Tiểu luận môn Kinh tế vi mô
MỤC LỤC
Trang
LỜI MỞ ĐẦU-----------------------------------------------------------------------------1
CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VẤN ĐỀ CẠNH TRANH, CẠNH
TRANH TRONG ĐIỀU KIỆN TỒN CẦU HÓA-----------------------------4
1. Cạnh tranh thị trường----------------------------------------------------------4
2. Khái niệm và đặc điểm của thị trường cạnh tranh hồn hảo-------------5
2.1. Khái niệm-----------------------------------------------------------------------5
2.2. Đặc điểm------------------------------------------------------------------------5
3. Cạnh tranh trong điều kiện tồn cầu hóa------------------------------------6
3.1. Khái niệm về tồn cầu hóa----------------------------------------------------6
3.1.1. Tồn cầu hóa kinh tế---------------------------------------------------------6
3.1.2. Những đặc trưng của tồn cầu hóa kinh tế------------------------------6
3.1.2. Những cơ hội và thách thức đối với Việt Nam------------------------7
3.2. Cạnh tranh trong điều kiện tồn cầu hóa----------------------------------8
3.2.1 Khái niệm về năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp----------------8
3.2.2 Xu hướng phát triển kinh tế xã hội của Việt Nam--------------------8
CHƯƠNG 2. THỰC TRẠNG NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA MỘT SỐ
DOANH NGHIỆP VIỆT NAM-------------------------------------------------9
1. Năng lực cạnh tranh của một số doanh nghiệp công nghiệp------------9
2. Năng lực cạnh tranh của một số doanh nghiệp nông nghiệp----------10
3. Năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong ngành dịch vụ---------11
CHƯƠNG 3. MỘT SỐ PHƯƠNG HƯỚNG CẢI TIẾN NHẰM NÂNG CAO
NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA CÁC DOANH NGHIỆP VIỆT NAM
TRONG ĐIỀU KIỆN TỒN CẦU HÓA -------------------------------------13
1. Các phương hướng cải tiến nâng cao năng lực cạnh tranh xét từ khía
cạnh nỗ lực của doanh nghiệp--------------------------------------------------------13
2. Các phương hướng cải tiến nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh
nghiệp từ phía nhà nước--------------------------------------------------------------15
Trang 1

ngồi để phát triển công nghệ, phát triển sản phẩm. Bên cạnh thuận lợi chúng ta
gặp không ít khó khăn, mà khó khăn lớn nhất là cạnh tranh trong điều kiện
Trang 3
Tiểu luận môn Kinh tế vi mô
không cân sức. Tuy có nhiều thách thức và mất mát, ta không còn con đường nào
khác là phải hội nhập vào kinh tế tồn cầu. Các doanh nghiệp Việt Nam cần phải
khẩn trương tạo thế và lực mới cho mình để tận dụng những thuận lợi, hạn chế
những khó khăn để đứng vững và vươn lên trong cuộc cạnh tranh gay gắt hiện
nay. Xu hướng tồn cầu hóa cùng với cơ chế kinh tế thị trường bắt buộc các
doanh nghiệp phải chấp nhận cạnh tranh, để giúp các doanh nghiệp trong việc
xây dựng một tư duy, một chiến lược hành động để nâng cao vị thế cạnh tranh
của mình là vấn đề cần thiết hiện nay. Xuất phát từ nhu cầu thực tế tại các doanh
nghiệp tôi quyết định chọn đề tài dựa trên những kiến thức kinh tế đặc biệt là
môn kinh tế vi mô để xem xét vấn đề: “Vấn đề cạnh tranh và nâng cao năng
lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam trong điều kiện tồn cầu hóa”.
