Luận văn
Đề tài: Tâm lý học quản lý
1
I. Đặt vấn đề
Theo nhà nghiên cứu về tâm lý Abraham Maslow đã đưa ra hình kim tự tháp cho năm
cấp độ nhu cầu của con người để chứng minh tầm quan trọng tương đối của các loại nhu
cầu khác nhau (từ nhu cầu sơ đẳng, bậc thấp đến nhu cầu bậc cao) đối với mỗi cá nhân
trong hoạt động đời thường cũng như trong công việc. Hiểu được nhu cầu lao động của
người lao động là nhân tố giúp cho các chính sách của doanh nghiệp gắn kết chặt chẽ hơn
với mon muốn, tâm tư của người lao động. Khi đạt được điều này, mức độ hài lòng của
người lao động về công việc và tổ chức của mình sẽ tăng lên và vì vậy sẽ cống hiến nhiều
hơn. Thực tế hoạt động của các doanh nghiệp thành công cho thấy họ rất chú ý đến yếu tố
này và coi đó là một chiến lược để giữ chân người lao động.
Điều kiện lao động là một trong những nhu cầu mà người lao động luôn quan tâm
hàng đầu khi làm việc tại bất cứ cơ quan, tổ chức nào. Từ đó, chúng ta có thể thấy được tầm
quan trọng của điều kiện làm việc đối với người lao động trong quá trình sản xuất và kinh
doanh. Đây là nhiệm vụ cấp thiết của các nhà lãnh đạo cần phải chú trọng cùng với việc đẩy
mạnh sản xuất. Điều kiện làm việc có thể hiểu là các yêu cầu về vật chất và tinh thần khi
thực hiện một công việc nào đó. Nó được thể hiện trong hợp đồng lao động, quy chế làm việc
của công ty và có tác động không nhỏ đến sự thảo mãn nhu cầu của người lao động. Điều
kiện làm việc được thể hiện qua môi trường làm việc gồm các yếu tố như: cơ sở vật chất,
tinh thần, công tác tổ chức và mối quan hệ giữa các thành viên trong tổ chức, các chính sách
đãi ngộ về lương thưởng…
Qua khảo sát tại tập thể lao động là Công ty cổ phần xây dựng giao thông Bắc Giang
(Công ty CPXDGTBG), nhóm chúng tôi nhận thấy các yếu tố của điều kiện làm việc có ảnh
hưởng trực tiếp đến sự thảo mãn nhu cầu của người lao động cũng như việc sản xuất và
kinh doanh của công ty. Công ty CPXDGTBG là doanh nghiệp nhà nước ở địa phương chuyển
đổi thành công ty cổ phần, là đơn vị xây dựng cơ bản của ngành giao thông vận tải Tỉnh Bắc
Giang với các ngành nghề kinh doanh là: xây dựng các công trình giao thông, công trình
công nghiệp-dân dụng và sản xuất vật liệu xây dựng. Với công việc chủ yếu là xây dựng hệ
thống cơ sở hạ tầng, công trình dân dụng… nên cần một đội ngũ công nhân, nhân viên rất
trình lao động của con người. Nơi làm việc được tổ chức một cách hợp lý và phục vụ tốt góp
phần bảo đảm cho người lao động có thể thực hiện các thao tác trong tư thế thoải mái nhất
với người tiến hành sản xuất với hiệu quả cao, nâng cao năng suất lao động. Là giám đốc
của công ty, Ông: Nghiêm Xuân Tranh (41 tuổi) trả lời về việc trang bị thiết bị máy móc
trong sản xuất trong việc sản xuất, xây dựng cơ sở hạ tầng, ông cho biết: “Để đáp ứng được
nhu cầu về sản xuất, trong khi đó công ty là chủ thầu của rất nhiều dự án, công trình lớn
trong địa bàn Tỉnh như: công trình Đường tỉnh lộ 293, ngầm Suối Quỳnh, đường Đồi Ngô –
Mỹ Hà (Lục Nam), đường vòng quanh tượng đài Hiệp Hòa. Công ty đã mạnh dạn đầu tư các
trang thiết bị máy móc đồng bộ và tương đối hiện đại bao gồm: Ô tô tự đổ, máy xúc, máy ủi,
máy Lu rung 462, máy rải Nigata, máy san tự hành, máy trộn bê tông để phục vụ cho rải lop
base với công suất 40T – 60T và các thiết bị bảo hộ cho công nhân nhằm phục vụ cho việc
thi công một cách an toàn và tốt nhất. Hiện nay, công trình đang trong giai đoạn hoàn thiện
và có thể hoàn thành trước chỉ tiêu”. Qua cuộc trò chuyện này, cho chúng ta thấy việc đầu tư
trang thiết bị hiện đại vào quá trình thi công là cho quá trình dản xuất đảm bảo đúng tiến
độ đồng thời với máy móc hiện đại sẽ giúp công nhân đỡ vất vả hơn trong quá trình thi
công.
