KHOA
LUẬN
TỐT NGHIỆP
Đề tài:
XU
HƯỚNG PHÁT TRIỂN VÀ
GIẢI
PHÁP ĐÓI VỚI BẢO
HIỂM
TÍN DỤNG XUẤT
KHẨU
TẠI
VIỆT
NAM ,
lnDCAI THUỒNG
? . Bo/to
Họ
và tên
sinh
viên: Nguyên Thị Thúy
Trang
Lóp:
Nga 2
Khoa:
45
Giáo viên hướng dẫn: T.s Trịnh Thị Thu Hưong
Hà Nội, tháng 5 năm 2010
-ít
MỤC LỤC
Trang

xuất khấu 6
3. Quy trình
thực
hiện bảo hiếm tín
dụng
xuất khấu 9
4. Họ'p đồng bảo tín
dụng
xuất khẩu lo
5. Cơ chế báo hiểm 15
6. Đối tuông đuọc bảo hiêm 18
7. ECA và các
loại
sản
phan
của ECA 21
ni.
Bảo hiếm tín
dụng
xuất khấu trên thế
giới
24
ì. Sự ra đòi của bảo hiếm tín
dụng
xuất khấu trên thế giói 24
2. Mô hình bảo hiếm tín
dụng
xuất khấu 28
2.1.
Mô hình

Nam 37
1.
Sự ra đòi của bảo hiểm tín
dụng
xuất khấu ở
Việt
Nam 37
2. Cơ hội khi áp
dụng
BHTDXK 40
2.1.Tạo
cơ hội tiếp cận vốn cho các
doanh
nghiệp
40
2.2.Tác động đối với
hoạt
động xuất khấu hiện nay 41
2.3. Các
doanh
nghiệp
sẽ an tâm hơn trước
nhung
rủi ro 43
2.4. Bảo hiểm tín
dụng
xuất khẩu giúp giảm ngân sách Nhà
nước 43
3.
Thực

quốc
tế 52
3. Áp lục về chi phí 53
4. Hệ
thống
chính sách và thông tin
chua
kiện
toàn 54
CHƯƠNG IU: xu HƯỚNG PHÁT TRIỂN BẢO HĨÉM TÍN DỤNG
XUẤT
KHẤU
Ở
VIỆT
NAM 56
ì. Tương lai của báo hiêm tín
dụng
xuất khấu tại
Việt
Nam 56
li.
Giải
pháp cho bảo hiếm tín
dụng
xuất khẩu tại
Việt
Nam 60
1.
Giải
pháp về mặt pháp lý 60

LụI
MỞ ĐẦU
Trong
các học thuyết kinh tế từ cổ điển đến hiện đại thì các nhà kinh
tế đều đưa ra chính sách coi trọng xuất khẩu. Nền kinh tế của một
quốc
gia
có hưng
thịnh
được hay không là tùy
thuộc
vào
hoạt
động xuất khẩu của
quôc gia đó.
Việt
Nam đã và đang làm hết sức mình để
hoạt
động xuất khẩu
ngày càng phát
triển.
Trong
những
năm gần đây,
Việt
Nam luôn tích cực
hướng ra thị trường thế
giới,
tham
gia vào các tổ

tế vô cùng
phức
tạp và luôn
luôn ấn
chứa
những
rủi ro khôn lường. Đó là sự lo lắng và
quan
ngại không
chỉ của bản thân các
doanh
nghiệp
mà của cả các cơ
quan
có thẩm quyền.
Bên
cạnh
những
thành công các
hoạt
động xuất khẩu của
Việt
Nam còn phải
đối
mặt với
những
khó khăn và rủi ro khi xuất khẩu hàng hoa
sang
thị
trường nước ngoài.

ngắn
hạn hỗ trợ xuất
khẩu do Quỹ Hỗ trợ phát
triển
(nay là Ngân hàng Phát
triển Việt
Nam)
thực
Ì
hiện
tù năm 2001
dưới
hình
thức
cho vay lãi
suất
ưu đãi.
theo
quy định của
WTO, đã không còn được
thực
hiện. Chúng ta đang thiếu đi hệ
thống
các
công cụ hỗ trợ hiện đại và kịp thời cho
hoạt
động xuất khẩu của các
doanh
nghiệp
trong

