nghiên cứu - trao đổi
36tạp chí luật học số
10
/2008
Ths. Đỗ Thị Phợng *
hut ng phỏp lớ cú v trớ rt quan trng
trong k thut lp phỏp. xõy dng
vn bn phỏp lut thnh cụng thỡ ngoi tớnh
kh thi trong ni dung cỏc iu lut, vic vn
dng cỏc thut ng cho chun xỏc, thng
nht, n gin, d hiu l yờu cu khụng th
thiu c nht l i vi nhng vn bn t
tng. Thc t cho thy cú nhng trng hp
sai sút mt s thut ng phỏp lớ m ó hiu v
ỏp dng khụng ỳng cỏc trỡnh t t tng dn
n nhng vi phm phỏp lut nghiờm trng.
Nhn thc c tm quan trng ca
thut ng phỏp lớ trong cỏc vn bn phỏp lut
t tng, chỳng tụi xin xut mt s ý kin
cho vic sa i thut ng phỏp lớ trong

trng hp khn cp, phm ti qu tang,
ngi b bt theo quyt nh truy nó hoc
ngi phm ti t thỳ, u thỳ v i vi h
ó cú quyt nh tm gi (iu 48), b can
l ngi ó b khi t v hỡnh s (iu 49)
v b cỏo l ngi ó b to ỏn quyt nh
a ra xột x (iu 50). Khỏi nim ngi b
tm gi, b can, b cỏo c xỏc nh tu
thuc vo tng giai on khỏc nhau ca trỡnh
t t tng v tu thuc vo quyt nh t tng
c ỏp dng i vi h. Khi tham gia t
tng, ngi b tm gi, b can, b cỏo c
m bo cỏc quyn v ngha v theo quy nh
ca BLTTHS. Ngi b tm gi, b can, b
cỏo l ngi cha thnh niờn l ngi t
14 tui n di 18 tui ti thi im ỏp dng
cỏc quy nh ca BLTTHS. Do ú, thut ng
T

* Ging viờn Khoa lut hỡnh s
Trng i hc Lut H Ni nghiªn cøu - trao ®æi
t¹p chÝ luËt häc sè 10/2008 37

người chưa thành niên phạm tội được sử dụng
trong các quy định của BLHS, còn trong quá
trình tiến hành tố tụng khi đã có quyết định
tạm giữ, quyết định khởi tố bị can hay quyết

thành niên phải là người có những hiểu biết
về tâm lí học, khoa học giáo dục cũng như về
hoạt động đấu tranh phòng và chống tội phạm
của người chưa thành niên. Do đó, việc sử
dụng thuật ngữ "người chưa thành niên phạm
tội" là không chính xác ở Điều luật này.
Từ những phân tích trên chúng tôi kiến
nghị thay cụm từ "người chưa thành niên
phạm tội" bằng cụm từ "người bị tạm giữ, bị
can, bị cáo là người chưa thành niên" để đảm
bảo sự chính xác trong khi dùng các thuật
ngữ và đúng với nội dung, của điều luật.
Như vậy, khoản 1 Điều 302 BLTTHS sẽ
được sửa đổi là: "Điều tra viên, kiểm sát
viên, thẩm phán tiến hành tố tụng về những
vụ án mà người bị tạm giữ, bị can, bị cáo là
người chưa thành niên phải là người có
những hiểu biết cần thiết về tâm lí học, về
khoa học giáo dục cũng như về hoạt động
đấu tranh phòng và chống tội phạm của
người chưa thành niên."
Cũng tương tự như việc sử dụng thuật ngữ
tại khoản 1 Điều 302 BLTTHS, trong khoản
1 Điều 304 BLTTHS đã nhắc lại thuật ngữ
“người chưa thành niên phạm tội” như sau:
“Cơ quan điều tra, viện kiểm sát và toà
án có thể ra quyết định giao người chưa
thành niên phạm tội cho cha, mẹ hoặc người
đỡ đầu của họ giám sát để bảo đảm sự có
mặt của bị can, bị cáo khi có giấy triệu tập

