Địa Lí 9 Bài 6 – Sự phát triển nền kinh tế Việt
Nam
I/ Kiến thức cơ bản:
1- Nền kinh tế nước ta trước thời kì đổi mới:
Nền kinh tế nước ta trải qua nhiều giai đoạn phát triển gắn liền với quá trình dựng nước và giữ nước .
- CM tháng 8/1945 đem lại độc lập cho đất nước, tự do cho nhân dân, nước VN dân chủ cộng hoà ra đời.
- 1946-1954 là giai đoạn 9 năm kháng chiến chống Pháp.
- 1954-1975:
+ Miền Bắc xây dựng CNXH và chi viện cho miền Nam đánh Mĩ.
+ Miền Nam chống đế quốc Mĩ và tay sai.
Nhìn chung trong các giai đoạn trên nền KT nước ta còn nghèo nàn, lạc hậu và chịu nhiều tổn thất qua
chiến tranh.
- 1976-1986 đất nước thống nhất nhưng lại gặp rất nhiều khó khăn : KT khủng hoảng kéo dài, tình trạng
lạm phát cao, mức tăng trưởng KT thấp, sản xuất đình trệ.
Trong hoàn cảnh nền KT còn bộc lộ nhiều tồn tại và yếu kém ảnh hưởng đến toàn bộ hoạt động KT và
đời sống nhân dân, Đại hội VI của Đảng tháng 12/1986 đã quyết định đổi mới đất nước. Đây là mốc lịch
sử quan trọng trên con đường đổi mới sâu sắc, toàn diện ở nước ta, trong đó có sự đổi mới về KT.
2- Nền kinh tế nước ta trong thời kì đổi mới:
a) Sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế:
* Chuyển dịch cơ cấu ngành:
- Nông, lâm, ngư nghiệp có tỉ trọng giảm liên tục từ 40% năm 1991 xuống còn 23% năm 2002. Do nền
KT chuyển từ KT bao cấp sang KT thị trường, xu hướng mở rộng nền KT nông nghiệp hàng hoá và nước
ta đang chuyển từ nước nông nghiệp sang nước công nghiệp.
- Ngành công nghiệp – xây dựng (CN-XD) có tỉ trọng tăng lên nhanh từ dưới 23.8% năm 1991 lên gần
38.5% năm 2002. Do chủ trương CNH-HĐH gắn liền với đường lối đổi mới nền KT do đó đây là ngành
được khuyền khích phát triển nhất.
CN-XD tăng chứng tỏ quá trình CNH-HĐH đất nước đang tiến triển tốt.
- Ngành dịch vụ có tỉ trọng tăng nhanh từ năm 1991-1996 cao nhất là gần 45%, sau đó giảm xuống dưới
38.5% năm 2002, do ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng tài chính khu vực cuối năm 1997 (khủng hoảng
tiền tệ ở Thái Lan ) làm các hoạt động KT đối ngoại tăng trưởng chậm.
* Chuyển dịch cơ cấu lãnh thổ:

Tuy nhiên, trong quá trình phát triển cũng phải vượt qua nhiều khó khăn:
- Nhiều tỉnh, huyện nhất là miền núi vẫn còn các xã nghèo, hộ nghèo.
- Môi trường bị ô nhiễm, tài nguyên cạn kiệt
- Vấn đề việc làm còn nhiều bức xúc
- Còn nhiều bất cập trong việc phát triển văn hoá, giáo dục, y tế.
- Biến động trên thị trường thế giới và khu vực, những thách thức khi nước ta thực hiện các cam kết
AFTA, Hiệp định thương mại Việt –Mĩ, gia nhập WTO….
II Bài tập:
1/ Nêu đặc điểm nền KT nước ta trước thời kì đổi mới( tháng 12/1986) và trong thời kì đổi mới.
* Trả lời: (theo nội dung đã ghi)
2/ Hãy nêu một số thành tựu và thách thức trong phát triển KT của nước ta.
* Trả lời: (theo nội dung đã ghi)
3/ Cho bảng số liệu sau đây:
Bảng cơ cấu GDP phân theo thành phần KT, năm 2002
Các thành phần kinh tế Tỉ lệ %
kinh tế Nhà nước
kinh tế tập thể
kinh tế tư nhân
kinh tế cá thể
kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài
Tổng cộng
38.4
8.0
8.3
31.6
13.7
100.0
Vẽ biểu đồ và nhận xét về cơ cấu các thành phần kinh tế.
* Trả lời:
- Vẽ biểu đồ: Biểu đồ hình tròn có chú thích, tên biểu đồ.

