Tìm hiểu hoạt động kinh
doanh của IKEA

2

Phần I. Tổng quan về IKEA
1. Lịch sử hình thành:
IKEA được thành lập năm 1943 tại Thủy Điển bởi doanh nhân Ingvar
Kamprad. Ban đầu IKEA kinh doanh những mặt hàng đáp ứng nhu cầu hàng ngày
của người tiêu dùng với giá cả phải chăng, như: bút mực, ví, khung ảnh, đồng hồ…
Đến 1948, IKEA bắt đầu kinh doanh mặt hàng đồ gỗ nội thất. Sau 5 năm
phát triển, IKEA đã trở thành một nhà sản xuất, bán buôn đồ gỗ nội thất lớn. Năm
1953 đánh dấu sự kiện phòng trưng bày đồ nội thất đầu tiên của IKEA được mở ra.
Năm 1958, cửa hàng bán lẻ đầu tiên của đồ gỗ nội thất IKEA khai trương. Kể từ đó
tới nay, IKEA không ngừng phát triển và trở thành hãng đồ gỗ nội thất hàng đầu
thế giới.
2. Sứ mệnh:
IKEA luôn hướng tới thực hiện sứ mệnh: tạo nên cuộc sống tốt đẹp hơn cho
thật nhiều người. Để làm điều đó, IKEA cung cấp cho khách hàng một hỗn hợp đa
dạng các sản phẩm đồ nội thất hữu dụng, mẫu mã đẹp với giá cả phải chăng. Tôn
chỉ này được IKEA tuân thủ một cách nghiêm nghặt và thể hiện rõ trong từng
chiến lược kinh doanh của tập đoàn đồ gỗ nội thất hàng đầu thế giới này.
3. Tình hình kinh doanh:
Từ một doanh nghiệp đồ nội thất nội địa, IKEA đã vươn ra toàn cầu và phát
triển thành một đế chế đồ gỗ nội thất hùng mạnh trên toàn thế giới. Sau gần 70
năm tồn tại và phát triển, hiện IKEA đã có mặt trên 41 quốc gia thuộc châu Âu,
Bắc Mỹ, Trung Đông, Châu Á – Thái Bình Dương và vùng biển Ca-ri-bê thông
qua hệ thống nhượng quyền kinh doanh.
Hệ thống cửa hàng bán lẻ của IKEA phủ khắp toàn cầu, với mật độ cao nhất
ở Châu Âu, tiếp theo đến Bắc Mỹ và thấp nhất ở Châu Á – Thái Bình Dương. Bên


Hình 1. Số cửa hàng và doanh số trên toàn cầu của IKEA qua các năm
3

4. IKEA tại Việt Nam:
Cho tới nay IKEA vẫn chưa phát triển hệ thống nhượng quyền kinh doanh
tại Việt Nam. Tuy vậy, IKEA đã ký kết hợp đồng gia công với một số công ty Việt
Nam, bao gồm:
 Công ty sản xuất ván sàn Việt Nam
 Công ty Kim Khí Thăng Long
 Công ty 76 Bộ Quốc Phòng
 Công ty nội thất SHINEC
 Công ty SAIGA
 Công ty Xuân Hòa
 Công ty TNHH Sản xuất và Phát Triển Thương Mại AN THÁI
 Công ty Sợi Thế Kỷ
Nhờ có các công ty gia công này, người tiêu dùng Việt Nam có thể mua các
sản phẩm đồ gỗ nội thất IKEA ngay tại Việt Nam. Ngoài ra trên thị trường hiện
nay cũng tồn tại các cửa hàng bán đồ gỗ nội thất IKEA không thuộc hệ thống cửa
hàng bán lẻ của IKEA. Những cửa hàng này chủ yếu nhập đồ từ IKEA Trung Quốc
hoặc từ các công ty gia công trong nước để bán cho người tiêu dùng.

