nghiên cứu - trao đổi
45 tạp chí luật học số 7/2011
TS. Nguyễn Lan Nguyên *
t nm 2007, khi Hin chng ASEAN
c thụng qua, cỏc quc gia thnh
viờn ó phỏp in hoỏ v cp nht mt cỏch
cú h thng cỏc nguyờn tc v quy nh phõn
tỏn trc kia, to c s phỏp lớ y v c
th cng nh rng buc trỏch nhim phỏp lớ
cho quan h gia cỏc quc gia thnh viờn
trong quỏ trỡnh hp tỏc khu vc trờn cỏc lnh
vc, trong ú cú vn nhn thc bo v
quyn con ngi.
1. V trớ ca vn quyn con ngi
trong Hin chng ASEAN
Hin chng ASEAN ó to ra bc
phỏt trin sõu rng hn trong vic thỳc y
v bo v quyn con ngi ca khu vc.
Thụng qua Hin chng, cỏc nc thnh
viờn cam kt tụn trng v bo v quyn con
ngi trong khu vc v iu ny ó c ghi
nhn thnh mc tiờu v nguyờn tc ca Hin
chng (iu 12). ng thi, ln u tiờn,

2. Nhn thc v bo v quyn con ngi
Cỏc quc gia thnh viờn ASEAN ó
nhiu ln th hin thỏi ng h cỏc n lc
thỳc y quyn con ngi trong bi cnh
K
* Ging viờn chớnh Khoa lut
i hc quc gia H Ni nghiên cứu - trao đổi
46 tạp chí luật học số 7/2011
quyn con ngi ó tr nờn quan trng trong
quan h quc t. iu ny th hin rừ trong
vic cỏc nc thnh viờn ASEAN ó tham
gia, úng gúp tớch cc vo Hi ngh th gii
v nhõn quyn c t chc ti Viờn (o)
nm 1993. Bờn cnh ú, trong Tuyờn b
Bangkok, cỏc quc gia ụng Nam cng
nh cỏc quc gia chõu núi chung ó
khng nh tớnh ton cu, khỏch quan v
khụng mang tớnh chn la ca cỏc quyn
con ngi (on 7), cụng nhn v cam kt
thỳc y mt s quyn quan trng ca con
ngi nh cỏc quyn kinh t, chớnh tr, xó
hi, quyn dõn tc t quyt, quyn c
phỏt trin, cỏc quyn c bit ca nhúm
nhng dõn tc thiu s, ph n v tr em
(cỏc on 6, 10, 11, 13, 17, 22, 23). Ngoi
ra, trong nhiu hi ngh b trng, vn
nhõn quyn cng c a ra tho lun th

(CEDAW); Cụng c v quyn tr em
(CRC). Ngoi ra, mt s quc gia cũn tham
gia vo nhng cụng c quc t khỏc v
quyn con ngi. iu ny ó chng minh
cho s quan tõm ca cỏc quc gia ASEAN
i vi vn nhõn quyn.
Mc dự t ra rt thin chớ khi cụng nhn
tớnh ton cu ca quyn con ngi nhng
cỏc quc gia ASEAN luụn gi lp trng s
ỏp dng nhng quyn ny theo cỏc iu kin
kinh t, chớnh tr, xó hi v c bit l vn
hoỏ tng quc gia, khu vc mỡnh. iu ny
ó c khng nh trong Bỏo cỏo Bangkok
nm 1993. Mt mt no ú cng cú th coi
quan im trờn l mt cỏch nh ngha ca
ASEAN v quyn con ngi.
T ú cú th thy rng nhõn quyn theo
nh ngha ca cỏc nc ASEAN cú cỏc
c im sau:
- Cú tớnh c thự vn hoỏ: Do s khỏc
bit rt ln v iu kin lch s, c cu xó
hi, truyn thng vn hoỏ v phỏt trin
vn hoỏ nờn cỏc quc gia khỏc nhau cú nghiên cứu - trao đổi
47 tạp chí luật học số 7/2011
cỏch hiu v thc thi quyn con ngi
khỏc nhau.
- Giỳp cỏc quc gia trong cng ng

