Bệnh Viêm Gan Siêu Vi B
1. Bệnh viêm gan siêu vi B (VGSV B) là gì? Vì sao nó lại là mối lo âu của
người Việt? Tôi có thể làm gì để trút đi mối lo sợ này?
Viêm gan còn gọi là sưng gan là một tình trạng bệnh lý có thương tổn ở tế bào
gan. Có nhiều nguyên nhân gây ra viêm gan như vi khuẩn, rượu, hóa chất, một vài
loại thuốc và nhất là các loại siêu vi trong đó có con siêu vi gan B.
Trước đây người ta chỉ biết có 2 loại siêu vi tấn công tế bào gan, đó là siêu vi A và
B. Sau này người ta phát hiện thêm nhiều chủng loại khác, vì vậy lại có thêm
những bệnh VGSV C, VGSV D (hay Delta) và VGSV E, các bệnh này ít xảy ra
cho người Việt.
Vậy VGSV B là bệnh gan do siêu vi gan B gây ra và sở dĩ người Việt chúng ta
quan tâm nhiều đến bệnh này vì những lý do sau đây:
Mặc dù VGSV B có trên khắp thế giới nhưng lại có rất nhiều ở châu Phi, đông
nam châu Á (trong đó có Việt Nam). Người ta ước tính khoảng 20% dân số trong
vùng mang siêu vi B trong nhiều năm mà không hề có triệu chứng của bệnh (ở Mỹ
con số này dưới 1%) Khác với bệnh VGSV A, VGSV B diễn tiến nặng hơn, kéo
dài hơn, tỷ lệ tử vong cao hơn và đặc biệt hơn hết là một số bệnh nhân sau khi lành
bệnh vẫn còn mang mầm bệnh trong người một thời gian dài, một số khác trở
thành viêm gan mãn tính (kinh niên) kéo dài nhiều năm hay suốt đời, dẫn đến xơ
gan hay ung thư gan. Hai loại bệnh nhân trên đều có thể truyền bệnh cho người
khác. Trong khi VGSV A được lan truyền qua đường tiêu hóa do ăn uống phải đồ
ăn thức uống nhiễm VGSV A thì VGSV B lây bệnh qua tiếp xúc với máu, các
dịch cơ thể (nước miếng, tinh dịch, dịch âm đạo), qua đường tình dục, từ mẹ lây
sang con trong lúc sanh, và người cùng nhà cũng có thể lây bệnh cho nhau (bằng
cách nào chưa rõ).
Muốn trút đi mối lo âu trên, chỉ có một cách đi khám bác sĩ và thử máu để biết rõ
tình trạng của mình đối với VGSV B. Sau khi thử máu, bác sĩ cho biết bạn đang ở
trong trường hợp nào trong 4 trường hợp sau:
• Chưa hề bị siêu vi B xâm nhập (phải chích ngừa)
• Đã bị bệnh hay đã bị nhiễm SVB nhưng đã lành, và được miễn nhiễm đối với
bệnh (không còn lo gì nữa)
xảy ra do truyền máu (ở Mỹ, truyền bệnh qua tiếp máu rất hiếm thấy vì máu luôn
luôn được xét nghiệm vi khuẩn trước khi sử dụng) do tiếp xúc với máu người bệnh
(trường hợp các nhân viên y tế) bị máu văng vào miệng, vào mắt, qua chỗ trầy
sướt trên da. Dùng chung dao cạo, bàn chải đánh răng và kim chích (người dùng
ma túy) có thể lây bệnh VGSV B.
Siêu vi B có trong tinh dịch, dịch âm đạo, do đó bệnh có thể lan truyền qua tiếp
xúc sinh lý. Khi mang thai, người mẹ bị bệnh có thể truyền siêu vi B cho con nhất
là trong lúc sanh. Bệnh cũng có thể lây lan cho những người ở chung nhà với
người bệnh, bằng cách nào người ta chưa rõ.
4. Có thuốc hay phương pháp nào để chữa được bệnh VGSV B hay không?
Cho đến nay chưa có thuốc đặc trị. Trong thời kỳ bộc phát của bệnh, nên nghỉ
ngơi, ăn uống điều độ, bổ dưỡng và quân bình. Hỏi ý kiến bác sĩ về các thức ăn
gây tác hại đến gan như rượu, dầu mỡ và một số thuốc men. Tùy trường hợp, bác
sĩ có thể cho các loại thuốc nhằm nâng cao thể trạng, điều hòa chức gan và làm
giảm độc tính của tác nhân gây bệnh.
5. Người mang mầm bệnh VGSV B là gì? Nếu tôi là người mang mầm bệnh,
tôi phải làm gì?
Khoảng 6-10% bệnh nhân bị VGSV B. siêu vi B vẫn ở lại trong cơ thể trong một
thời gian dài, có khi suốt đời. Sáu tháng sau khi bắt đầu bị bệnh, nếu siêu vi B vẫn
còn hiện diện trong máu bạn thì bạn được xem như là người mang mầm bệnh
VGSV B nghĩa là bạn có thể truyền bệnh cho người khác mặc dù bên ngoài bạn có
vẻ bình thường. Một số người bị nhiễm SV B mà không có triệu chứng, họ có thể
trở thành người người mang mầm bệnh mà không hề hay biết.
Một số vùng trên thế giới như châu Á, Nam Phi, các đảo Thái Bình Dương,
Alaska, một phần Trung Đông, lưu vực sông Amazon (Nam Mỹ) có nhiều người
mang mầm bệnh VGSV B.
Nếu chẳng may bạn là người mang mầm bệnh, bạn phải đi khám bác sĩ định kỳ để
được theo dõi tình trạng của bạn. Bác sĩ sẽ hướng dẫn bạn về cách ăn uống, sinh
hoạt và điều trị thuốc men nếu thấy cần thiết. Ngày nào bạn còn là người mang
mầm bệnh, bạn cần phải có những biện pháp phòng ngừa lây bệnh cho người xung
• Đối với người phối ngẫu hay người bạn tình, nên có những biện pháp phòng
ngừa khi giao tiếp sinh lý (như dùng bao cao su).
• Khuyên những người ở chung nhà đi thử máu để biết tình trạng của họ đối với
VGSV B để được chích ngừa hay điều trị. Nếu bạn sinh con, con bạn phải được
chích ngừa VGSV B sau khi sanh (chích 3 lần: khi mới sanh, tháng thứ 2, và tháng
thứ 6).