NH NG V N CHUNG Ữ Ấ ĐỀ
C A LU T LAO NGỦ Ậ ĐỘ
TS. LÊ THỊ THÚY HƯƠNG
Khoa Luật Dân sự - Đại học Luật TP. HCM

Học liệu chủ yếu:
1. Tập bài giảng Luật Lao động 1 – ĐH Luật TP.HCM
2. Giáo trình Luật Lao động Việt Nam – ĐH Luật Hà Nội 2009
3. Bộ luật Lao động 1994 (đã sửa đổi, bổ sung năm 2002, 2006, 2007)
4. Hệ thống văn bản Luật Lao động
.
Cách thức đánh giá:

Kiểm tra bộ phận: 20%

Kiểm tra hết môn: 80%
.
Hình thức đánh giá: trắc nghiệm, tự luận và giải quyết tình huống
Chương I- Khái niệm và nguyên tắc của
Luật Lao động Việt Nam
I. Khái niệm Luật lao động Việt nam
1. Đối tượng điều chỉnh của LLĐVN
a. Quan hệ lao động làm công ăn lương

Khái niệm:

Quan hệ LĐ giữa người LĐ làm công ăn lương (NLĐ) và người sử dụng
lao động (NSDLĐ) được xác lập trên cơ sở hợp đồng lao động (HĐLĐ)

Đặc điểm:



Quan hệ LĐ giữa NLĐ VN và các DN có vốn đầu tư nước ngoài, các
cơ quan, tổ chức, cá nhân nước ngoài hoặc quốc tế đóng trên lãnh thổ
VN

Quan hệ LĐ giữa NLĐ nước ngoài với các DN, tổ chức được phép
sử dụng LĐ nước ngoài tại VN

Quan hệ LĐ của NLĐ VN đi làm việc ở nước ngoài

Các quan hệ LĐ không thuộc đối tượng điều chỉnh của LLĐ:

Quan hệ LĐ của công chức, viên chức nhà nước, những người thuộc
lực lượng QĐND, CAND

Quan hệ LĐ của xã viên Hợp tác xã, tổ viên tổ hợp tác, thành viên hộ
gia đình, thành viên các tổ chức xã hội

Quan hệ LĐ trong các hợp đồng dân sự
Chương I
b. Các quan hệ xã hội có liên quan trực tiếp với quan hệ LĐ

Quan hệ việc làm và học nghề:

Quan hệ việc làm  người có nhu cầu tìm việc và tổ chức giới
thiệu việc làm hoặc NSDLĐ  “tiền” quan hệ LĐ

Quan hệ học nghề: người học nghề và DN hoặc cơ sở dạy nghề 
“bán” quan hệ LĐ



Quan hệ về giải quyết tranh chấp lao động
(TCLĐ) và đình công

Quan hệ giữa các bên tranh chấp và cơ quan, tổ
chức giải quyết TCLĐ và đình công

Quan hệ về quản lý và thanh tra lao động

Quan hệ giữa cơ quan nhà nước và NSDLĐ trong
lĩnh vực chấp hành PLLĐ

Nội dung quan hệ: quản lý lao động và xử phạt vi
phạm trong lĩnh vực LĐ
Chương I
2. Phương pháp điều chỉnh của Luật lao động
a. Phương pháp thỏa thuận

Phương pháp điều chỉnh chủ yếu  vì sao?

Khác gì so với thỏa thuận trong LDS?

Cách thức tác động của phương pháp thỏa thuận
b. Phương pháp mệnh lệnh

Mệnh lệnh trong LLĐ và mệnh lệnh trong LHC?

Sự thể hiện của phương pháp
c. Phương pháp thông qua hoạt động của tổ chức công đoàn tác
động vào các quan hệ phát sinh trong quá trình LĐ

quy phạm pháp luật do Nhà nước ban hành, điều
chỉnh quan hệ lao động giữa người LĐ làm công
ăn lương với người SDLĐ và các quan hệ xã hội
có liên quan trực tiếp với quan hệ lao động.
Chương I
II. Những nguyên tắc cơ bản của Luật lao động
1. Nguyên tắc bảo vệ NLĐ
.
Cơ sở pháp lý
.
Nội dung và biểu hiện của nguyên tắc:
.
Bảo đảm vấn đề về việc làm, thu nhập, an toàn tính mạng, sức
khỏe… của NLĐ
.
Tôn trọng và bảo đảm các quyền cơ bản khác của NLĐ khi tham
gia vào quan hệ LĐ
2. Nguyên tắc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của NSDLĐ
.
Cơ sở pháp lý
Chương I

