Lời mở đầu
Bớc vào thời kì quá độ lên CNXH nền kinh tế nớc ta còn ở trình độ
thấp kém phát triển, LLSX tồn tại ở nhiều thang bậc khác nhau. Vì vậy chế
độ sở hữu về TLSX sẽ rất đa dạng điều này có nghĩa nền kinh tế phảI có
nhiều thành phần. Sự tồn tại của nền kinh tế nhiều thành phần ở nớc ta không
chỉ là một tất yếu khách quan mà nó còn có vai trò hết sức to lớn đối với sự
nghiệp phát triển kinh tế cũng nh xã hội của đất nớc. Mỗi thành phần kinh tế
có vai trò tác động riêng đến sự nghiệp phát triển kinh tế xã hội. Trong đó thể
hiện vai trò chủ đạo và có chức năng của một công cụ quản lí vĩ mô của nhà
nớc là thành phần kinh tế nhà nớc. Đây là thành phần kinh tế lãnh đạo và
phát triển mau hơn cả. Kinh tế nhà nớc bao gồm các doanh nghiệp nhà nớc,
các hệ thống tài chính, quỹ dự trữ quốc gia, quỹ bảo hiểm nhà nớc, hệ thống
dịch vụ và là lực lợng lao động cho lợi ích kinh doanh bảo vệ quyền lợi nhân
dân. Kinh tế nhà nớc có vai trò hết sức to lớn đối với sự nghiệp phát triển
kinh tế xã hội ở nớc ta. Thông qua sự lớn mạnh của nó mà giữ vững định h-
ớng XHCN đồng thời cải tổ nền kinh tế trên cơ sở tiềm lực nhà nớc vững
chắc. Trong đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII Đảng cộng sản đã đề ra
quan điểm "Thành phần kinh tế nhà nớc giữ vai trò chủ đạo và cùng với các
thành phần kinh tế hợp tác dần trở thành nền tảng của nền kinh tế quốc dân".
Do đó việc nghiên cứu vai trò của thành phần kinh tế nhà nớc (một bộ phận
trong nền kinh tế nhiều thành phần ở Việt Nam) cũng có những t ý nghĩa to
lớn góp phần phát triển hơn nữa thành phần kinh tế nhà nớc.
Chính vì những lí do trên mà em đã quyết định chọn đề tài này cho đề
án của mình.
Đặc điểm, vị trí, vai trò của Kinh tế nhà nớc trong cơ cấu kinh tế nhiều
thành phần ở nớc ta. Thực trạng kinh tế nhà nớc hiện nay và các giải
pháp để kinh tế nhà nớc giữ vai trò chủ đạo
1
Nội dung
I. Lí luận chung về kinh tế nhà nớc và vai trò chủ đạo
của thành phần kinh tế nhà nớc trong nền kinh tế

ớc". Thành phần kinh tê nhà nớc có quan hệ phân phối chủ yếu là hình thức
phân phối theo lao động.
3. Vai trò chủ đạo của thành phần kinh tế nhà nớc trong nền kinh tế
thị trờng định hớng XHCN ở Việt Nam
Kinh tế nhà nớc có vai trò chủ đạo trong nền kinh tế, điều này chứng tỏ
kinh tế nhà nớc phảI mạnh và có khả năng chi phối nền kinh tế. Là công cụ
hữu hiệu để đảm bảo sự ổn định xã hội và ổn định kinh tế. Là lực lợng vật
chất để tạo môI trờng hoạt động thuận lợi cho các thành phần kinh tế khác.
Nói đến vai trò chủ đạo là nói đến tầm quan trọng của nó và tính chất quyết
định của nó đối với một chế độ xã hội nào đó. Bộ phận kinh tế chủ đạo phảI
chi phối và dẫn dắt các bộ phận kinh tế khác.
