Đề108:Phântíchkhổđầutiêntrongbàithơ‘’Sangthu’’củaHữuThỉnh.
Bàilàm:
“Sangthu”làmộtángthơxinhxắndângtặngNàngThucủamộtthinhânmộtthinhânyêuquý
mùathunhưbaothinhânkhácHữuThỉnh.Bàithơcókhổthơmởđầuthậthay:
“Bỗngnhậnrahươngổi
Phảvàotronggióse
Sươngchùngchìnhquangõ
Hìnhnhưthuđãvề”.
Nhữngcâuthơmởđầubàigiảndịđếnbấtngờ:
“Bỗngnhậnrahươngổi
Phảvàotronggióse”.
“Bỗng”làbỗngnhiên,làbấtngờ,bấtchợt.Đặtchữ‘’bỗng”ởđầukhổthơ,đầubàithơđểtấtcả
giácquancủatađượcđánhrộng,phảigiậtmìnhmàchúýđónnhậnmọibiếnđổicủađấttrời.
Biếnđổiđầutiênthuhútsựchúýcủanhàthơlàmùihươngnồngnàncủatráiổichínthơm
lừng.Ổiđãbắtđầuủmìnhđềchíntựbaogiờvàcũnglặnglẽtỏahươngtựbaogiờnhưngvào
khoảnhkhắcnàyhươngổimớiđủnồngnànđểtạoramộtsựlantỏanhưvậytrongkhônggian.
Thứhươngthơmấylạilantỏatronglàngiósenhènhẹrenrét.“Gióse”làgióheomay,chúng
đếnvớinhângianvàomỗidịpđầuthulàmtêtê,gaigainhữngcánhtaytrầnmềmmại.Trước
CáchMạng,XuânDiệuđãtừngmanggióseđếnchongườiđọcvớinhữngthoángrùngmìnhớn
lạnh:“Nhữngluồngrunrẩyrungrinhlá”.NhưngcâuthơcủaHữuThỉnhlạidắtmùathuđếnbên
taêmái,dịudàngbiếtbao.Viếtvềnhữnglànsươngmùathu,nhàthơcũngcócáchviếtthật
duyêndáng:“Sươngchùngchìnhquangõ”.“Chùngchình”làcốýlàmchậmlại.Thủphápnhân
hóađãbiếnsươngthànhnhữngcôbé,cậubénghịchngợmđungđưanáumìnhtrongngõxóm,
chùngchìnhchẳngmuốntanđi.
Làngquêyêumếndìubướcchânthinhânđitừhươngổiđếngióse…Rồikhilạcgiữalànmây
sớmchùngchìnhthìnhàthơkhôngnénnổiniềmxúcđộng,ôngkhekhẽthìthầm:“Hìnhnhưthu
đãvề”.Từ“hìnhnhư”diễntảtâmtrạngngỡngàngbănkhoănrấttinhtếcủanhàthơkhingỡ
ngàngnhậnra“thuđãvề”.
Khổthơđầutiêncủabàithơ“Sangthu”đặcbiếtdịudàngtinhtế,nódiễntảnhữngbiếnđổitinh
vicủađấttrờivàlòngngườitrongthờikhắcgiaomùađượcchờđợirấtnhiềutrongnăm:từhạ
chuyểnsangthu.Khổthơđãgópphầnquantrọngtạonênthơ“Sangthu”,mộtángthơthu

vàolàngiósebuổisớm.Đâylàloạigióđặctrưngcủamùathu:gióheomayseselànhlạnh.Cái
“se”củagiócànglàmnổibậtmùihươngnồngnànấmápcủaổichín.Cùngvới“hươngổi”,“gió
se”nhàthơcònkhẽnhậnrabaonhiêulàthayđổiquanhmình:
“Sươngchùngchìnhquangõ
Hìnhnhưthuđãvề”.
Sươngcũnglàmộthiệntượngquenthuộcmỗikhithuvề.Sương“chùngchình”quangõnhư
muốncốýchầmchậmlưutrongngõxómchẳngmuốnvềtrời.Vậylàsaonhỉ!“Hìnhnhưthuđã
về”rồithìphải.Từ“hìnhnhư”diễntảtâmtrạngngỡngàng,bănkhoănrấttinhtếcủanhàthơkhi
“bỗng”nhậnracáitinlànhmàthiênnhiênmangtới:“thuđãvề”