Trong tiểu luận này chúng ta tập trung nghiên cứu mục tiêu chung của đề
tài là vấn đề cạnh tranh và dựa trên một số cơ sở lý luận đã học và tham khảo các
tài liệu liên hệ với thực trạng năng lực cạnh tranh của một số doanh nghiệp Việt
Nam, từ đó đưa ra kết luận và một số phương hướng cải tiến để năng cao năng
lực của các doanh nghiệp việt nam trong điều kiện tồn cầu hóa và chúng ta chỉ
xét các doanh nghiệp cạnh tranh trong thị trường cạnh tranh hồn hảo. Dựa vào
mục tiêu nghiên cứu chúng ta giả thuyết rằng việc nâng cao lợi thế cạnh tranh
của doanh nghiệp Việt Nam trong điều kiện hiện nay là chưa đạt được hiệu quả
cao, bằng các biện pháp phân tích chúng ta đi kiểm định giả thuyết trên bằng các
phương pháp phân tích định lượng và định tính, dùng các câu hỏi nghiên cứu đi
sâu vào chi tiết những vấn đề quan trọng của mục tiêu cần nghiên cứu ở trên để
tìm ra bản chất của vấn đề.
Các phương pháp được dùng để nghiên cứu đề tài này bao gồm sử dụng
tổng hợp các phương pháp luận để tiếp cận vấn đề nghiên cứu, phân tích-tổng
hợp, lý luận và thực tiển, phương pháp quan sát, phương pháp phân tích thống

nhiều cách khác nhau. Nhưng xét theo phạm vi kinh tế cạnh tranh được chia làm
hai loại. Đầu tiên là cạnh tranh giữa các ngành, nó là sự cạnh tranh giữa các
doanh nghiệp, hay đồng minh các chủ doanh nghiệp trong các ngành kinh tế
khác nhau, nhằm giành lấy lợi nhuận cao nhất. Trong quá trình cạnh tranh này,
các chủ doanh nghiệp luôn say mê với những ngành đầu tư có lời nhất nên đã
chuyển vốn từ ngành ít lợi nhuận sang ngành nhiều lợi nhuận, dẫn đến kết quả là
các chủ doanh nghiệp đầu tư ở các ngành khác nhau với số vốn bằng nhau chỉ
thu được lợi nhuận như nhau. Loại cạnh tranh thứ hai là cạnh tranh trong nội bộ
Trang 6
Tiểu luận môn Kinh tế vi mô
ngành, nó được hiểu là sự cạnh tranh giữa các doanh nghiệp cùng sản xuất và
tiêu thụ một loại hàng hóa hoặc dịch vụ nào đó. Trong cuộc cạnh tranh này, các
chủ doanh nghiệp thôn tính nhau. Những doanh nghiệp chiến thắng sẽ mở rộng
phạm vi hoạt động của mình trên thị trường, những doanh nghiệp thua cuộc sẽ
phải thu hẹp quy mô kinh doanh, thậm chí có thể bị phá sản.
2. KHÁI NIỆM VÀ ĐẶC ĐIỂM CỦA THỊ TRƯỜNG CẠNH
TRANH HỒN HẢO:
2.1. Khái niệm:
Thị trường cạnh tranh hồn hảo là thị trường mà trong đó các quyết định
mua bán của từng người mua hay từng người bán riêng lẻ không ảnh hưởng gì
đến giá cả thị trường. Đây là thị trường có vô số người bán (doanh nghiệp). Do
vậy, các doanh nghiệp hoạt động trong thị trường cạnh tranh hồn hảo được gọi là
người chấp nhận giá.
2.2. Đặc điểm:
-Số lượng các doanh nghiệp trong ngành là đủ lớn sao cho sản lượng của
mỗi doanh nghiệp là không đáng kể so với cả ngành nói chung.
-Sản phẩm của ngành phải tương đối đồng nhất và tính giá như nhau để
cho sản phẩm của các doanh nghiệp có thể thay thế hồn hảo cho nhau.
-Thông tin về chất lượng sản phẩm là hồn hảo sao cho người mua nhận
thấy những sản phẩm giống nhau của các doanh nghiệp khác nhau thực sự là như