Việt
Nam, bảo hiểm tín
dụng
xuất khẩu đã xuất hiện chưa?
Thực
trạng và xu hướng phát
triển
cùa
loại
hình bào hiểm này như thế nào? Bài
khoa
luận tốt
nghiệp
này sẽ nghiên cứu
về
những
vấn đề đó. Nội
dung
bài
khoa
luận gồm 3 chương:
- Chương ì: Khái quát
chung
về bảo hiếm tín
dụng
xuất
khau
- Chuông
li:
Thục

khẩu?"
"Tín
dụng
xuất khẩu" được hiểu là khoản tín
dụng
người
xuất khẩu
cấp cho
người
nhập
khẩu (còn được coi là tín
dụng
thương mại)
hoặc
khoản
cho vay
trung
và dài hạn, dùng đe tài trợ cho các dự án và
cung
cấp vốn cho
hoạt
động xuât khâu hàng hoa. Tín
dụng
xuât khâu gôm tín
dụng
cáp
trong
thời
gian
trước khi gửi hàng

trọng đối với sự
phát
triển
của ngoại thương
cũng
như sự phát
triển
của kinh tế đất nước.
li. Bảo hiểm tín dụng xuất khẩu
1. Khái niệm
3
Bảo hiểm tín
dụng
xuất khẩu đã và đang được nhiều nước trên thế
giới
áp dụng. Và có nhiều khái niệm khác nhau về bảo hiểm tín dụng xuất khẩu.
Ớ Canada người ta định nghĩa "bảo hiểm tín dụng xuất khẩu là một
khoản bào hiểm đối với những tổn thất thương mại hay chính trị khi mua
bán trên thị trường thế giới." (The granting of insurance to cover the
commercial and political risks of selling in íoreign markets.)'
Bảo hiểm tín dụng xuất khẩu là một chương trình để bảo đàm việc
thanh toán cho các công ty, những công ty mà họ sử dụng tín dụng xuất khâu
(A program to guarentee payment to exporting fmns who extend export
credits.)
Bảo hiểm tín dụng xuất khấu được hiểu như là một khoản bào hiểm
mà doanh nghiệp xuât khâu có thê nhận được. Loại hình này sẽ đàm bào cho
các công ty một khoản tiền lên đến 90% tổn thất nếu người mua không thể
thanh toán được, từ chối thanh toán hoặc bị phá sản. Khoản bào hiêm này sẽ
giúp các công ty xuất khâu có thê thanh toán và chi trả cho hàng hóa và dịch
vụ của họ. bảo hiểm tín dụng xuất khẩu còn đuợc gọi là " bảo hiểm rủi ro"

such
insurance,
responsibility
for
collecting
payment
from the
company
thát
imports
the
goods
in
another
country,
or the
company's
agent,
rests
vvith
the
undenvriter
of the
export.)
4
Ở
Việt
Nam, bảo hiểm tín
dụng
xuất khẩu (ECI) là

sinh
từ
hoạt
động buôn bán
hoặc
những
khoản cho vay
trung
- dài
hạn vì lý do chính trị, thương
mại
5
Có thế nói
hoạt
động tin
dụng
xuất khâu đã phát
triền
từ nhiêu năm
nay tại
Việt
Nam, nhưng bào hiêm tín
dụng
xuất khâu đã
thực
sự đi vào
cuộc
sống
hay chưa vẫn chưa có số
liệu

vietbao.
vu Kinh-Ie Bao-hiem-tin-dung-xuat-khau-cong-cu-ho-tro-úch-cuc-cho-xuat-khau-va-dau-
tu 65060998/91
5
Nguyên lý cơ bản của bào hiểm tín
dụng
xuất khâu được thể hiện qua
các điểm:
- Hoa vốn (dài hạn), chì hồ trợ
những
đối tượng có khá năng đàm
bảo hoàn trà hợp lý.
- Chi sẻ rủi ro, hỗ trợ tài chính cho
khối
doanh
nghiệp; hình thành
tập quán kinh
doanh
tốt (trên cơ sờ môi trường kinh
doanh
thân
thiện,
lành
mạnh).
- Quá trình
giải
quyết khiếu nại minh
bạch,
công
bằng;