ln cho k hoch ny. Tuy nhiờn, nguyờn tc
khụng can thip v ch quyn cng cú
th l ro cn trong quỏ trỡnh xõy dng c
ch v hot ng ca c ch.
3. Tỡnh hỡnh hp tỏc v quyn con ngi
Hin nay, hot ng nhm thỳc y nhõn
quyn ASEAN ang ginh c s quan
tõm ca Chớnh ph cỏc quc gia thnh viờn,
c bit l nhng n lc chung trong vic
gii quyt nhng vn nhõn quyn vt
qua biờn gii nh: Ngn chn nn buụn bỏn
tr em, ph n, bo m quyn ca ngi
lao ng nhp c, chng khng b, cu tr
thm ha thiờn nhiờn. iu ny th hin rừ
trong cỏc tuyờn b gn õy
(3)
nh:
- Tuyờn b Cebu nm 2007 v bo v v
thỳc y quyn ca lao ng nhp c;
- Tuyờn b 2004 ca ASEAN chng buụn
bỏn ngi, c bit l ph n v tr em;
- Cụng c ASEAN v chng khng b
nm 2007.
Mc dự ASEAN hin nay mi ch cú nm
quc gia l Indonesia, Malaysia, Philipinnes,
Thỏi Lan, Campuchia cú cỏc c quan nhõn
quyn chuyờn trỏch nhng cỏc quc gia khỏc
cng ó s dng nhng t chc, on th
khỏc nhau trong b mỏy chớnh tr ca mỡnh
thỳc y, bo v nhõn quyn. Bn trong

tr em, nõng cao vic bo v v chm súc tr
em da trờn nhng nguyờn tc ca Cụng c
v quyn tr em. Cỏc b trng ASEAN
chu trỏch nhim v vn phỳc li xó hi
ó tham gia Hi ngh B trng ụng -
Thỏi Bỡnh Dng v quyn tr em do
UNICEF t chc thỏng 3 nm 2005 ti
Campuchia. Ngoi ra, cỏc quc gia ASEAN
cũn thng nht k hoch hnh ng ASEAN
vỡ tr em (1993), Tuyờn b v nhng cam
kt liờn quan n tr em (2001), Tuyờn b
chng buụn bỏn ngi, c bit l buụn bỏn
ph n v tr em (2004). T nm 2004 n
2010 cỏc nc ASEAN cng ó a vn
thnh lp U ban ASEAN v thỳc y v
bo v quyn ca ph n v tr em (ACWC)
thnh mt vn trong Chng trỡnh hnh
ng Viờng Chn.
V vn lao ng nhp c cng thu
hỳt c s chỳ ý ca cỏc quc gia thnh
viờn. Tuyờn b v quyn ca lao ng nhp
c c thụng qua ti Hi ngh thng nh
ASEAN ln th 12 ngy 13/1/2007 ti
Philipinnes vi nhng ni dung ch yu tp
trung vo vic m bo cỏc quyn t do,
nhõn phm ca lao ng, ngha v ca c
quc gia tip nhn v quc gia a cụng
nhõn i lao ng. Thỏng 7 nm 2007,
ASEAN a ra Ngh quyt v vic thnh
lp U ban ASEAN v thc thi Tuyờn b

49 tạp chí luật học số 7/2011
nghốo, cỏc cng ng thiu s Chớnh thc
hoỏ quan h hp tỏc ca ASEAN vi cỏc t
chc ny, Hip hi ó xut bn nhng hng
dn v quan h hp tỏc gia ASEAN v
CSOs ngy 16/4/2005.
(5)

Bờn cnh nhng n lc ca Hip hi lm
vic mt cỏch chớnh thc vi cỏc t chc
liờn chớnh ph hoc phi chớnh ph (NGOs),
hot ng ca bn thõn cỏc t chc phi chớnh
ph trong ASEAN cng gúp phn khụng nh
nõng cao nhn thc v quyn con ngi,
m bo thc thi cỏc quyn c bn v c
bit l y mnh, nhanh quỏ trỡnh hỡnh thnh
c ch nhõn quyn ASEAN.
Ni bt trong cỏc NGOs ny l nhúm
lm vic vỡ mt c ch nhõn quyn ASEAN.
Nhúm ny ó t chc nhiu hi tho bn v
vn nhõn quyn ASEAN thu hỳt s tham
gia ca ụng o i din cỏc quc gia thnh
viờn. Nhúm lm vic trong 9 nm tn ti ca
mỡnh ó t chc c 7 hi tho thng niờn
(t nm 2001 - 2007) v c ch nhõn quyn
ASEAN bn tho v tỡnh hỡnh thc hin nhõn
quyn cỏc quc gia thnh viờn ASEAN,
hot ng ca cỏc u ban nhõn quyn quc
gia, nhng sỏng kin lm rừ hn c ch ca
ASEAN nhm bo v cỏc quyn tr em, ph

s vng chc cho vic liờn kt cỏc quc gia
thnh viờn cho n lc chung thit lp mt c
ch nhõn quyn khu vc ụng Nam v
thỳc y hot ng ca c quan ny trong
tng lai./.

(1).Xem: Hi ngh b trng ln th 26 c t chc
ti Singapore, ngy 22 - 24 thỏng 7 nm 1993. Tuyờn
bú chung ca Hi ngh c ng ti ti website ca
nhúm lm vic v c ch nhõn quyn Asean:

(2).Xem:
(3).Xem:
(4).Xem:
(5).Xem: Vn bn chớnh thc cú th tỡm thy ti trang
web ca Ban th kớ Asean: http://www.a seansec.org/
18362.htm
(6).Xem: