Chế tạo khối giao diện thiết bị gia
dụng làm việc với mọi loại thiết bị
điều khiển từ xa
Giới thiệu:
Các thiết bị gia dụng ngày nay như quạt điện, điều hòa nhiệt độ, tivi, đầu đĩa CD, tủ lạnh,
bình đun nước, đèn ngủ, v.v. đều có điều khiển từ xa. Thông thường mỗi thiết bị có một
điều khiển từ xa riêng. Cùng một loại thiết bị, nhưng các hãng sản xuất khác nhau có điều
khiển từ xa khác nhau, không thể dùng lẫn được.
Điều đó dẫn đến tình trạng có rất nhiều thiết bị điều khiển từ xa cùng có mặt trong một
gia đình, gây khó khăn cho việc sử dụng chúng. Bài báo này trình bày việc chế tạo thành
công khối giao diện thiết bị gia dụng làm việc với mọi loại thiết bị điều khiển từ xa,
không phân biệt đó là thiết bị điều khiển từ xa cho thiết bị gì và hãng nào sản xuất. Thí dụ
khi khối giao diện thiết bị gia dụng được nối với quạt bàn, có thể dùng thiết bị điều khiển
từ xa của tivi hoặc của máy điều hòa nhiệt độ để điều khiển tốc độ quay của quạt.

Hình 1: sơ đồ khối
Sơ đồ khối của khối giao diện thiết bị gia dụng
như sau:
Trong đó, khối mắt thu hồng ngoại thu tín hiệu từ
thiết bị điều khiển từ xa gửi về cho vi điều khiển. Vi
điều khiển giải mã tín hiệu đó và thực hiện chức
năng tương ứng thông qua mạch điều khiển công
suất. Khối các nút nhấn, bảo đảm cho khối giao diện
thiết bị gia dụng làm việc trực tiếp theo chức năng nút nhấn, không cần điều khiển từ xa.
Khối cảm biến nhiệt cho phép khối giao diện thiết bị gia dụng tự động điều khiển nhiệt
độ theo chương trình lập sẵn.
Nguyên tắc làm việc của khối giao diện thiết bị gia dụng.
Khối này gồm mạch giải mã và điều khiển. Mạch giải mã có khả năng hiểu được nhiều
loại mã điều khiển từ xa khác nhau nhờ chức năng giải mã và lưu lệnh. Nhờ vậy, khi một
điều khiển từ xa bất kỳ bị hỏng, ta có thể dùng điều khiển từ xa khác thay thế.
Để khối giao diện thiết bị gia dụng có thể hiểu được mã của nhiều loại thiết bị điều khiển

+1300s mức thế cao là bit 1.
Bit start gọi là bit B0 và bit cuối là B11. Với 7 bit đầu là bit lệnh, 5 bit cuối là bit địa chỉ.
Không có phần mã kéo dài, khi nút được nhấn thì điều khiển phát mã của phím đó đi liên
tiếp. Tín hiệu này bị đảo ngược lại tại bên thu, có dạng như sau:
3. Phương pháp giải mã
Đặc điểm chung một khung dữ liệu của các
loại điều khiển từ xa bằng hồng ngoại gồm 3
phần như đã nói ở trên. Chúng khác nhau ở
những điểm sau:
Mã bắt đầu khác nhau về độ rộng, thường từ
2.5 ms 1,5 ms và mức thế thấp; khác nhau
về số bit, nghĩa là ngoài khoảng thời gian 2.5
ms  1.5 ms ở mức thế thấp, có thể thêm 1
khoảng thời gian 4,5 ms ở mức thế cao.
Để nhận biết mã bắt đầu, sử dụng ngắt ngoài của vi điều khiển, lập ngắt mức thế thấp.
Trong chương trình con phục vụ ngắt sẽ đo khoảng thời gian tín hiệu ở mức thấp. Nếu
thời gian này >9 ms thì kết luận mã bắt đầu hợp lệ và tiếp tục đo khoảng thời gian tín
hiệu ở mức cao. Nếu thời gian này nhỏ hơn 1,5 ms thì chứng tỏ mã bắt đầu chỉ có 1 thành
phần và thực hiện giải mã gữi liệu. Chúng ta sẽ dùng một biến có nhãn là j để ghi lại đặc
điểm này. Để đo các khoảng thời gian nói trên ta sử dụng bộ timer của vi điều khiển.
Sau khi truyền hết một khung lệnh tín hiệu sẽ ở mức cao một thời gian nhỏ hơn 30ms rồi
lại truyền tiếp mã kéo dài nếu phím bấm vẫn được nhấn. Vì thế sau khi nhận được một
khung lệnh ta đo khoảng thời gian ở mức cao, nếu nhỏ hơn 30ms thì tiếp tục giải mã tiếp.
Nếu thời gian ở mức cao lớn hơn 30ms thì chứng tỏ phím bấm đã được nhả, ta kết thúc
giải mã. Mỗi lần giải mã được một khung lệnh thì ta tăng biến s lên để báo cho chương
trình thực hiện lệnh biết là phím vừa được nhấn (tạm gọi là chế độ 2) hay đang được giữ
(tạm gọi là chế độ 1).
Số bit trong trường dữ liệu là khác nhau với các loại điều khiển khác nhau. Số bit này
thường từ 16 bit  42 bit. Để giải mã được nhiều loại điều khiển thì ta sẽ lấy 6 biến có
kích thước là 8 bit, có nhãn là a, b, c, d, e, f để lưu trữ các bit của trường dữ liệu phục vụ

nhận trước đó hay có thể =0. Nếu như mã kéo dài hợp lệ thì thực thi lệnh với chế độ là 1
(phím đang được gửi). Nếu s=1 thì chứng tỏ phím vừa được nhấn. Công việc tiếp theo là
lưu mã đã nhận được và độ dài vào EEPROM hay tìm mã từ EEPROM. Quyết định làm
gì phải dựa vào một nút bấm trên mạch ta có thể biết ta cần làm gì. Nếu nút được nhấn
tức là có yêu cầu lưu lệnh, nếu nút không được nhấn thì phải tìm lệnh trong tập lệnh đã
lưu trong EEPROM và thực hiện lệnh đó.

Hình 8: Lưu đồ thuật toán giải mã
bit
Hình 9: Lưu đồ thuật toán tra cứu và thực
thi mã lệnh
Kết luận:
Việc thiết kế, chế tạo khối giao diện thiết bị gia dụng thành công và thử nghiệm cho thấy
kết quả làm việc tốt giữa bộ điều khiển từ xa loại bất kỳ với các thiết bị thường dùng
như quạt, tivi, đầu đĩa, … là một kết quả thú vị, có thể ứng dụng rộng rãi.