHNT
phat
trien la
phii
nang trinh
dp thudng thiic eua cdng ehiing
khdng
chilu
theo
thi
hie'u
tam
thubng.
"Da
la
nghe
si
thi ngubi dd
phii
mang
sii menh
tien phong,
chap nhan
tri
gia
de chi
eho
quan
ehiing nhiing
quan
diem vl cai dep thdng qua ki thuat ciia dac
thii
loai
hinh
nghe
thuat
thudng thire du
khi
nang de giii viing
bin
hnh cua
minh trudc
sir tie
ddng eua eac gia tri van hda nghe
thuat
khie
nhau tren thi trubng, tao dieu Men de
nhan dan ngay cang trd thanh nhirng chii the sang
tao,
ddng thbi hirdng thu ngay cang nhieu
cac
thanh
qui
VHNT.
2. Vu Ha: Biet ndi khong vdi thi hieu tam thudng, http://
vnca.eand.eom.vn
65