TÌM HIỂU NHẬN THỨC VỂ GIÁO DỤC GIỚI TÍNH TẠI CẤP THCS Ở KHU VỰC
NÔNG THÔN NGHIÊN CỨU TẠI TRƯỜNG HỢP HÒA, TAM DƯƠNG, VĨNH PHÚC
Research about Sex Education for rural areas in secondary school Hop Hoa,
Tam Duong, Vinh Phuc
TÓM TẮT
Hiện nay, giáo dục giới tính cho trẻ vị thành niên đang được xã hội quan tâm
một cánh đặc biệt, nhất là trong điểu kiện đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân
ngày càng nâng cao, các em đã có điểu kiện được quan tâm phát triển toàn diện. Dựa
trên các phương pháp phân tích tài liệu, phương pháp phỏng vấn, điều tra bằng phiếu
trưng cầu ý kiến với hai nội dung tìm hiểu thực trạng nhận thức của học sinh trường
trung học cơ sở Hợp Hòa về kiến thức giới tính và từ đó đánh giá vai trò của nhà
trường trong việc cung cấp kiến thức giới tính cho các em học sinh. Kết quả nghiên
cứu cho thấy các em đã có nhận thức căn về kiến thức giới tính nhưng chưa được sâu
sắc. Nhà trường đã có những biện pháp giáo dục giới tính cho các em nhưng còn
nhiểu hạn chế về nội dung, phương pháp truyền đạt. Nghiên cứu cũng đề xuất một số
giải pháp : (1) Cần trang bị kiến thức giới tính cho các em một cách toàn diện. (2) nên
tách nội dung giáo dục giới tính thành một môn học chuyên biệt.
Từ khóa: Giáo dục giới tính, trẻ vị thành niên
SUMMARY
Nowaday, sex education for teenage is accepted by social in Vietnam,
especially in conditions of comfortable life and spirit of the people are upgrading, they
have been conditioned development of comprehensive care. Based on the method of
document analysis, interviews, surveys of votes polled to find out the contents of two
cognitive status of middle school students Hop Hoa about gender and knowledge from
that assess the role of schools in providing sex knowledge to the students. Research
results show that the children had cognitive knowledge base on gender but not deep.
1
1
2
3
4
the content of sex education into a private subject.
Keywords: sex education, teenage
1. ĐẶT VẤN ĐỀ
Giáo dục giới tính có vai trò quan trọng trong đời sống xã hội nói chung và cuộc sống
của mỗi cá nhân nói riêng nhưng ranh giới giữa những hành vi giới tính và hành vi đạo đức
nhiều khi rất mong manh, khó xác định. Do đó, thế hệ trẻ (nhất là trẻ vị thành niên) nhiều khi
không kiểm soát nổi những hành vi của mình dẫn tới những hậu quả vô cùng đáng tiếc mà khi
xảy ra chúng ta mới quan tâm.
Vị thành niên (VTN) là một giai đoạn phát triển đặc biệt, mạnh mẽ và có lẽ là phức
tạp nhất của cuộc đời con người. Đặc trưng của lứa tuổi này là sự bột phá về thể chất, tinh
thần, tình cảm và quan hệ xã hội. Khái niệm về thuật ngữ VTN đã được nhà tâm lý học G.
Stanley Hall đưa vào năm 1904 để chỉ thời kỳ quá độ từ trẻ con thành người lớn. Theo số liệu
thống kê Việt Nam là nước có tỷ lệ nạo phá thai ở tuổi vị thành niên (từ 15-19 tuổi) cao nhất
Đông Nam Á và đứng thứ 5 trên thế giới, theo con số mới nhất của Hội Kế hoạch hóa gia
đình Việt Nam. Tại bệnh viện Phụ Sản TW, hàng năm có trên 5.000 ca nạo phá thai, trong đó
có tới 30% thai phụ dưới 24 tuổi. Tính trung bình mỗi năm cả nước có khoảng 300 000 ca nạo
hút thai ở độ tuổi 15-19, nhiều em đã nạo hút thai nhiều lần. Trước thực trạng đó, trong thời
gian gần đây giáo dục giới tính trẻ vị thành niên đang nhận được sự quan tâm đặc biệt của cả
xã hội, nhiều ý kiến cho rằng nhà trường phải là nơi đóng vai trò quan trọng hơn nữa trong
việc cung cấp kiến thức giới tính cho các em. Ở đó, học sinh không chỉ được trang bị kiến
thức mà còn được bồi dưỡng về nhân cách, lối sống. Trong những kiến thức cần trang bị đó,
giáo dục giới tính vẫn là một mảng kiến thức còn thiếu và yếu.
