Soạn bài Luyện tập tóm tắt tác phẩm tự sự
I. KIẾN THỨC CƠ BẢN
1. TÓM TẮT TÁC PHẨM TỰ SỰ NHẰM MỤC ĐÍCH GÌ?
Tóm tắt tác phẩm tự sự là thao tác cần thiết để nắm được nội dung chính của một câu chuyện. Có thể gặp
yêu cầu tóm tắt trong nhiều tình huống cụ thể, ví dụ:
(a) Tuần trước do bị ốm, bạn em không được cùng lớp xem bộ phim Chiếc lá cuối cùng (dựa theo truyện
ngắn cùng tên của nhà văn Ô. Hen-ri), bạn nhờ em kể lại câu chuyện trong bộ phim đó một cách vắn tắt.
(b) Để nắm chắc nội dung Chuyện người con gái Nam Xương, cô giáo yêu cầu em và các bạn phải đọc và
tóm tắt được tác phẩm này trước khi học trên lớp.
(c) Trong buổi sinh hoạt câu lạc bộ văn học, em được phân công thuyết minh, giới thiệu về một tác phẩm
tự sự mà mình yêu thích. Công việc cần làm trước khi phân tích giá trị nội dung và nghệ thuật là phải tóm
tắt tác phẩm.
2. CÁCH TÓM TẮT MỘT TÁC PHẨM TỰ SỰ
a) Để tóm tắt tác phẩm Người con gái Nam Xương, có bạn nêu lên các sự việc và nhân vật chính
sau:
- (1): Chàng Trương Sinh phải đầu quân đi lính, để lại mẹ già và người vợ trẻ là Vũ Thị Thiết (Vũ
Nương);
- (2): Mẹ Trương Sinh ốm chết, Vũ Nương lo ma chay chu tất;
- (3): Giặc tan, Trương Sinh trở về nhà, nghe lời con trai, nghi vợ không chung thuỷ;
- (4): Vũ Nương bị oan, bèn gieo mình xuống sông Hoàng Giang tự tử;
- (5): Phan Lang là người cùng làng với Vũ Nương, do cứu mạng thần rùa Linh Phi, vợ vua Nam Hải, nên
khi chạy nạn, chết đuối ở biển đã được Linh Phi cứu sống để trả ơn;
- (6): Phan Lang gặp Vũ Nương trong động của Linh Phi. Hai người nhận ra nhau. Phan Lang được trở về
trần gian, Vũ Nương gửi chiếc hoa vàng cùng lời nhắn Trương Sinh;
- (7): Trương Sinh nghe Phan Lang kể, biết vợ bị oan, bèn lập đàn giải oan trên bờ Hoàng Giang, Vũ
Nương trở về “ngồi trên chiếc kiệu hoa đứng giữa dòng… lúc ẩn lúc hiện”.
b) Các sự việc trên đã đảm bảo đầy đủ các sự việc chính của câu chuyện chưa? Nếu chưa đủ thì sự
việc còn thiếu là sự việc nào? Tại sao lại không thể bỏ qua sự việc ấy?
Gợi ý: Đọc lại tác phẩm để kiểm tra các sự việc nêu trên. Có phải khi Phan Lang kể thì Trương Sinh mới
biết vợ mình bị oan không? Hệ thống các sự việc trên thiếu một sự việc quan trọng: sau khi vợ tự vẫn,
một đêm hai cha con Trương Sinh ngồi bên đèn, đứa con nhỏ chỉ chiếc bóng và nói đó chính là người vẫn

II. RÈN LUYỆN KĨ NĂNG
Hãy viết một văn bản tóm tắt lại một trong số các tác phẩm tự sự đã được học trong chương trình
Ngữ văn lớp 8.
Gợi ý: Lựa chọn một trong số văn bản tự sự như Lão Hạc, Tức nước vỡ bờ, Cô bé bán diêm, Chiếc lá
cuối cùng,…để tóm tắt. Chú ý các bước tóm tắt một văn bản tự sự:
- Đọc văn bản, xác định chủ đề (việc xác định chủ đề văn bản sẽ quyết định việc lựa chọn nhân vật, sự
việc,…)
- Xác định nội dung chính cần tóm tắt:
+ Nhân vật chính;
+ Sự việc chính;
- Sắp xếp nhân vật, sự việc theo trật tự nhất định, phản ánh trung thành câu chuyện được kể trong văn bản
gốc;
- Viết bằng lời văn của mình nội dung cần tóm tắt.
Có thể tóm tắt truyện Lão Hạc dựa trên những sự việc và nhân vật chính sau:
(1) Con trai lão Hạc đi phu đồn điền cao su, lão chỉ còn lại “cậu Vàng”.
(2) Lão Hạc có một người con trai, một mảnh vườn và một con chó vàng.
(3) Lão mang tiền dành dụm được gửi ông giáo và nhờ ông trông coi mảnh vườn.
(4) Vì muốn để lại mảnh vườn cho con, lão phải bán con chó.
(5) Một hôm lão xin Binh Tư một ít bả chó.
(6) Cuộc sống mỗi ngày một khó khăn, lão kiếm được gì ăn nấy và bị ốm một trận khủng khiếp.
(7) Lão bỗng nhiên chết – cái chết thật dữ dội.
(8) Ông giáo rất buồn khi nghe Binh Tư kể chuyện ấy.
(9) Cả làng không hiểu vì sao lão chết, trừ Binh Tư và ông giáo.
Các từ khóa trọng tâm " cần nhớ " của bài viết trên hoặc " cách đặt đề bài " khác của bài viết trên:
• tom tat tac pham nguoi lai do song da
• tom tat nguoi lai do song da
• www tom tat nguoi lai do song da,