phạt
những
hành vi trợ cấp
trực
tiếp cho
hoạt
động xuất
khâu, đòi hỏi nước ra phải đôi mới
hoạt
động hỗ trợ tài chính xuất khẩu. Do
đó,
việc áp
dụng
bảo hiêm tín
dụng
xuất khâu là cân thiết vì
những
vai trò
mà
loại
hình này
mang
lại.
6
Thú ba, 25 Tháng bày 2006. húp: vietbao.vn Kinh-te Bao-hìem-tỉn-dung-xuat-khau-cong-cu-ho-tro-tich-
cuc-cho-xuat-khaũ-va-dau-tu 65060998 91
6
Bào hiểm tín
dụng
xuất khẩu

đó bất kỳ rủi ro nào làm cho
người
nhập
khẩu
hoặc
ngân hàng của
người
nhập
khấu không có khả năng
thanh
toán thì
người
xuất khâu hay ngân
hàng của
người
xuất khẩu đều được
thanh
toán.
> Bảo hiểm tín dụng xuất khâu tạo ra sự thuận lợi trong việc đi vay từ các
tố
chức
tín
dụng
đê tăng lượng hàng hoa
dịch
vụ xuất khâu, tăng khả
năng tiếp cận thị trường
quốc
tế, giúp
doanh

xuất khẩu giúp
Việt
Nam tự tin bắt tay với các thị trường mới, đối
tác mới.
> Bảo hiểm tín dụng xuất khâu giúp doanh nghiệp xuất khẩu thu hồi vốn
nhanh,
quay
vòng vốn
nhanh
tạo điều
kiện
tái sản xuất và có thêm nhiều
thương vụ mới.
7
>
Thêm vào đó các
doanh
nghiệp
xuất khẩu tận
dụng
được tính un
việt
của
bảo hiểm tín
dụng
xuất khẩu, lợi thế chuyên ngành của các công ty bảo
hiếm tín
dụng
xuất khẩu. Các công ty này đã xây
dựng

diện được sự
tiềm
ẩn của
những
rủi ro nợ xấu
nhanh
chóng
và hiệu quả hơn các
doanh
nghiệp
xuất khẩu.
Thực
tế ở
Việt
Nam
cũng
cho thấy các
doanh
nghiệp
xuất khẩu, các
doanh
nghiệp
vừa và nhò
không có đủ thời
gian
và nhân sự để
thực
hiện công việc
quản
lý tín

Exporter
Export
Conữaa
Buyer
Loan
disbLrsement
0
Exportef's
undertahing
Loan
Lending
Bank
Interest
&
repsr/ment
Cuarantor
(lf
required)
^f>,
Payment
GuVartee
(rí
required)
Cred*
iiisirance
Export Credit
Agency
Ì.
Hợp đồng mua bán
quốc

dụng
xuất khẩu
Trên thực tế, nhiều doanh nghiệp xuất khẩu vẫn chưa yên tâm về rủi
ro ở một số nước
nhập
khẩu và rủi ro ờ ngân hàng phát hành L/C nên yêu
cầu nhà
nhập
khẩu phải mờ L/C được xác
nhận
ờ một ngân hàng thứ 3
(thường là ngân hàng lớn, có uy tín trên thế
giới).
Nhưng nhiều ngân hàng
lớn
cũng
đã cắt giảm
mạnh
hạn mức xác
nhận
L/C do ảnh hường của
khủng
hoảng
kinh tế. Thậm chí ở một số
quốc
gia, hình
thức
đàm bảo
thanh
toán