Nhà nước, gia đình và cộng đồng cần phải quan tâm nhiều hơn đối với giáo dục giới
tính, không chỉ ở khu vực đô thị - nơi có nhiều cám dỗ mà còn cả ở khu vực nông thôn – nơi
đang có nhiều biến đổi do tác động của quá trình công nghiệp hoá – đô thị hoá. Trường THCS
2
31
32
33
34
giáo dục giới tính cho các em.
2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Học sinh trung học cơ sở có độ tuổi từ 11 đến 15, ở độ tuổi này các em đã có những
biến đổi căn bản về thể chất tâm sinh lý, đã xuất hiện tình cảm khác giới. Chính vì vậy, việc
cung cấp kiến thức giới tính cho các em đầy đủ và khoa học là trách nhiệm của toàn xã hội
nhưng trước hết nhà trường phải là nơi trang bị những kiến thức đó cho các em.
Để xác định thực trạng nhận thức của các em trường Trung Học Cơ Sở Hợp Hòa,
mẫu điều tra được xác định một cách ngẫu nhiên là các lớp thuộc các khối 6, 7, 8 và khối 9 và
số lượng được chọn mỗi khối là 20 người.
- Các phương pháp nghiên cứu sử dụng
+ Thu thập thông tin thứ cấp: Thu thập số liệu từ các báo thực hiện nhiệm vụ năm học
của nhà trường nhằm cung cấp thông tin về số lượng giáo viên trong nhà trường, tổng học
sinh, học sinh giữa các khối, số lượng học sinh nam và học sinh nữ.
+ Thu thập thông tin sơ cấp: Phương pháp điều tra thực địa bằng bảng hỏi nhằm thu
thập thông tin liên quan tới nhận thức của các em về các vấn đề giới tính, tìm hiểu vai trò của
nhà trường trong việc cung cấp kiến thức giới tính cho các em học sinh. Phương pháp phỏng
vấn sâu nhằm tìm hiểu nhu cầu, thái độ, hành vi của các em, bên cạnh đó thu thập thông tin từ
các giáo viên về vai trò giáo dục giới tính cho các em ở lứa tuổi học sinh THCS. Phương
pháp thảo luận nhóm đối với các em học sinh về các chủ đề: quan điểm của các em về các
vấn đề giới tính, các phương pháp mà nhà trường đang sử dụng, nguồn cung cấp thông tin.
Đồng thời với các phương pháp và công cụ khác nhau nhóm tác giả còn tiến hành thu thập
thông tin từ các website đáng tin cậy như Tổng cục thống kê, các bài báo, tạp chí có các
nghiên cứu liên quan. Sau cùng số liệu đã được xử lý bằng phần mềm thống kê Excel và được
3
59
60
61
62
63
64
này có nhiều thay đổi về sự phát triển thể chất tâm sinh lý và bước đầu hình thành nhân cách.
Sự phát triển này phụ thuộc rất nhiều vào phong tục tập quán và trình độ văn hóa của các dân
tộc. Từng nước, từng dân tộc lại có những yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển của VTN.
Chính vì đây là giai đoạn con người đang trưởng thành về cơ thể, tâm sinh lý và xã hội, đang
chuyển tiếp từ trẻ em thành người lớn, đang trong giai đoạn quyết định hành vi về sức khỏe
và cũng là tiền đề sức khỏe cho cả cuộc đời, vì vậy đòi hỏi chúng ta phải quan tâm và tạo điều
kiện để hướng sự phát triển của VTN được tốt hơn, phù hợp chung với sự phát triển chung
của xã hội và chở thành công dân tốt trong tương lai.
Theo nghĩa triết học nhận thức là quá trình phản ánh và tái tạo lại hiện thực ở trong tư
duy của con người, được quy định bởi những quy luật phát triển xã hội và không thể tách rời
với thực tiễn. Với 60 phiếu hỏi đưa ra khảo sát các em đã cho thấy kết quả (Bảng 1). Hầu hết
học sinh đều được tiếp xúc kiến thức giới tính với tỉ lệ 60%, bên cạnh đó sự nhận thức của các
em cũng khác nhau về các vấn đề: như 35.5% chọn sự phát triển thể chất tâm sinh lý tuổi vị
thành niên, tỉ lệ 9% chọn quan hệ giữa con trai và con gái có thể có thai, các tỉ lệ còn lại
không cao 6% chọn tác động xấu của việc nạo phá thai tới sức khỏe, 5% chọn hành vi thủ
dâm số còn lại 3% chia đều cho 2 phương án các bệnh lây lan qua đường tình dục và biện
pháp tránh thai.
