1
Dự báo trong kinh doanh
(Business Forecasting)
Khoa Kinh tế Phát triển
1A Hoàng Diệu, Phú Nhuận
Website: www.fde.ueh.edu.vn
Phùng Thanh Bình
2
Phùng Thanh Bình
1.
Giớithiệu
2. Lịch sử phát triểncủadự báo
3. Nhu cầudự báo
4. Dự báo trong kinh doanh ngày nay
5. Phân lọai dự báo
6. Lựachọnphương pháp dự báo
7. Phương pháp luận cho chuỗithờigian& dự báo
8. Nguồndữ liệu
9. Đolường độ chính xác dự báo
10. Phầnmềndự báo
GIỚI THIỆU DỰ BÁO TRONG KINH
DOANH & KINH TẾ
Phùng Thanh Bình
z NguyễnTrọng Hoài (2001): Mô hình hóa và Dự
báo chuỗithời gian trong kinh doanh & kinh tế,
Chương 1.
z J.Holton Wilson & Barry Keating, (2007),
Business Forecasting With Accompanying Excel-
Based ForecastXTM Software, 5
th
Edition,
z Quyết định hôm nay ảnh hưởng đếntương lai
củatổ chức, nhưng tương lai là bất định
z Ai cầndự báo? Hầunhư mọitổ chức: lớnvà
nhỏ, tư và công đềusử dụng dự báo. Các bộ
phậnchứcnăng như tài chính, marketing,
nhân sự, sảnxuất. Ngoài ra, tổ chức chính
phủ, phi chính phủ, các CLB xã hội, …
NHU CẦU DỰ BÁO
Phùng Thanh Bình
z Dự báo ngày càng trở nên quan trọng vì các công ty
tập trung vào việcgiatăng mức độ hài lòng củakhách
hàng trong khi vẫnphảigiảm chi phí củaviệccung
cấphànghóavàdịch vụ
z Hầunhư mọilĩnh vựcchứcnăng của doanh nghiệp
đềusử dụng mộtloạidự báo nào đó, ví dụ:
z Kế toán: dự báo chi phí và doanh thu trong kế
hoạch nộpthuế
DỰ BÁO TRONG KINH DOANH NGÀY NAY
5
Phùng Thanh Bình
z Phòng nhân sự: dự báo nhu cầutuyểndụng và những thay đổi
trong công sở
z Chuyên gia tài chính: dự báo ngân lưu
z Quản đốcsảnxuất: dự báo nhu cầunguyênvậtliệuvàtồn kho
z Giám đốc marketing: Dự báo doanh sốđểthiếtlập ngân sách
cho quảng cáo
* Dự báo doanh số thường là dự báo cơ bản cho các dự báo khác
(ví dụ giữanhững năm 1980, 94% sử dụng dự báo doanh số)
DỰ BÁO TRONG KINH DOANH NGÀY NAY
Phùng Thanh Bình
Bivariate (simple)
regression
Multi regression
Nguồn: J.Holton Wilson & Barry Keating (2007), p.37
Phùng Thanh Bình
z Dự báo định lượng:
o Dựatrêndữ liệuquákhứđểphát hiệnxuhướng vận
động của đốitượng
o Giảđịnh: giá trị tương lai củabiếnsố dự báo phụ thuộc
vào xu hướng vận động trong quá khứ
o Có 2 loạiphương pháp định lượng:
• Chuỗithờigian
• Nhân quả
PHÂN LOẠI DỰ BÁO
7
Phùng Thanh Bình
z Ưu điểmcủadự báo định lượng?
o Kếtquả dự báo hoàn toàn khách quan
o Có phương pháp đolường độ chính xác dự báo
o Ít tốnthờigianđể tìm ra kếtquả dự báo
o Có thể dự báo điểmhay dự báo khoảng
PHÂN LOẠI DỰ BÁO
Phùng Thanh Bình
z Dự báo định lượng ngày càng đượcchấpnhậnrộng rãi?
o Các phương pháp định lượng hữuíchhơn trong việc
đưaradựđoán về các sự kiệntương lai
o Nhờ sự phát triểncủa các phầnmềm máy tính giúp các
phương pháp định lượng trở nên dễ dàng hơn
o Các phán đoáncánhândựa trên kinh nghiệmthựctế
và/hay qua nghiên cứu nên luôn luôn giữ mộtvaitrò
định dễ dàng hơn
z Không áp dụng mộtphương pháp cho mọitrường hợp
z Sảnphẩm, mục tiêu, ràng buộc khác nhau phải được
xem xét khi chọnphương pháp dự báo thích hợp
z Có thể áp dụng nhiềuphương pháp cho cùng một
trường hợp
z Phương pháp đượcchọnphảidự báo chính xác, kịp
thời, và dễ hiểu
LỰA CHỌN PHƯƠNG PHÁP DỰ BÁO
Phùng Thanh Bình
z Dữ liệulịch sử: Y
BEG
tớiY
END
z Giai đoạnmẫu phân tích: Y
1
, … Y
n
(Y
1
không nhất
thiết trùng vớiY
BEG
)
z Giá trị dự báo: Y
^
1
, … Y
^
n
z GọiY
t
= giá trị thựctạigiaiđoạnt
Y
^
t
= giá trị dự báo tạigiaiđoạnt
n = số giai đoạn
z Sai số dự báo: e
t
= Y
t
–Y
^
t
Nếumộtmôhìnhđược đánh giá là tốtthìsaisố dự
báo phảitương đốinhỏ
z Các phương pháp đánh giá: (i) Phương pháp thống
kê; (ii) Phương pháp đồ thị
ĐO LƯỜNG ĐỘ CHÍNH XÁC DỰ BÁO
Phùng Thanh Bình
12
Phùng Thanh Bình
z Phương pháp đồ thị:
z Nếue
t
dao động ngẫu nhiên theo thời gian thì ta
có mô hình dự báo tốt (xoay quanh trục0)
z Vẽ giá trị thựcvàgiátrị dự báo lên cùng hệ
trục, nếu2 giátrị này càng gần nhau thì mô