2
Facts and Figures, Turnover,
3
Minh Tuấn, Chuyện ít biết về ông vua đồ gỗ nội thất IKEA, ngày 12 tháng 3 năm 2011, niture-
vietnam.com
5

Phần II. Môi trường kinh doanh

chạy theo chiến lược cạnh tranh về giá (điện thoại giá rẻ, sim giá rẻ, hàng may mặc
giá rẻ…). Ngược lại, thị trường hàng xa xỉ có sự phát triển đột phá trong thời gian
6

qua. Năm 2010, Việt Nam phải bỏ ra gần 10 tỉ USD để nhập khẩu các nhóm hàng
xa xỉ.
b) Giá trị xã hội:
Các giá trị xã hội có ảnh hưởng không nhỏ đến hành vi tiêu dùng của người
dân Việt Nam. Chúng góp phần tạo ra các xu thế tiêu dùng trong xã hội ở từng giai
đoạn từng thời kỳ khác nhau. Trong các giá trị xã hội, lòng tin của quần chúng có
ảnh hưởng không nhỏ đến hành vi lựa chọn và mua sản phẩm. Ví dụ, nhiều người
Việt Nam hiện nay vẫn luôn tin rằng hàng ngoại tốt hơn hàng nội. Những mặt hàng
có xuất xứ từ các thị trường như Mỹ, EU luôn gây thiện cảm với người tiêu dùng
về tiêu chí chất lượng sản phẩm. Phong trào vận động “người VIệt dùng hàng
Việt” nổi lên gần đây đã tạo nên một làn sóng chuyển từ dùng hàng ngoại sang
hàng nội. Tuy vậy, có thể thấy tác động của phong trào này tới thị trường chưa
thực sự sâu sắc, người tiêu dùng vẫn yêu thích hàng ngoại hơn. Điều này được
phản ánh qua cán cân xuất nhập khẩu khẩu. Cụ thể, theo số liệu thống kê tháng
1/2011, mức nhập siêu đạt xấp xỉ 1 tỷ USD.
2. Các chuẩn mực văn hóa:
Những chuẩn mực văn hóa là những qui tắc đơn giản chỉ dẫn hoặc ngăn cản
hành vi con người trong những hoàn cảnh nhất định dựa trên những giá trị văn hóa.
Một số chuẩn mực của người Việt Nam như: “tôn sư trọng đạo”, “Kính lão đắc
thọ” và “Công Dung Ngôn Hạnh”. Những chuẩn mực này không mang tính bắt
buộc nhưng chúng có sự hậu thuẫn to lớn của dư luận quần chúng. Bởi vậy, người
ta tự nguyện theo nó như tuân theo một lẽ phải. Những điều trái với chuẩn mực văn
hóa của xã hội sẽ bị tẩy chay. Đây là một chỉ dẫn rất đáng quí cho các doanh
nghiệp nước ngoài khi muốn thâm nhập thị trường Việt Nam.
3. Sự giao lưu, tiếp biến văn hóa:
Quá trình toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế đã và đang tạo nên những

Phải kể đến quan niệm về phong thủy của người Việt trong tiêu dùng nói
chung và trong tiêu dùng sản phẩm đồ gỗ nội thất nói riêng. Ở đây, bài nghiên cứu
sẽ phân tích về hành Mộc trong Ngũ hành (Kim – Thủy – Mộc – Hỏa – Thổ).
Người Việt tin rằng có thể dùng hành Mộc theo Phong thủy để điều tiết luồng khí
nhà. Hành Mộc cũng làm giảm bớt tác động của hành Kim và hành Thổ tạo sự cân
bằng cho ngôi nhà. Một xu hướng đang được ưu chuộng hiện nay là sử dụng những
vật liệu gần gũi với thiên nhiên, trong đó những vật liệu thuộc hành Mộc như gỗ,
tranh, tre, nứa, lá luôn được ưu tiên. Dùng những vật liệu Mộc không những giúp
môi trường sống thân thiện, mộc mạc hơn mà còn tạo nên được các không gian
mang phong cách truyền thống và sang trọng.
8