4
87
88
89
90
91
92
93
94
95
96
97
98
khác như thủ dâm, các biện pháp tránh thai và các bệnh lây truyền qua đường tình dục có ít
học sinh có kiến thức đúng và chưa sâu sắc.
3.2. Quan điểm của học sinh trường THCS hợp hòa về các vấn đề giới tính
Kể từ khi mở cửa nền kinh tế, Việt Nam đã có những bước tiến dài trên nhiều lĩnh
vực. Bên cạnh đó, các yếu tố bất lợi khi mở cửa nền kinh tế đang ngày càng bộc lộ rõ và có
ảnh hưởng rất lớn tới thế hệ trẻ Việt Nam, các quan niệm về giá trị sống đang thay đổi, nhiểu
bạn trẻ dễ chấp nhận đánh đổi bản thân mình để chạy theo xu thế thời đại.
Kết quả khảo sát quan điểm về các vấn đề giới tính của học sinh (Bảng 2) cho thấy
hầu hết học sinh 88.3% tham gia nghiên cứu đồng ý nên trang bị đầy đủ kiến thức giới tính
cho lứa tuổi vị thành niên đó là mong muốn chính đáng của các em trong điều kiện đất nước
đang chuyển đổi và phù hợp với mục tiêu phát triển toàn diện mỗi cá nhân của đảng và nhà
nước. 68.3% đồng ý với nội dung nên để tự tìm hiểu, trao đổi thẳng thắn các vấn đề có liên
quan tới kiến thức giới tính, trong khi đó
Bảng 2. Quan điểm về các vấn đề giới tính của học sinh trường THCS Hợp Hòa
5
115
116
117
118
119
120
121
122
123
124
125
126
127
128
129
văn hóa của người Việt Nam được lựa chọn nhiểu với 46.7% so với 18.3% không đồng ý.
Như vậy chúng ta có thể thấy tại các gia đình nông thôn các giá trị văn hóa truyền thống vẫn
được truyền dạy và được đề cao, từ khi sinh gia các em đã được gia đình giáo dục không chỉ
về vai trò giới mà về các giá trị gia đình, về phong tục tập quán tại địa phương. Những giá trị
đó là kho tàng văn hóa, nó đã ăn sâu, bám rễ và rất khó có thể thay đổi.
3.3. Vai trò của nhà trường trong việc giáo dục giới tính
Nhà trường là một thiết chế giáo dục mà được xã hội trao cho một trách nhiệm cao cả
đó là đào tạo con người, với mục tiêu đến năm 2020 Việt Nam cơ bản trở thành một nước
công nghiệp theo hướng hiện đại thì nhà trường nói giêng và hệ thống giáo dục nói chung đó
là một thách thức lớn. Đào tạo con người trong điều kiện chúng ta hội nhập sâu rộng vào nền
kinh tế thế giới sao cho vừa nắm vững, tiếp thu được tri thức nhân loại vừa làm sao giữ gìn
6
135
136
137
138
139
140
141
142
143
144
145
146
147
6
được bản sắc văn hóa dân tộc đòi hỏi một hệ thống giáo dục toàn diện theo nghĩa cung cấp
đầy đủ những gì học sinh cần.
