Tiếp cận nguồn gen và chia sẻ lợi ích có được
từ tiếp cận nguồn gen(ABS): từ quy định
quốc tế đến thực tiễn Việt Nam
THS. HOÀNG THANH NHÀN
TRƯỞNG PHÒNG BẢO TỒN LOÀI, NGUỒN GEN VÀ
AN TOÀN SINH HỌC
CỤC BẢO TỒN ĐA DẠNG SINH HỌC
2
N i dungộ
N i dungộ
1. Nội dung ABS trong CBD và NDT
Nagoya
2. Thực tiễn và quy định của Việt Nam
về ABS
3. Kết luận và Kiến nghị
3
Nội dung ABS trong Công ước CBB
và Nghị định thư Nagoya
4
Các s ki n qu c t liên quan ABSự ệ ố ế
Các s ki n qu c t liên quan ABSự ệ ố ế
CBD được phê chuẩn (1992)

COP IV Ban chuyên gia về ABS (1998)

COP-V Nhóm công tác mở rộng về ABS (2000)



$%& '()*+(,
-
6
Các đi u kho n c a CBDề ả ủ
Các đi u kho n c a CBDề ả ủ
Điều 15 của CBD

./.0-

 123'(45"3
-

625"3"78/9:;8)<=
3% 8+>?@AB@88AC8D--E
! 13?FGBD''/8 
-8DE

  " 2" "4$'()
8HI 13
7
Các đi u kho n c a CBDề ả ủ
Các đi u kho n c a CBDề ả ủ
Điều 8 (j)

Thúc đẩy các kiến thức bản địa và chia sẻ lợi ích từ
việc sử dụng các kiến thức này


Điều 16 (3)

$8HI7;8);"!
DR %&!("'S
NGHỊ ĐỊNH THƯ NAGOYA VỀ ABS
(Mở ra ký kết từ 2/2/2011 đến 1/2/2012)
9

Về nội dung tiếp cận nguồn gen:

L"/93% 8+>?@AE! 
13?FGE

Về tri thức truyền thống gắn liền với nguồn
gen

GT/R12U .0VW/7!" 84 ./
X8Q8/09'>-

Về hợp tác xuyên biên giới:

G88+Y("-JD;/8'Z[\.0
8I']8Q8/0\*DR:X
X+1/51) '.(" 87
:XX+
NGHỊ ĐỊNH THƯ NAGOYA VỀ ABS
10
NGH Đ NH TH NAGOYA V ABSỊ Ị Ư Ề
NGH Đ NH TH NAGOYA V ABSỊ Ị Ư Ề

Tuân thủ luật pháp về ABS: các giải pháp để
bảo đảm tuân thủ và xử lý trường hợp không

5
NGHỊ ĐỊNH THƯ NAGOYA VỀ ABS
12
THỰC TIỄN VÀ QUY ĐỊNH
PHÁP LUẬT CỦA VIỆT NAM
VỀ ABS
13
M T S V N Đ TH C TI NỘ Ố Ấ Ề Ự Ễ
M T S V N Đ TH C TI NỘ Ố Ấ Ề Ự Ễ

Là một trong những nước có đa dạng sinh
học cao, dồi dào nguồn gen

Nguồn gen đa bị suy thoái, “xói mòn”

Vẫn thường xảy ra hiện tượng “đánh cắp
sinh học”: nhiều nguồn gen quý bị thất
thoát, thậm chí biến mất ở Việt Nam nhưng
lại tồn tại ở nước ngoài…mà chưa thống kê
được. Ví dụ: giống lúa tẻ tép…

Có nhiều tri thức bản địa quý, chưa nghiên
cứu hết và cấp bản quyền

Hiểu biết của người dân về vấn đề ABS còn ít

Pháp luật mới hình thành và chưa phát huy
14

Đã có một số văn bản đề cập gián tiếp:

l
-!$'()

d;/"n"5"W
l
-

j/!k[QU W+(;";/"n"5"
W
l
-

$'(),25"W
l
-

./8Q8/0-
16
1. Nhà nước thống nhất quản lý toàn bộ nguồn gen trên
lãnh thổ Việt Nam
2. Nhà nước giao cho tổ chức, cá nhân quản lý nguồn gen
theo quy định sau đây:

Ban quản lý khu bảo tồn, tổ chức được giao quản lý khu
bảo tồn

Chủ cơ sở bảo tồn đa dạng sinh học, cơ sở nghiên cứu

Tổ chức, hô€ gia đình, cá nhân được giao quản lý, sử
dụng đất, rừng, mă€t nước

gen là một văn bản quốc tế đầu tiên quy định
đầy đủ các nội dung của vấn đề ABS

Việt Nam hiện nay đang bắt đầu hình thành hệ
thống pháp luật để thực hiện cơ chế tiếp cận
nguồn gen và chia sẻ công bằng lợi ích có
được từ nguồn gen, thể hiện ở văn bản có tính
pháp lý cao nhất là Luật Đa dạng sinh học.
Các quy định của Luật khá phù hợp với quy
định quốc tế

Vấn đề ABS đối với Việt Nam là vấn đề mới,
khó. Các hướng dẫn thực hiện còn thiếu, nhận
thức và năng lực thực thi còn ở bước đầu
KẾT LUẬN
19

Nghiên cứu khả năng tham gia của Việt Nam đối với
Nghị định thư Nagoya về tiếp cận nguồn gen và chia sẻ
công bằng lợi ích có được từ nguồn gen.

Tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý về ABS, xây dựng
hướng dẫn cụ thể về tiếp cận nguồn gen và chia sẻ lợi
ích.

Tuyên truyền phổ biến và nâng cao nhận thức về vấn đề
ABS và quản lý tri thức bản địa cho cộng đồng để người
dân có thể hiểu và thực hiện.

Nên xây dựng và thực hiện mô hình thử nghiệm về ABS,