lượng sản phàm, giảm quỹ dự phòng tổn thất và giúp các
chương trình thu hồi nợ của các
doanh
nghiệp
xuất khâu hiệu trơ nên quả
hơn.
Trên
thực
tế hợp đồng bào hiểm tín
dụng
xuất khẩu bao gồm:
- Hợp đồng bảo hiểm tín
dụng
xuất khẩu
ngắn
hạn: là hợp đồng bảo
hiểm cho
những
giao
dịch
xuất khẩu
thao
các điều khoản
thanh
toán D/P,
D/A,
OA or L/C có thời hạn không quá
2
năm. Bao gồm:
+

hạn thường là hợp đồng bào hiểm cho hàng hoa là nguyên
liệu,
phụ tùng và hầu hết các
dịch
vụ cho 180 ngày
hoặc
ít hơn, và
cũna
bao
gồm hàng hoa, vốn, hàng hoa nông
nghiệp
lên đến 360 ngày. Đối với
Multi
-
Buyer
Policy: cho phép bạn đảm bảo tất cả
doanh
số bán hàng. đối với
Single
-
Buyer
Policy:
cung
cấp tín
dụng
bảo vệ lô hàng cho
người
mua cụ
thể.
8

hạn.
- Họp đồng bảo hiểm tín
dụng
xuất khẩu
trung
và dài hạn: bảo hiểm
cho các hợp đồng
cung
cấp thiết bị, máy móc lớn, các dự án xuất khâu có
thời
hạn tín
dụng
liên
quan
lớn hơn Ì năm và không quá lo năm, bảo gồm:
+
Hợp đồng bào hiểm tín
dụng
người
mua
+
Hợp đồng bảo hiêm tín
dụng
người
cung
cấp
Theo
WTO hợp đồng bảo hiểm
trung
và dài hạn được phép có sự hỗ

gồm cà gốc và lãi; lợi ích là
quay
vòng
nhanh,
bao gồm cà vốn hàng hoa và
dịch
vụ, giảm chi phí tài chính với lãi
suất
thoa
thuận.
Ở Ngân hàng xuất
nhập
khẩu cùa
Mỹ,
họp đồng bảo hiểm tín
dụng
dài
hạn bào hiểm cho
giao
dịch
xuất khẩu có thời hạn tín
dụng
liên
quan
lên đến
10 năm và với số
tiền
trên
10.000.000$.
Trong

người
mua,
hoặc
ngân hàng của
người
mua vay
trong
thời hạn
hơn 2 năm.
9
Dưới
đây phân tích về một mẫu hợp đồng bảo hiểm tín
dụng
10
(Phụ
lục):
- Ghi rỗ
người
nộp đơn/bào hiềm xuất khấu;
người
nhận
khoản tín
dụng,
số
tiền,
loại
tín
dụng
(ngắn
hạn,

en.php?UlD=646B40deOb4772db2dl8b4806dirofd
12
Điên tên ngân hàng, sổ xác đinh của công ty, mã số thuế, địa chi,
thành phố, mã bưu điện, hình
thức
pháp lý, ngân hàng kết nối, số tài khoán.
tên và vị trí
người
đại diện
theo
luật định,
người
chịu trách nhiệm
- Khoản 2: Tín
dụng
cho tài trợ xuất khẩu trước khi sản xuất
Điên rõ: hợp đồng tín
dụng
số từ ký kết với công ty (con nợ) , tên
thương mại, hình
thức
pháp lý, mã bưu điện, địa chì, thành phố, số công ty,
số
tiền
tín dụng đại diện % số
tiền
hợp đồng xuất khẩu gia hạn thời
gian ,
đạt trì hoãn, số lượng các đạt, lệ phí , hình
thức

thanh
toán
bang
tiền
mặt
bao nhiêu %, tín
dụng
(trì hoãn
thanh
toán) bao nhiêu %; hạn trà nợ của tín
dụng
xuất khẩu; điều khoán
thanh
toán của tín
dụng
xuất khẩu; hình thúc
đảm bào trả nợ tín
dụng
xuất khâu; nhà nước đàm phán để bảo hiêm tín
dụng
xuất khâu với
EGAP
- Khoản 4: Con nợ
Điền
rõ tên công ty, mã sô công ty, mã số thuế, địa chỉ, ngân hàng của
con nợ, ngân hàng kết nối, số tài khoản ,
quan
hệ của con nợ với các đối
tượng vốn khác (nhóm vốn, công ty mẹ, công ty con,
quan