Ngoài ra, trong một tổ chức, mỗi quan hệ giữa lãnh đạo với nhân viên là một trong yếu
tố quan trọng, đặc biệt là thái độ cư xử của người lãnh đạo. Lãnh đạo là người vạch ra
những chủ trương, đường lối, nguyên tắc hoạt động của một hệ thống các điều kiện trong
môi trường nhất định. Họ là một hệ thống các nguồn lưc, là người ra mệnh lệnh chỉ huy điểu
khiển những người khác thực hiện các quyết định đề ra nhằm đảm bảo giải quyết tốt nhiệm
vụ sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, tổ chức hoạt động và hoàn thiện bộ máy quản lý.
Người lãnh đạo có vai trò quan trọng trong tổ chức, họ quản lý tập thể bằng quyền lực và uy
tín của mình. Quyền lực là những quyền hạn của người lãnh đạo trong khuôn khổ quyền hạn
của nhà nước hoặc tập thể trao cho người lãnh đạo. Là nhân viên lái xe con, Anh: Hoàng
Văn Huy (29 tuổi) nhận xét về giám đốc Tranh, anh cho biết: “Là nhân viên lái xe, hàng ngày
thường xuyên phải tiếp xúc với giám đốc, chở ông đi ký kết các hợp đồng…. tôi nhận thấy
ông là người rất cởi mở, hiểu được tâm lý của nhân viên nhưng rất nghiêm khắc xử phạt
với những công nhân vi phạm kỷ luật lao động. Ông luôn được các thành viên trong công ty
4
là nhân viên chăm lo đời sống của công nhân cho biết: “Cách đây 2 tháng, ban lãnh đạo công
ty đã hoàn thành xong công trình nhà ăn cho các cán bộ, công nhân viên, đồng thời thiết kế
khu nghỉ ngơi cho công nhân. Về chất lượng bữa ăn được đảm bảo, nhân viên nhà ăn phục
vụ nhiệt tình, chu đáo”. Ông Nguyễn Văn Tự (36 tuổi) - Bảo vệ công ty cho biết: “Tôi là bảo
vệ của công ty, phần lớn là ở công ty nhiều hơn ở nhà, vì thế tôi thường xuống nhà hàng của
công ty để dùng bữa, tôi thấy chủ nhà ăn ở đây nấu rất ngon, nhân viên phục vụ chu đáo
nhiệt tình, tôi rất hài lòng về công tác phục vụ này”. Qua lời nhận xét trên cho thấy, công tác
phục vụ của các nhân viên nhà hàng trong công ty cũng có ảnh hưởng tâm lý rất lớn đến các
thành viên trong công ty, điều đó giúp họ yên tâm làm việc và đạt kết quả cao.
Yếu tố về thời tiết khí hậu cũng có ảnh hưởng không nhỏ đến năng suất cũng như nhu
cầu của người lao động. Thông qua cuộc trò chuyện với anhHồ Thanh Bình – Kỹ sư công
trình (29 tuổi) cho biết: “Thời tiết ảnh hưởng rất nhiều đến quá trình thi công của đội, có
những thời điểm mưa kéo dài gần một tuần liền khiến cho quá trình thi công bị ngưng trệ,
công nhân thiếu việc làm dẫn đến thiếu thu nhập làm ảnh hưởng tiến độ sản xuất của công
ty”.Anh Nguyễn Đình Dũng (23 tuổi) là thợ rải nhựa đường và anh Nghiêm Xuân Trường
(25 tuổi) thợ lái máy lu cũng cùng quan điểm: “Thời tiết cũng không ủng hộ những công
nhân rải nhựa đường như tôi, nhất là vào dịp hè, nhiệt độ ngoài trời có thể lên đến 40 độ C,
khiến cho công việc đã vất vả lại còn vất vả hơn, tôi mong ban lãnh đạo có những ưu đãi đối
với những công nhân như chúng tôi”.
Ngoài ra, chính sách đãi ngộ về tiền lương, tiền thưởng là yếu tố thiết thực nhất nhằm
thỏa mãn nhu cầu về vật chất và tinh thần của người lao động. Nó giúp cho nhân viên làm
việc say mê hơn, luôn phấn đấu hoàn thành tốt nhiệm vụ mà lãnh đạo giao cho, giúp học có
động lực làm việc. Đồng thời, việc xây dựng các khu vui chơi giải trí cho các nhân viên giải
trí sau ngày làm việc căng thẳng cũng là yếu tố làm thỏa mãn nhu cầu của con mọi người.