3.1 Lí do kinh tế nhà nớc có vai trò chủ đạo.
Kinh tế nhà nớc đợc đánh giá là có vai trò chủ đạo trong nền kinh tế vì nó
đại diện cho QHSX mới. Nhìn chung những ngời lao động không có TLSX
riêng mà chỉ đồng sở hữu các TLSX - sở hữu toàn dân đã giao cho nhà nớc
quản lí. Vì thế khu vực kinh tế nhà nớc ngày càng phát triển và có vai trò
quan trọng nhất trong nền kinh tế. Khu vực này có phát triển thì mới có
nguồn lực để chủ động giảI quyết tốt các vấn đề xã hội. Kinh tế nhà nớc giữ
vai trò định hớng XHCN về QHSX trong thời kì quá độ.
Kinh tế nhà nớc dựa trên LLSX ở trình độ phát triển cao hình thức tổ chức
quản lí và pháp luật của thành phần kinh tế này sẽ tạo ra những điều kiện để
đạt đợc những mục tiêu của CNXH.
3
3.2 Nội dung vai trò chủ đạo của thành phần kinh tế nhà nớc
Kinh tế nhà nớc phảI nắm giữ những ngành, lĩnh vực kinh tế và công
nghiệp then chốt: điện, than, sản xuất vật liệu xây dựng, hoá chất, dầu khí ,
nắm giữ những doanh nghiệp trọng yếu đảm đơng những hoạt động mà các
thành phần kinh tế khác không có điều kiện đầu t kinh doanh. Hệ thống
doanh nghiệp nhà nớc đã tạo ra một lực lợng rất cần thiết cho việc tác động
chi phối và hợp tác trong thực hiện các cân đối chủ yếu của nền kinh tế ngày

đói giảm nghèo đóng góp lớn vào ngân sách nhà nớc. Kinh tế nhà nớc phát
triển sẽ tạo điều kiện để các thành phần kinh tế khác tăng trởng theo. Kinh tế
nhà nớc không ngừng đổi mới kĩ thuật công nghệ dựa trên quy mô vừa và lớn
do đó có điều kiện để kinh doanh có lãI mà vẫn chấp hành đúng việc nộp
thuế vào ngân sách nhà nớc đồng thời định hớng cho các thành phần kinh tế
khác trên 3 phơng diện: nộp đủ thuế, đúng thời hạn, hiệu quả kinh tế cao coi
trọng đổi mới thị trờng công nghệ.
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X đã khẳng định: " Kinh tế nhà nớc giữ
vai trò chủ đạo là lực lợng vật chất quan trọng để nhà nớc định hớng và điều
tiết nền kinh tế tạo môI trờng và điều kiện thúc đẩy các thành phần kinh tế
cùng phát triển".
II. Thực trạng kinh tế nhà nớc trong nền kinh tế thị tr-
ờng định hớng XHCN ở Việt Nam
1.Khảo sát tiến trình phát triển của kinh tế nhà nớc
1.1 Thời kì trớc đổi mới
Nền kinh tế nớc ta ở thời kì này còn lạc hậu nghèo nàn, kinh tế nhà nớc
cha phát triển. Không có những sự thay đổi về thành phần kinh tế nhà nớc.
Kinh tế nhà nớc là thành phần quan trọng trong nền kinh tế quốc dân.
5
1.2 Thời kì đổi mới
Nền kinh tế nớc ta đã có những sự chuyển biến về nhiều mặt và thành
phần kinh tế cũng có những sự thay đổi. Tuy vậy vai trò của thành phần kinh
tế này vẫn không ngừng đợc củng cố và nâng cao. ở thời kì này mô hình
tổng quát của nền kinh tế đã thay đổi từ nền kinh tế hàng hoá có kế hoạch
gồm nhiều thành phần sang nền kinh tế thị trờng theo định hớng XHCN.
Về mặt chế độ sở hữu và thành phần kinh tế giữ vai trò chủ đạo vẫn là sở
hữu nhà nớc và sở hữu tập thể nhng vẫn có sự thay đổi là từ chỉ đồng nhất
kinh tế quốc doanh với doanh nghiệp quốc doanh đến việc tách riêng kháI
niệm sở hữu nhà nớc và khẳng định vai trò chủ đạo của nó trong khi các
doanh nghiệp nhà nớc chỉ là một bộ phận quan trọng trong nền kinh tế nhà n-