của tín
dụng
xuất khẩu
bằng
các chi phí; tài
liệu
đánh giá của một con nợ phù hợp
với
tập đính kèm
- Tuyên bố cùa
người
nộp đơn bào hiểm: xác
nhận
những
gì mình ghi
là
trung
thực,
chính xác; đính kèm với: mẫu kê khai của nhà xuất khâu về
chia
sẻ
trong
giá trị xuất khẩu và
danh
sách các tài
liệu
đê đánh giá của
EGAP.
- Đính kèm thứ
nhất:

đôi này
*
Trong
trường hợp
chia
sẻ của hàng hoa và
dịch
vụ xuất xứ Séc
trong
tông giá trị xuất khâu giảm
xuống
dưới
50%, yêu câu công ty bào hiềm
xuất khẩu đối với một phê duyệt tiếp ngoại lệ
* Hoàn trả lại cho công ty bào hiểm xuất khẩu đối với thiệt hại một
số
tiền
bang
với khoản bôi thường vì không
thực
hiện các tiêu chí đã đề cập
trong
trường hợp
người
xuất khâu đã cho dữ
liệu
không
trung
thực
trong

gốc Séc đà đại
diện
cho ít
nhất
50% giá trị xuất khẩu, trừ khi được nêu khác
dưới
đây.
2. Hàng hoa,
dịch
vụ, mà có thể xuất khẩu được coi là hàng hoa.
dịch
vụ xuất xứ Séc nếu đáp ứng đầy đủ điều
kiện
3. Việc phụ
giao
hàng được mua bởi nhà xuất khẩu
hoặc
nhà
cung
cấp phụ Séc của mình-từ nước ngoài mà không tuân thủ các điều
kiện
nêu
dưới
mệnh.
2, được coi là mục đích của việc tính của cổ
phần
hoa và
dịch
vụ
là phụ nước ngoài

chính phù và chịu sự điều chình
theo
các quy định pháp lý kinh
doanh
bảo hiểm thương mại, dù
hoạt
động
theo
nguyên tắc thị trường và quy luật
cung
cầu. Hoạt động bảo hiểm tín
dụng
xuất khẩu liên
quan
tới
hoạt
động
giao
thương toàn cầu với giá trị
giao
dịch
lớn nên yêu cầu về vốn, năng lực điều hành và chuyên môn đối với tố
chức
bảo hiểm tín
dụng
rất cao. Quá trình đánh giá, phân tích rủi ro
nhận
bảo hiểm và
kiếm
soát, quàn lý, xử lý khiếu nại và thu hồi nợ trên

dụng
xuất khẩu có hai hình
thức
là bảo hiêm tín
dụng
xuất khẩu có Nhà nước bảo trợ và bào hiểm tín
dụng
xuất khẩu thương mại.
Sự khác
nhau
giữa bảo hiểm tín
dụng
xuất khẩu có Nhà nước bào trợ và
thương mại thể hiện ở nhiều mặt. Trước hết, cơ
quan
bảo hiểm tín
dụng
xuất
khấu được Nhà nước bảo trợ (ECA) có
phạm
vi
hoạt
động ờ tầm
quốc
gia và
mang
tính bổ trợ. Nhà nước chi bảo hiểm khi các công ty bào hiểm với trách
nhiệm của mình không thể
hoặc
không muốn cấp

giới,
các nước
thuộc
OECD
(Tổ
chức
hợp tác và phát
triển
kinh tế) có
thoa
thuận
những
nguyên tắc hướng dẫn về
phạm
vi bào hiêm tín
dụng
xuất khẩu được Nhà nước bào trợ với thời hạn tín
dụng
từ 2 năm trờ
lên. Các nguyên tắc này
nhằm
tạo môi trường bình đẳng
trong
cạnh
tranh
quốc
tế.
Ví dụ, tỷ lệ phí bào hiểm khác biệt dựa trên tiêu chí
loại
quốc