Bà Dương Thị Minh Thư (34 tuổi)– Phó phòng tổ chức hành chính cho biết: “Hàng năm,
Công ty CPXDGTBG tổ chức cho các cán bộ, công nhân viên đi nghỉ mát nhằm giải tỏa căng
thằng do công việc đem lại, đồng thời xiết chặt mối quan hệ giữa các thành viên hơn. Ngoài
ra, công ty còn cho xây dựng khu nhà đa năng, sân cầu lông, sân tennis để cho các thành
viên trong công ty có thể giải trí”.
6
mà nơi làm việc của tôi có cây được trồng
trước cửa sổ văn phòng, do phát triển tốt nên
đã che khuất một phần ánh sáng của văn
phòng, một phần tuổi đã cao, thị lực kém dần,
ánh sáng ngày lại bị che khuất nên tôi nhìn rất
khó làm ảnh hưởng đến hiệu quả làm việc. Tôi
đã đề xuất với lãnh đạo công ty về việc loại bỏ
một số cành và đã được công ty giải quyết.
Đinh Thị Lan Anh: Vâng, xin cảm ơn bà!
2 30/3/2013 Phòng Giám đốc Nguyễn Văn Thanh: Chào ông, xin phép hỏi ông
một câu: Là ban lãnh đạo của công ty, để giúp
cho quá trình thi công công trình được thuận
lợi, đúng tiến độ nhằm đáp ứng nhu cầu của
người lao động, trong khi đó công ty đang đảm
nhận rất nhiều công trình thầu, để hoàn thành
đúng tiến độ, ban lãnh đạo có những chủ
8
trương gì?
Ông Nghiêm Xuân Tranh (Giám đốc công ty):
Để đáp ứng được nhu cầu về sản xuất, trong khi
đó công ty là chủ thầu của rất nhiều dự án,
công trình lớn trong địa bàn Tỉnh như: công
trình Đường tỉnh lộ 293, ngầm Suối Quỳnh,
đường Đồi Ngô – Mỹ Hà (Lục Nam), đường
vòng quanh tượng đài Hiệp Hòa. Công ty đã
mạnh dạn đầu tư các trang thiết bị máy móc
đồng bộ và tương đối hiện đại bao gồm: Ô tô tự
đổ, máy xúc, máy ủi, máy Lu rung 462, máy rải
Nigata, máy san tự hành, máy trộn bê tông để
phục vụ cho rải lop base với công suất 40T –
công nhân vị phạm ký luật lao động, từ đó làm
bài học cho các công nhân khác.Cụ thể là
9
trường hợp của công nhân lái máy Đỗ Huy
Nam.
Nguyễn Văn Thanh: Vâng, xin cảm ơn ông !
5 31/3/2013 Nhà hàng ăn của
công ty
Nguyễn Văn Thanh: Chào bà, là người trực tiếp
chăm lo đến đời sống của các cán bộ, công nhân
viên, bà cho chúng tôi biết về chất lượng bữa ăn
cũng như thái độ phục vụ với khách hàng là
công nhân viên như thế nào?
Bà Ngô Thị Ánh Tuyết: Cách đây 2 tháng, ban
lãnh đạo công ty đã hoàn thành xong công
trình nhà ăn cho các cán bộ, công nhân viên,
đồng thời thiết kế khu nghỉ ngơi cho công nhân.
Về chất lượng bữa ăn được đảm bảo, nhân viên
nhà ăn phục vụ nhiệt tình, chu đá, khách hàng
rất hài lòng.
Nguyễn Văn Thanh: Vâng, cảm ơn bà!
6 31/3/2013 Phòng bảo vệ Đinh Thị Lan Anh: Chào bác, là bảo vệ thường
xuyên phải trực tại công ty, bác thường dùng
bữa ở đâu?
Ông Nguyễn Văn Tự (Bảo vệ): Tôi thường dùng
bữa tại nhà ăn của công ty.
Đinh Thị Lan Anh: Bác cho cháu mấy lời nhận
xét về chất lượng của nhà hàng như thế nào?
Ông Nguyễn Văn Tự:Tôi thấy chủ nhà ăn ở đây
nấu rất ngon, nhân viên phục vụ chu đáo nhiệt
công ty đã có những chinh sách đãi ngộ như thế
nào?
Bà Dương Thị Minh Thư (Phó phòng): Hàng
năm, Công ty CPXDGTBG tổ chức cho các cán
bộ, công nhân viên có tổ chức đi nghỉ mát nhằm
giải tỏa căng thằng do công việc đem lại, đồng
thời xiết chặt mối quan hệ giữa các thành viên
hơn. Ngoài ra, công ty còn cho xây dựng khu
nhà đa năng, sân cầu lông, sân tennis để cho
các thành viên trong công ty có thể giải trí”.
Đinh Thị Lan Anh: Vâng, cảm ơn bà!
11