1
CHƯƠNG 1
TỔNG QUAN
PHÂN TÍCH SỐ LIỆU VÀ
DỰ BÁO KINH TẾ

2
Tài liệu tham khảo

J.Holton Wilson & Barry Keating (2007),Business
Forecasting with Accompanying Excel-Based
ForecastXTM Software, 5th Edition,New Yourk:
McGraw-Hill Irwin.

John E.Hanke & Dean W.Wichern (2005),Business
Forecasting, 8th Edition, London: Prentice Hall.

Nguyễn Khắc Minh (2002), Các Phương Pháp Phân
Tích và Dự Báo trong Kinh Tế, Hà Nội: NXB Khoa Học
Kỹ Thuật.

3
Tài liệu tham khảo

Kenneth N. Berk and Carey, P. (2000), Data Analysis
with Microsoft
®
Excel, USA: Duxbury Thomson
Learning.


Doanh số qua các hoạt động chiêu thị (Bia Tiger)

Ngân sách cho các hoạt động chiêu thị (Unilever)
Phòng Sản xuất
–
Nhu cầu nguyên vật liệu
–
Lượng tồn kho
–
=> Kế hoạch thu mua, chuyển vận tổ chức giao nhận.

7
Phòng nhân sự

Kế hoạch tuyển dụng

Kế hoạch Huấn luyện đào tạo
–
Ví dụ: FPT với mục tiêu 925
Phòng kế toán, tài chính

Chi phí, lãi lỗ

Các chỉ số tài chính (về vốn, lợi nhuận)
–
Ví dụ: Công ty chứng khoán giao dịch trên thị truờng
chứng khoán Việt Nam.
VAI TRÒ CỦA DỰ BÁO (tt)

8

VAI TRÒ CỦA DỰ BÁO

CƠ HỘI VIỆC LÀM
Trong các công ty nghiên cứu thị trường
Có hơn 20 công ty nghiên cứu thị trường tại Tp.HCM như:MSV, Trương
Đoàn, AC NielSen, Taylor Nielsen…

Trong các công ty tại VN
Nước ngoài: Sony, Toyota, Samsung, ANZ, GSK
Trong nước: Kinh Đô, Việt Thắng, Dệt Phong phú, Gạch Đồng Tâm, Cà
phê Trung Nguyên …

Trong các công ty chứng khoán Việt Nam
21 công ty chứng đang giao dịch trên thị truờng chứng khoán VN (tại
TP.HCM).11
CÁC PHƯƠNG PHÁP DỰ BÁO
Tuỳ theo mục đích, thời lượng và dữ liệu sẵn có ta chọn
phương pháp phù hợp nhất để cho ra những thông tin
chính xác và kịp thời nhất làm cơ sở cho các quyết định
của Doanh nghiệp

Phương pháp định tính (Subjective Method)

Phương pháp định lượng (Quantitative Method)12

Ưu điểm:

Cách tốt nhất để dự báo nhu cầu, sở thích của họ qua
dự định mua sắm của họ.

Điều tra được thị hiếu của khách hàng để cải tiến sản
phẩm.

Nhược điểm:

Phù hợp cho các sản phẩm công nghiệp

Tính chính xác của dữ liệu

Ví du:ï MSV, ACNielsen (thực hiện field survey)
PHƯƠNG PHÁP
DỰ BÁO ĐỊNH TÍNH (tt)

14

Lấy ý kiến của Ban điều hành (Jury of Executive
Opinion)
Dự trên sự hiểu biết kinh nghiệm của các nhà quản trị
cao cấp, các chuyên viên marketing, là những người có
sự hiểu biết sâu sắc về hoạt động của doanh nghiệp.

Ưu điểm: Thu thập được kinh nghiệm từ nhiều chuyên
gia khác nhau.

Nhược điểm: nếu có người áp đảo, dự báo sẽ mang nặng

–
Mang tính chủ quan rất cao, không chuẩn, mất nhiều
năm để trở thành người có khả năng phán đoán đúng.
(kinh nghiệm là ông thầy giỏi, tuy nhiên là con dao
hai lưỡi).

17
PHƯƠNG PHÁP
DỰ BÁO ĐỊNH LƯỢNG

Phương pháp dự báo định lượng:

Dựa trên cơ sở toán học thống kê. Khi không xét đến các
nhân tố ảnh hưởng khác ta có thể dùng phương pháp dự
báo theo dãy số thời gian.

Thời gian sẽ được xác định theo năm, quý, tháng hoặc
thậm chí là tuần, ngày.

Các biến động có thể xảy ra theo các khuynh hướng sau:

Khuynh huớng tăng hoặc giảm rõ ràng (Trend).

Biến đổi theo mùa (Seasonality).

Biến đổi theo chu kỳ (Cycles).

Biến đổi ngẫu nhiên (Random).

18

phone nếu tăng (giảm) của từng thành phần hoặc đồng thời các
yếu tố: chi phí quảng cáo, giảm giá, tăng hình thức khuyến mãi,
thêm chức năng…
DS = f(QC)
DS = f(QC, GG, KM, TCN)

20
QUY TRÌNH DỰ BÁO
Theo Wilson và Keating, quy trình dự báo gồm 9 bước
1. Xác định mục tiêu
Thống nhất giữa người ra tiến hành dự báo và sử dụng kết quả dự
báo (dùng để làm gì?, tầm quan trọng như thế nào? Giúp ích gì
cho quá trình ra quyết định ?)
Ví dụ: trên cơ sở dự báo về doanh thu, bộ phận Logistics của dự
báo nhu cầu vật tư (người thục hiện), Bộ phận Kế toán sử dụng
dự báo này để tính hiệu quả cụ thể của kế hoạch.

2. Quyết định đối tượng dự báo
Xác định được đối tượng hay biến dự báo cụ thể (đo bằng gì?).
Phạm vi ( một sản phẩm hay nhóm sản phẩm hay tổng hợp nhiều
ngành sản phẩm, trong khu vực cụ thể hay là toàn vùng, trong
nước hay là cả xuất khẩu. Ví dụ: Unilever

21
QUY TRÌNH DỰ BÁO (tt)
3.Xác định loại dự báo
(dài hạn, trung hạn hay ngắn hạn và thời đoạn dự báo)
Ví dụ: GDP: năm
Kim ngạch XNK: năm hoặc quý
Doanh số : Quý

đơn giản (như dư báo thời tiết).

23
QUY TRÌNH DỰ BÁO (tt)
6. Đánh giá mô hình

Thông qua các thông số như: Sai Số trung bình (Mean
Error), Trung bình tuyệt đối sai số (Mean Absolute Error)
…

Sử dụng holdout period:
Ví dụ bạn có bộ dữ liệu của 10 năm tính theo quý. Bạn chỉ
dùng 8 năm để dự báo cho năm thứ 9 và thứ 10. Mô hình
nào dự báo tốt nhất sẽ được chọn để dự báo cho toàn bộ
10 năm. Nếu không mô hình nào cho kết quả tới một độ
chính xác chấp nhận được, quay về bước 5 để chọn mô
hình thay thế

Đối các mô hình hồi qui còn có các phương pháp kiểm
định và đo lườhg mức độ giải thích của các biến.

24
QUY TRÌNH DỰ BÁO (tt)
7. Chuẩn bị dự báo
Sau khi qua bước 06 chúng ta tin tưởng rằng mô hình
chúng ta chọn sẽ cho ra kết quả chuẩn xác. Có truờng hợp
chúng ta phải chọn phương pháp kết hợp giữa định tính và
định lượng
8. Trình bày dự báo
Trình bày rõ ràng