Nội dung và biểu hiện của nguyên tắc:

Bảo đảm quyền tự chủ trong hoạt động SXKD và sử dụng LĐ

Bảo hộ quyền sở hữu hợp pháp về tài sản và các lợi ích khác của
NSDLĐ
3. Nguyên tắc kết hợp hài hòa giữa chính sách kinh tế và
chính sách xã hội


NLĐ tự mình thực hiện quyền và nghĩa vụ

NLĐ chịu sự giám sát, điều hành của NSDLĐ (tính phụ thuộc
pháp lý)

Có sự tham gia của tổ chức công đoàn trong việc thiết lập, thay
đổi, chấm dứt quan hệ
Chương II
2. Thành phần của QHPL về SD LĐ
a. Chủ thể
.
Người lao động làm công ăn lương

Công dân Việt Nam: Đ6 BLLĐ
o
Năng lực pháp luật lao động
o
Năng lực hành vi lao động: khả năng thể lực và trí lực

Lưu ý: Năng lực PLLĐ hạn chế và năng lực hành vi LĐ không đầy đủ

Người nước ngoài: Đ3 NĐ34
o
Độ tuổi: 18 tuổi trở lên
o
Loại công việc: quản lý, chuyên gia
o
Nhân thân
o

Sự kiện xảy ra do ý chí con người
-
Theo ý chí 2 bên
-
Theo ý chí 1 bên
-
Theo ý chí của bên thứ ba
Chương II
II. Các quan hệ pháp luật khác
1. Quan hệ pháp luật về việc làm và học nghề
a. QHPL về việc làm

Chủ thể

Nội dung: 3 nhóm quan hệ:
•
Quan hệ giữa NLĐ với NSDLĐ
•
Quan hệ giữa NLĐ với tổ chức GTVL
•
Quan hệ giữa Nhà nước với NLĐ
c. QHPL về học nghề

Chủ thể

Nội dung:
•
Học nghề tại DN
•
Học nghề tại các cơ sở đào tạo


Chủ thể bồi thường

Nội dung quan hệ: ngừng việc, đình công v.v…
g. QHPL về BTTH khi chấm dứt HĐLĐ

Chủ thể bồi thường

Nội dung quan hệ
Chương II
4. Quan hệ pháp luật về bảo hiểm xã hội
a. QHPL trong việc tạo lập quỹ BHXH

Chủ thể

Các loại quỹ BHXH

Nội dung quan hệ:
o
Quyền và nghĩa vụ của người tham gia bảo hiểm
o
Quyền và nghĩa vụ của tổ chức BHXH
c. QHPL trong việc thực hiện chế độ BHXH

Chủ thể

Các loại hình BHXH

Nội dung quan hệ
o

4. Thông tư 20/BLĐTBXH-TT ngày 22/9/2003 hướng dẫn Nghị định 39/2003/NĐ-CP
5. Nghị định 19/2005/NĐ-CP ngày 28/2/2005 về tổ chức giới thiệu việc làm
6. Nghị định 71/2008/NĐ-CP ngày 05/6/2008 sửa đổi, bổ sung NDD19/2005/NĐ-CP
7. Thông tư 20/2005/BLĐTBXH-TT ngày 22/6/2005 hướng dẫn Nghị định 19/2005/NĐ-
CP
8. Thông tư 39/2009/BLĐTBXH-TT ngày 18/11/2009 hướng dẫn Đ12 NĐ39/2003/NĐ-CP
Chương III
a. Khái niệm và ý nghĩa
.
Khái niệm: Đ13 BLLĐ
.
Ý nghĩa:

Trên bình diện quốc gia  đánh giá mức độ phát triển

Góc độ kinh tế-xã hội  phát triển KT, ổn định XH

Góc độ pháp lý  quyền cơ bản của con người

Đối với NLĐ  nguồn sống và “lẽ sống”
Mọi
hoạt
động
lao
động
Tạo ra thu nhập  nội hàm rộng
Không bị PL cấm  Đặc trưng
của NN pháp quyền