ch th c giao nhim v giỏm sỏt l cha,
m hoc ngi u ca b can, b cỏo l
ngi cha thnh niờn.
Nu theo quy nh ca iu 46, 47, 48
Lut hụn nhõn v gia ỡnh nm 1986 thỡ
"ngi u" cú th c cha m c, nu
cha m khụng c c thỡ nhng ngi thõn
thớch cú th c ngi u cho ngi ú.
Vic c ngi u do u ban nhõn dõn xó,
phng, th trn cụng nhn. Nhng trong Lut
hụn nhõn v gia ỡnh nm 2001 thut ng
"ngi u" ó c thay th bng thut
ng "ngi giỏm h" phự hp vi quy nh
ca B lut dõn s nm 1995. Do ú, thng
nht s dng thut ng trong lut t tng hỡnh
s vi cỏc ngnh lut khỏc, chỳng tụi kin ngh
thay th cm t "ngi u" thnh cm t
"ngi giỏm h iu 304 BLTTHS.
T nhng phõn tớch trờn, chỳng tụi kin
ngh sa i khon 1 iu 304 BLTTHS
nh sau: "C quan iu tra, vin kim sỏt v
to ỏn cú th ra quyt nh giao b can, b
cỏo l ngi cha thnh niờn cho cha, m
hoc ngi giỏm h ca h giỏm sỏt bo
m s cú mt ca b can, b cỏo khi cú giy
triu tp ca c quan tin hnh t tng.
3. Ngi cha thnh niờn phm ti hay
ngi b kt ỏn l ngi cha thnh niờn?
iu 308 BLTTHS quy nh:
1. Ngi cha thnh niờn phm ti

im ny h l ngi b kt ỏn. Thut ng
ngi b kt ỏn c s dng trong phỏp
lut t tng hỡnh s ch ngi ang phi
chp hnh bn ỏn hoc quyt nh ca to ỏn
cũn ngi cha thnh niờn phm ti l
thut ng c s dng trong lut hỡnh s
xỏc nh mt ngi thc hin hnh vi phm
ti. iu 9 BLTTHS quy nh: Khụng ai b
coi l cú ti v phi chu hỡnh pht khi cha
cú bn ỏn kt ti ca to ỏn ó cú hiu lc
phỏp lut. Nguyờn tc ny cho chỳng ta
thy mt ngi ch b coi l cú ti khi cú bn nghiên cứu - trao đổi
tạp chí luật học số 10/2008 39

ỏn kt ti cú hiu lc phỏp lut ca to ỏn v
trong trng hp ú hai khỏi nim: ngi cú
ti (hoc cú th hiu l ngi phm ti) v
ngi b kt ỏn cú nhng nột tng ng.
Nhng nu nh cỏc c quan tin hnh t tng
iu tra, truy t, xột x oan ngi vụ ti thỡ
mc dự h l ngi b kt ỏn, ang phi
chp hnh bn ỏn cú hiu lc phỏp lut ca
to ỏn nhng h vn khụng phi l ngi cú
ti. T nhng phõn tớch ny, chỳng tụi cho
rng s dng thut ng ngi b kt ỏn l
ngi cha thnh niờn trong iu 308 l hp
lớ nht. Bờn cnh ú cn thng nht chung s

ngi b kt ỏn i vi th tc xoỏ ỏn tớch.
thng nht vi cỏch s dng thut ng
ny, chỳng tụi cho rng cn phi sa thut
ng ngi cha thnh niờn phm ti thnh
ngi b kt ỏn l ngi cha thnh niờn
m bo tớnh chớnh xỏc v thng nht trong
cỏch s dng thut ng. Nh vy, iu 308
v iu 310 nờn c sa i nh sau:
iu 308:
1. Ngi b kt ỏn l ngi cha thnh
niờn chp hnh hỡnh pht tự theo ch
giam gi riờng do phỏp lut quy nh. Khụng
c giam gi chung ngi cha thnh niờn
vi ngi thnh niờn.
2. Ngi b kt ỏn l ngi cha thnh
niờn phi c hc ngh hoc hc vn hoỏ
trong thi gian chp hnh hỡnh pht tự.
3. Nu ngi b kt ỏn l ngi cha
thnh niờn ang chp hnh hỡnh pht tự ó
mi tỏm tui thỡ phi chuyn ngi ú
sang ch giam gi ngi thnh niờn.
4. i vi ngi b kt ỏn l ngi cha
thnh niờn ó chp hnh xong hỡnh pht tự,
ban giỏm th tri giam phi phi hp vi
chớnh quyn v t chc xó hi xó, phng,
th trn giỳp ngi ú tr v sng bỡnh
thng trong xó hi.
iu 310:
Vic xoỏ ỏn tớch i vi ngi b kt ỏn
l ngi cha thnh niờn khi cú iu kin