42.8
23.3
33.9
28.7
29.6
41.7
26.2
32.0
41.8

*Vẽ biểu đồ: vẽ 3 biểu đồ hình tròn không đều nhau (Dựa vào qui mô)
*Hoàn thiện biểu đồ: – Ghi số liệu
- Bảng chú giải
- Tên biểu đồ
b) Nhận xét và giải thích:
* Nhận xét: Qua biểu đồ ta thấy
- Tốc độ tăng trưởng kinh tế nhanh, tổng GDP tăng (10.45 lần từ1989 à 1997)
- Chuyển dịch cơ cấu :
+ Nông lâm thuỷ sản giảm mạnh ( giảm 16.6% )
+ Công nghiệp – xây dựng tăng nhanh ( tăng 7.9% )
+ Dịch vụ tăng nhanh (8.7%)
* Giải thích:
- Cơ cấu kinh tế nước ta đang chuyển dịch theo hướng CNH.
- Thành tựu của công cuộc đổi mới KT-XH ở nước ta đặc biệt là quá trình CNH, HĐH đã ảnh hưởng đến
tốc độ tăng trưởng và chuyển dịch cơ cấu nền KT.
5/ Cho bảng số liệu sau về cơ cấu GDP nước ta thời kì 1986 – 2002 ( đơn vị %)
Khu vực KT 1986 1988 1991 1993 1996 1998 2000 2002
Nông, lâm, ngư
CN – XD
Dịch vụ

*Hoàn thiện biểu đồ: – Ghi số liệu
- Bảng chú giải
- Tên biểu đồ
b) Nhận xét và giải thích nguyên nhân:
Cơ cấu GDP phân theo các ngành KT ở nước ta có sự chuyển biến: giảm dần tỉ trọng khu vực nông, lâm,
thuỷ sản; tăng dần tỉ trọng các khu vực CN – XD và dịch vụ. Cụ thể như sau:
* Nông, lâm, ngư nghiệp có tỉ trọng tăng từ 1986 – 1988 ( 38.1% -> 46.3%). Từ 1988 – 2002 tỉ trọng
giảm xuống liên tục ( 46.3% -> 23%)
Nguyên nhân:
-Từ 1986 – 1988 nước ta còn là nước nông nghiệp.
- Từ 1988 – 2002:
+ Nước ta đang chuyển từ kinh tế bao cấp sang kinh tế thị trường, xu hướng mở rộng nền nông
nghiệp hàng hoá.
+ Nước ta đang trong thời kì thực hiện CNH, HĐH đất nước, chuyển từ nước nông nghiệp sang nước
công nghiệp.
* CN – XD : từ 1986 – 1991 tỉ trọng giảm (28.9 -> 23.8), từ năm 1991-2002 tỉ trọng liên tục tăng ( 28.9 –
38.5 )
Nguyên nhân:
+ Từ 1986 – 1991 nước ta là nước nông nghiệp .
+ 1991 – 2002 chủ trương CNH , HĐH gắn liền với đường lối đổi mới , đây là ngành được khuyến khích
phát triển nhất .
Công nghiệp – Xây dựng tăng trưởng chứng tỏ quá trình CNH , HĐH ở nước ta đang tiến triển tốt
* Dịch vụ : Có tỉ trọng tăng nhanh từ 1991 – 1996 cao nhất gần 45% sau đó giảm xuống dưới 40% năm
2002.
Nguyên nhân: Do ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng tài chính khu vực cuối nănm 1997, do đó các hoạt
động KT đối ngoại tăng trưởng chậm.
6/Cho bảng số liệu sau
Lao động phân theo khu vực ngành KT của nước ta trong thời hai năm 2000 và 2005 ( đơn vị nghìn
người)
Khu vực ngành Năm 2000 Năm 2005