Việc sử dụng những đồ nội thất bằng gỗ sẽ là điểm nhấn dung hòa về kiến
trúc và Phong thủy. Bất cứ không gian nào trong nhà chúng ta cũng có thể sử dụng
chất liệu gỗ nhằm đem lại cảm giác ấm cúng, gần gũi hơn đối với các thành viên
trong gia đình. Đặc biệt đối với những không gian thiên về tư duy sáng tạo thì rất
cần bổ sung thêm hành Mộc trong sử dụng vật liệu. Chẳng hạn những tủ sách, bàn
đọc sách trong thư phòng nên dùng chất liệu gỗ, sàn có thể lát gỗ để cách âm và tạo
sự ấm áp.
Chịu tác động từ những quan niệm về Phong Thủy, người Việt đặc biệt quan
tâm đến vị trí đặt đồ vật. Và khi xác định được vị trí “hợp phong thủy” cho đồ vật
trong gia đình, người Việt sẽ có xu hướng giữ nguyên vị trí đẹp đó của đồ vật và
không thay đổi vị trí một cách tùy tiện. Ví dụ như nhiều người quan niệm đầu
giường không nên đặt ở hướng tây.
b) Tôn giáo:
Dân tộc Việt Nam chịu ảnh hưởng sâu sắc nhất bởi Tam Giáo, bao gồm:
Phật Giáo (Đại Thừa), Đạo Giáo và Khổng Giáo. Mặc dù ngày nay, nhiều người
Việt khẳng định rằng không theo tôn giáo nào, nhưng tư tưởng và lối sống của họ
vẫn chịu tác động nặng nề bởi Tam Giáo. Người dân Việt Nam coi việc đi chùa,
đền thắp hương cầu khấn là một hoạt động không thể thiếu trong đời sống tinh

3
4
5
6
7
8
9
2008 2009 2010 2011 2012
Tốc độ tăng trưởng

Biểu đồ 3. Tốc độ tăng trưởng kinh tế Việt Nam các năm 2008 - 2012
Biểu đồ trên cho thấy xu hướng tăng trưởng kinh tế trong những năm vừa
qua của Việt Nam. Tốc độ tăng trưởng đạt mức cao nhất năm 2008 với 8,7%. Năm
2009, dưới tác động của cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới, tốc độ tăng trưởng
kinh tế giảm xuống còn 5,32%. Năm 2010, Việt Nam đã lấy lại đà tăng trưởng với
tốc độ tăng trưởng GDP vọt lên mức 6,78%. Mặc dù tốc độ tăng trưởng kinh tế
năm 2011 tụt xuống 5,89%, các nhà kinh tế học vẫn lạc quan rằng năm 2012, tốc
độ tăng trưởng GDP sẽ đạt mức trên 6%. Đây là tín hiệu tốt cho nền kinh tế Việt
Nam, cho thấy Việt Nam đang trong tiến trình phục hồi nền kinh tế với những kết
quả khả quan.
2. Kim ngạch xuất nhập khẩu:
Năm 2011 cũng chứng kiến mức bứt phá mạnh về xuất khẩu của Việt Nam,
với mức tăng 32% so với năm 2010. Sự tăng trưởng của xuất khẩu tiếp tục kéo
10

nhập siêu giảm, với xu hướng thấy rõ trong 4 năm trở lại đây (từ 18 tỷ USD năm
2008 còn khoảng 10 tỷ USD trong năm 2011) Tuy vậy có thể thấy con số 10 tỷ
USD vẫn là khá lớn, cho thấy tình trạng nhập siêu sẽ còn tiếp tục kéo dài trong
những năm kế tiếp. Hiện tại, Chính phủ Việt Nam vẫn nỗ lực cải thiện cán cân xuất
nhập khẩu, nhằm hạn chế nhập siêu. Do đó, các doanh nghiệp nước ngoài muốn