OECD
và không có
thoa
thuận
tương tự giữa các nhà bảo hiểm tín
dụng
xuất khẩu thương mại.
Đối
với mô hình
hoạt
động của
Euler
Hermes,
trong
lịch sử, năm 1926,
Chính phủ Đức đã muốn khuyến khích xuất khẩu. Tuy nhiên, các nhà bảo
hiểm tín
dụng
tư nhân chưa thể đối phó với
những
rủi ro về chính trị có thể
16
ảnh hường đến xuất khẩu
sang
các nước kém phát
triển.
Trước tình hình này.
Hermes
được
giao

với các nước đang phát
triển,
trong
đó có
Việt
Nam, bảo hiểm tín
dụng
xuất khấu
trong
giai đoạn đầu luôn phải
hoạt
động
trong
hoàn
cảnh
thiếu
cơ chế thông tin đầy đủ và minh
bạch
về tinh hình kinh
doanh
và tài
chính của
doanh
nghiệp. Luật về đăng ký và
quản
trị chưa đồng bộ, thiếu sự
giám sát,
theo
dõi và quàn lý thi hành luật tập
trung.

doanh
theo
nguyên tắc thị
trường, bảo đàm sự
cạnh
tranh
lành
mạnh
và chịu sự điều chình của luật
pháp về bảo hiểm và thương mại.
Dưới đây là bảng cho thấy sự chia sẻ của Nhà nước đối với thị trường
bảo hiểm tín
dụng
xuất khẩu :
ị
I
húp:
www.iasps.org
'policystudies ps-i8.pdf
2
ổ 40 Ị
17
Canada
80%
Israel
70%
Germany
40%
Britain
35%

với
Bộ Tài chính trước khi áp
dụng
(theo
NĐ 42/2001/NĐ-CP ngày
01/08/2001).
Tuy nhiên cơ chế
hoạt
động của
loại
hình bảo hiểm tín
dụng
xuất khẩu
cũng
có
phần
khác với một số
loại
bảo hiểm phi nhân thọ khác.
6. Đối tượng (lược bảo hiểm
Hiện nay trên thế giới, nhằm bảo vệ và kích thích xuất khẩu, cơ quan
tài chính của Chính phù hay các tổ
chức
tư nhân thường đứng ra bán bào
hiểm tín
dụng
xuất khẩu. Các rủi ro thường được bảo hiểm là:
18
- Rủi ro về kinh tế
- Rủi ro về chính trị

khâu là không ít. Bảo hiêm
tín
dụng
xuất khấu bào hiểm cho rủi ro trên.
6.1.2. Người nhập khấu không có khả năng thanh toán
Trước tình hình thế giới luôn tiềm ẩn những bất ổn, việc một doanh
nghiệp phải đối mặt với các khó khăn về tài chính là phổ biến. Khi ký kết
hợp đồng xuất
nhập
khẩu,
người
xuất khẩu không thể tính toán hết được rủi
ro tài chính với
người
nhập
khẩu. Vì vậy, để bảo vệ quyền lợi cho
người
xuất khẩu, bảo hiểm tín
dụng
xuất khẩu bảo hiểm cho rủi ro
người
nhập
khẩu mất khả năng
thanh
toán.
19
6.1.3.
Người
nhập
khẩu vỡ nọ ()r từ chối

6.2. Rủi ro về chính trị (rủi ro từ đất nước người nhập khấu)
Bảo hiểm tín dụng xuất khẩu bảo hiểm cho các rủi ro về chính trị bao
gồm:
- Hạn chế
hoặc
cấm
thanh
toán ngoại hối
- Hạn chế
hoặc
cấm
giao
dịch
nhập
khẩu
- Huy bỏ giấy phép
nhập
khẩu
- Kéo dài
thanh
toán của chính phủ
- Chiên
tranh,
cách
mạnh
và các sự kiên tương tự
Trong những rủi ro trên rủi ro về thay đối chế độ chính trị dẫn đến các
thay
đổi
trong