Soạn bài Truyền thuyết An Dương
Vương và Mị Châu - Trọng Thuỷa
Mục đích :
- Nắm được đặc trưng thể truyền thuyết : lịch sử gắn với tưởng tượng , thể hiện quan
điểm của nhân dân .
- Nắm được bài học lịch sử từ bi kịch mất nước , bi kịch tình yêu .

I.Tìm hiểu chung

- Thể truyền thuyết : là loại truyện dân gian , kể về các sự kiện , nhân vật lịch sử , thể
hiện nhận thức , quan điểm của nhân dân về lịch sử . đặc điểm nổi bật của thể truyền
thuyết : có sự hoà quyện giữa tưởng tượng và lịch sử , không chú trọng đến tính chân
thực , xây dựng những hình tượng độc đáo .

- Truyền thuyết An Dương Vương và Mị Châu- Trọng Thuỷ :

+ Xuất xứ : Trích trong truyện “ Rùa vàng” , in trong quyển “ Lĩnh Nam chích quái” (
thế kỉ 15 )

+ Bố cục : 2 phần : An Dương Vương là vua Âu Lạc xây thành , chế nỏ , giữ nước
thành công và Bi kịch tình yêu của Mị Châu gắn liền bi kịch mất nước của An Dương
Vương .

- Tóm tắt :

An Dương Vương xây thành Cổ Loa , xây mãi vẫn đổ , nhờ có Rùa Vàng giúp mới
xây xong . Rùa cho nhà vua lẫy nỏ , nhờ đó mà đánh bại quân xâm lược Triệu Đà .
Triệu Đà cầu hoà , cho con trai Trọng Thuỷ sang kết thân với Mị Châu , con gái An

+ vua có tinh thần cảnh giác cao , có sự lo tính , chuẩn bị sẵn sàng đối phó với nguy
cơ xâm lược của kẻ thù ( xây thành , chế nỏ ) .

=> Nhận xét : ADV là vị vua anh hùng , thủ lĩnh sáng suốt của người Âu Lạc , có
trách nhiệm , tinh thần cảnh giác cao độ .

- Thái độ của nhân dân : tôn vinh, ngưỡng mộ ADV . Hình ảnh Rùa Vàng và nỏ thần
mà nhân dân sáng tạo ra chính là sự kỳ ảo hoá , thần thánh hoá , bất tử hoá sự nghiệp
dựng , giữ nước chính nghĩa , hợp lòng dân của ADV . Nỏ thần là sự kỳ ảo hoá vũ khí
tinh xảo của người Việt xưa .

b. Trong quá trình mất nước .

- Nguyên nhân mất nước :

+ do ADV lơ là cảnh giác , không nhận ra dã tâm nham hiểm của Triệu Đà .

+ Vua liên tiếp mắc sai lầm : nhận lời cầu thân của Triệu Đà , cho phép Trọng Thuỷ ở
rể trong thành mà không chút đề phòng , dạy dỗ con gái không nghiêm , lơ là trong
việc phòng thủ bảo vệ nước , chủ quan khinh địch , sớm có mong muốn hưởng nhàn .

=> Nhận xét : ADV đã tự đánh mất mình , tự mãn , thiếu sáng suốt , cảnh giác , không
hiểu bản chất nham hiểm của kẻ thù nên chuốc thất bại thảm hại . Ông thua là thua ở
mưu kế hiểm độc , do bị phá ngầm bên trong chứ không phải thua do kém binh kém
tướng .

- Kết cục của ADV : Nhà vua rơi vào bi kịch nước mất nhà tan . Ông chỉ tỉnh ngộ khi
thành đã mất , lâm vào bước đường cùng , phía sau lưng là giặc , phía trước mặt là
biển khơi mênh mông , không lối thoát ; tự tay ông phải chém đầu con gái yêu và kết
thúc cuộc đời mình . Đó là hành động trừng phạt nghiêm khắc , đích đáng , đau đớn ,

yêu , niềm tin tan vỡ , bị vua cha chặt đầu  đây là sự trừng phạt nghiêm khắc của lịch
sử . Mị Châu phải trả giá đắt cho tội lỗi của mình .

- Thái độ của nhân dân với Mị Châu :

+ một mặt đưa ra bản án nghiêm khắc , đích đáng trừng trị tội lỗi của nàng . Từ bi kịch
của Mị Châu , nhân dân muốn nhắc nhở con cháu , đặc biệt là thế hệ trẻ cần có thái độ
đúng đắn trong việc giả quyết mối quan hệ giữa nước và nhà , chung và riêng .

+ một mặt thương cho nàng , bao dung cho nàng vì nàng có tâm hồn trong sáng ,
phạm tội do vô tình chứ khong phải cố ý . Vì vậy , nhân dân đã sáng tạo ra lời khấn
linh nghiệm của Mị Châu : máu biến thành ngọc trai , xác biến thành ngọc thạch . b. Nhân vật Trọng Thuỷ .

- Là nhân vật truyền thuyết khá phức tạp , có nhiều mâu thuẫn .

+ trong thời kỳ đầu , Trọng Thuỷ đóng vai trò gián điệp , theo lệnh vua cha sang dò la
bí mật quốc gia của Âu Lạc , đánh cắp lãy nỏ .

+ trong quá trình sống chung với Mị Châu , có thể Trọng Thuỷ đã yêu nàng thực sự .
Câu nói trước lúc chia tay MC về nước phàn nào thể hiện chân tình , sự lo lắng của
Trọng Thuỷ về sự tan vỡ của hạnh phúc . Khi Mị Châu chết , Trọng Thuỷ ôm xác vợ
khóc lóc , sau đó thì tự tử .

- cái chết của Trọng Thuỷ : cho thấy sự bế tắc , sự ân hận muộn màng của y . Trọng
Thuỷ vừa là kẻ thù của nhân dân Âu Lạc vừa là nạn nhân trong tham vọng bá quyền
của Triệu Đà . Trọng Thuỷ bị kẹt giữa 2 tham vọng quyền lực và hạnh phúc lứa đôi .
Hai tham vọng đó không dung hoà được với nhau , tạo nên mâu thuẫn không thể giải