2009, các tỷ lệ tương ứng là 2,9%; 4,6%; 2,25%.
Năm 2011, tỷ lệ thất nghiệp tiếp tục giảm. Tỷ lệ thất nghiệp của lao động
trong độ tuổi 6 tháng đầu năm ước tính là 2,58% (năm 2010 là 4,1%); trong đó
khu vực thành thị là 3,96%; khu vực nông thôn 2,02%. Tỷ lệ thiếu việc làm của lao
động trong độ tuổi ước tính 3,9%, khu vực thành thị 2,15% và khu vực nông thôn
4,6%.
Tỷ lệ thất nghiệp giảm đồng nghĩa với mức sống của người dân được nâng
cao. Đây là tín hiệu tốt cho thị trường hàng tiêu dùng của Việt Nam.
5. Thu nhập bình quân đầu người:
Năm 2011, Việt Nam trở thành một nước có thu nhập trung bình, tuy vẫn là
trung bình thấp với mức thu nhập bình quân đầu người ở mức 1.200 USD/tháng.
Năm 2011, Việt Nam đã thực hiện giảm 2% số hộ nghèo, tạo được 1,6 triệu việc
làm mới. Năm 2012, Việt Nam vẫn tiếp tục phấn đấu đạt và vượt các chỉ tiêu này,
đồng thời đảm bảo các điều kiện về y tế và giáo dục cho người dân, tiếp tục duy trì
và đảm bảo công bằng xã hội, cải thiện môi trường. Nhờ đó đời sống nhân dân
ngày càng được cải thiện. Thị trường Việt Nam nhờ đó ngày càng trở nên tiềm
năng cho các doanh nghiệp trong và ngoài nước.
6. Tỷ giá hối đoái:
Tỷ giá ở thị trường chính thức và phi chính thức: Qua nghiên cứu diễn biến
tỷ giá USD/VNĐ trên thị trường và qua biểu đồ của Reuters cho thấy diễn biến thị
trường thời gian qua có xu hướng giảm nhẹ và luôn duy trì ở mức thấp, đây cũng là
dịp để Ngân hàng Nhà nước mua vào lượng ngoại tệ lớn của Ngân hàng Thương
Mại, tăng dự trữ ngoại hối, góp phần ổn định tỷ giá. Thị trường trong nửa đầu
tháng 2 năm 2011 giảm mạnh nguyên nhân chủ yếu do có sự thay đổi giữa cung -
cầu.
7. Cán cân thanh toán:
12

Năm 2011, Việt Nam đã đảm bảo cân đối thu chi ngân sách quốc gia, duy trì
nợ công ở dưới ngưỡng an toàn. Bội chi năm 2011 là 4,9%, giảm so với kế hoạch

2008

2010

C
ả

nư
ớ
c

100.0

52.8 53.0
52.9

47.2

47.0

47.2

Thành th
ị

100.0

48.2

48.6

nhập trung bình thấp như Việt Nam, việc chi tiêu cho ăn uống hút vẫn chiếm tỷ
trọng lớn như trên là một điều dễ hiểu. Tuy vậy, cơ cấu chi tiêu giữa khu vực thành
thị và khu vực nông thôn có sự khác biệt rõ rệt. Trong khi chi cho ăn uống hút ở
khu vực nông thôn trong những năm qua luôn lớn hơn 56% thì chi tiêu cho ăn
uống hút ở khu vực thành thị giai đoạn 2006 – 2010 luôn đạt dưới 49%. Đây là một
chỉ dẫn rất hữu ích cho các doanh nghiệp đồ gỗ nội thất – chủng loại sản phẩm
không thuộc ăn uống hút.
Bảng 2. Cơ cấu chi tiêu cho thiết bị và đồ dùng gia đình theo nhóm thu nhập
5Chi cho thiết bị và
đồ dùng gia đình
Chung

Nhóm 1

Nhóm 2

Nhóm 3

Nhóm 4

Nhóm 5
2006

42.5 13.8 21.1 31.5 47.2 98.8

Dân số Việt Nam phân bố không đều và có sự khác biệt lớn theo vùng. Hai
vùng Đồng bằng Sông Hồng và Đồng bằng Sông Cửu Long có tới 43% dân số của
cả nước sinh sống. Hai vùng trung du, miền núi phía Bắc và vùng Tây Nguyên chỉ
có 19% dân số cả nước sinh sống.
Dưới tác động của quá trình đô thị hóa, tỷ lệ dân thành thị tăng nhanh. Dân
số ở thành thị hiện chiếm 29,6% tổng dân số cả nước (năm 2009), tăng bình quân
3,4%/năm; trong khi tỷ lệ tăng dân số ở khu vực nông thôn chỉ là 0,4%/năm. Sự
phát triển của các khu vực đô thị kéo theo nhu cầu tiêu dùng mạnh. Đây là điều
kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp nói chung và doanh nghiệp đồ gỗ nội thất nói
riêng phát triển.
3. Cơ cấu dân số:
Việt Nam đang ở thời kỳ dân số vàng. Trung bình mỗi năm có 1,6 triệu
người bước vào độ tuổi lao động. Lực lượng lao động dồi dào đóng vai trò quan
trọng trong việc thúc đẩy nền kinh tế Việt Nam phát triển. Cơ cấu dân số vàng là