Bảng 3. Đánh giá vai trò của nhà trường trong việc giáo dục giới tính
Các vai trò Số lượng %
151
152
153
154
155
156
157
158
159
160
161
162
163
164
165
166
167
168
7
thường có những hành vi bắt trước người lớn, dễ tự ái, dễ bị kích động. Các em có khuynh
hướng đi sâu vào
bản thân mình, đồng thời lại muốn tỏa ra xã hội. VTN đặt câu hỏi: ta là ai? Ta có thể làm
được cái gì?. Những câu hỏi đại loại như giúp các em khám phá ra những kiến thức mới nếu
được đình hướng tốt, giúp các em nhìn nhận ra chính giá trị bản thân mình trong cuộc sống
thực tại. Kiến thức về giới tính với sự giáo dục của nhà trường sẽ là hành trang mà các em
không thể thiếu trong cuộc đời của mình với nội dung giảng dạy thực tế và hấp dẫn sẽ giúp
các em rễ tiếp thu và ghi nhớ bài giảng hơn, vậy thực tế các thầy cô trường THCS Hợp Hòa
đã thực hiện những phương pháp gì (Biểu đồ 1)
Biểu đồ 1. Phương pháp giảng dạy của thầy cô trường THCS Hợp Hòa
Số liệu khảo sát cho thấy 72.9% lựa chọn nhà trường đã có kết hợp giữa lý thuyết và
những nội dung liên quan tới giới tính. Trong (Bảng 5) những yếu tố ảnh hưởng tới việc tiếp
nhận thông tin giới tính trong trường học mà nhóm nghiên cứu khảo sát chúng tôi thu được
thông tin 71.7% lựa chọn đó là yếu tố tâm lý có ảnh hưởng nhiếu nhất tới việc tiếp nhận kiến
thức giới tính. Tỉ lệ lựa chọn 12% dành cho thời gian giảng dạy
Bảng 5. Những yếu tố ảnh hưởng tới việc tiếp nhận thông tin giới tính trong trường học
Các yếu tố Số lượng %
Tâm lý học tập 43 71.7
Nội dung học tập 11 18.3
Phương pháp học tập 10 16.7
Nội dung giảng dạy 10 16.7
Phương pháp giảng dạy của giáo viên 9 15.0
Thời gian giảng dạy 12 20.0
(Nguồn: Số liệu điều tra tháng 8 năm 2011)
các số liệu còn lại tương đối đồng đều cho các phương án được khảo sát. Một thực tế khi giáo
dục các em các thầy cô nên quan tâm không chỉ về nội dung mà cần quan tâm nhiều hơn về
tâm lý các em, sự ngượng ngùng khi học chung với các bạn nam, nhiều khi đã khiến sự tiếp
thu bài giảng không hiệu quả, một số ý kiến còn cho rằng: nên tách giêng hai giới trong khi
truyền dạy kiến thức giới tính. Giáo dục nói chung và giáo dục giới tính nó chính là một quá
trình mà ở đó sự tương tác giữa người dạy và người nghe phải diễn ra cởi mở thì hiệu quả mới
tốt. vậy khi chúng ta không làm tốt yếu tố tâm lý thì hiệu quả sẽ thu được như thế nào, cần có
những giải pháp gì cho vấn đề trên.
4. KẾT LUẬN
Lứa tuổi vị thành niên là lứa tuổi đang có sự biến động mạnh mẽ về tâm sinh lý, ở độ
tuổi này các em có những hành vi mà đôi khi chính người lớn chúng ta không ngờ tới như có
những tình cảm khác giới, muốn chứng tỏ mình là người lớn, nhiều khi tò mò chính sự biến
đổi ngay tại bản thân mình mà các em không lý giải được. Chính vì vậy, việc trang bị kiến
thức giới tính cho các em ở độ tuổi vị thành niên nói chung và học sinh THCS nói giêng là
một nhu cầu hoàn toàn chính đáng bởi nó phù hợp với sự phát triển của các em.
9
189
nhà trường đã chưa làm tốt công tác giáo dục giới tính cho các em, khảo sát cũng cho thấy
công tác giáo dục giới tính cho các em trong nhà trường còn nhiều hạn chế như về giờ dạy,
nội dung thì bị lồng ghép vào các môn học khác, không có các thầy cô chuyên trách, tâm lý
học tập của các em cũng là một yếu tố tác động mạnh tới việc tiếp nhận thông tin giới tính khi
các em còn xấu hổ, e dè không giám trao đổi trực tiếp và nhất là rất ngại khi học nội dung này
với các bạn khác giới.
5. TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Hoàng Bá Thịnh (2008). Giáo trình xã hội học về giới (NXB Đại Học Quốc Gia Hà Nội).
2. Nguyễn Võ Kỹ Anh (2004)., Giáo dục giới tính - Phòng chống tê nạn mại dâm (Bộ giáo
dục và đào tạo).
3. Nguyễn Qúy Thanh (2006). "Internet và định hướng giá trị của sinh viên về tình dục trước
hôn nhân", Tạp chí xã hội học, số 2/2006 (trang 46-55).
4. Nguyễn Linh Khiếu, Sức khỏe sinh sản vị thành niên qua một số nghiên cứu, t/c Xã hội
học, số 1/2005.
5. Phạm Văn Quyết, Nguyễn Quý Thanh (2001)., Phương pháp nghiên cứu xã hội học, NXB
ĐH Quốc Gia Hà Nội, 2001.
10
213
214
215
216
217
218
219
220
221
222
223
224
225
254
255
256
257
258
259
260
261
262
263
264
265
266
11
12
267
268
269
270
271
272
273
274
275
276
277
278
279
280
281