“Tốt hơn, nhanh hơn, rẻ
hơn” - Bài học từ sai lầm
của Kodak và Microsoft
Hiện nay, các công ty đều kêu
gọi đổi mới, cải tiến. Thế nhưng, mặc dù đổ rất nhiều nhiều tiền vào R&D
nhưng hiệu quả thì lại rất hạn chế. Từ đó dẫn tới việc công ty không phát
triển và tăng trưởng được.
Hãng tư vấn Booz & Co vừa mới công bố nghiên cứu gần đây về vấn đề đổi
mới sản phẩm. Như hầu hết hãng phân tích khác, hãng đã sử dụng chi phí
nghiên cứu và phát triển (R&D - Research & Development - chỉ số đầu tư
nghiên cứu phát triển) như tiêu chuẩn so sánh để đánh giá sự đổi mới. Đáng
tiếc, như nhiều người trong số chúng ta đã biết, hai chỉ tiêu này không có sự
tương quan nào cả.
Không có một mối liên hệ được thống kê rõ ràng giữa hiệu quả tài chính và
chi phí nghiên cứu và phát triển (R&D), trên cơ sở tổng tiền đầu tư R&D
hay là phần trăm R&D trên doanh thu. Rất nhiều các công ty – nổi bật
là Apple – luôn chi tiêu ít cho đầu tư R&D hơn so với các công ty trong
cùng lĩnh vực, nhưng lại tốt hơn các công ty này trong hàng loạt các chỉ tiêu
đánh giá sự thành công của hãng, như là tăng trưởng doanh thu, tăng trưởng
lợi nhuận, lợi nhuận và lợi tức cổ đông.
Trong khi đó, toàn bộ các ngành công nghiệp khác như dược phẩm, tiếp tục
dành tỷ lệ khá cao trong nguồn vốn để đầu tư cho đổi mới - cải tiến, thì vẫn
chỉ thu được kết quả kém hơn nhiều so với những gì mà công ty và các cổ
đông của nó trông đợi.
Thông thường, các công ty sử dụng phần lớn số tiền đầu tư cho cải tiến với
mục đích làm cho sản phẩm của họ rẻ hơn, hoạt động tốt hơn, nhanh hơn
hay nhiều hơn.
Clayton Christensen đã chỉ ra điều này từ 15 năm trước trong cuốn sách đột

cuộn phim tốt hơn, nhanh hơn và rẻ hơn – cho đến khi không còn ai quan
tâm nữa.
Tất nhiên, Kodak không phải là công ty đầu tiên rơi vào bẫy kinh doanh như
vậy. Xerox đã sáng chế ra desktop publishing (một phần mềm cho phép máy
in có thể tái tạo các văn bản và đồ họa in một cách chính xác như được hiển
thị trên màn hình máy tính) nhưng lại để cho thị trường này rơi vào tay
Apple, Wintel và HP bởi vì hãng đã cố gắng duy trì và mở rộng mảng kinh
doanh máy photocopy. Với quyết định không đầu tư vào các thiết bị sử dụng
công nghệ desktop publishing, Xerox không biết tạo ra lợi nhuận từ công
nghệ này bằng cách nào khác ngoài việc đăng kí bản quyền sáng chế.
DEC thì gần như sáng tạo và sở hữu ngành kinh doanh CAD/CAM trước khi
mất vào tay của AutoCad. Searssáng tạo nên hình thức kinh doanh home
shopping với việc hiển thị các thông tin sản phẩm trên mạng, một lĩnh vực
kinh doanh mà hiện giờ ghi nhận sự thống trị của Amazon.

Đó là trình trạng mà chúng ta được chứng kiến ở nhiều công ty. Và không
nơi nào mà tình trạng này tệ hơn so với tại Microsoft.
Bạn có nhớ rằng Microsoft đã từng tung ra sản phẩm máy nghe nhạc Zune từ
trước khi iPod xuất hiện, nhưng nó lại không buồn phát triển công nghệ này
hay là xây dựng thị trường, và đã để Apple nắm bắt lấy cơ hội trở thành
người dẫn đầu trong mảng kinh doanh máy nghe nhạc kỹ thuật số và các
thiết bị xem hình? Bạn có nhớ rằng chiếc điện thoại thông minh Windows
CE (sản xuất bởi HTC) đã từng áp đảo iPhone trên thị trường trong nhiều
năm?
Nhưng Windows đã không thực sự phát triển một cơ sở ứng dụng và đã
không thực sự đầu tư vào công nghệ điện thoại thông minh hay là thị trường
này – và đã để cho đầu tiên là RIM, tiếp đến là Apple chiếm lĩnh thị trường
đầy tiềm năng này.
Bây giờ, sau vài năm chậm trễ, Microsoft hi vọng đối tác Nokia sẽ giúp hãng
chiếm được thị phần nhỏ trong thị trường béo bở này – mặc dù hãng có vẻ

Theo bạn thì Microsoft, sau một khoảng thời gian dài không tăng trưởng giá
trị công ty, đang có xu hướng tăng hay là đang theo bước của Kodak? Thực
tế thì có rất ít các công ty nắm bắt được thời kỳ chuyển giao công nghệ,
nhưng lại có đến hàng nghìn công ty bỏ lỡ. Những công ty chiếm thị phần
cao trên thị trường, mặc dù thu được rất nhiều lợi nhuận thế nhưng lại chìm
dần trong thất bại, bởi các công ty đã đầu tư để các sản phẩm tốt hơn, nhanh
hơn, rẻ hơn thay vì thực sự đổi mới.