PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG NGÀNH CA
CAO VIỆT NAM PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG NGÀNH CA CAO VIỆT NAM

Phạm Hồng ðức Phước
Chủ nhiệm chương trình ca cao ðại học Nông Lâm, TP. HCM
Phó Ban ðiều phối Phát triển Ca cao Việt Nam
Tel: 0913 920 173
Email:
SƠ NÉT VỀ NGÀNH CA CAO

Thế giới

Cacao, lọai cây công nghiệp dài ngày có nguồn gốc ở Nam Mỹ ñã ñược thuần hóa và trồng
sản xuất hàng trăm năm nay. Hạt ca cao là nguyên liệu chính ñể sản xuất kẹo sô cô la và
nguyên liệu quan trọng trong ngành thực phẩm, bánh kẹo. Ca cao cũng ñược sử dụng trong
mỹ phẩm và ngành dược.
Ca cao có nguồn gốc từ tầng thấp ở các rừng mưa nhiệt ñới dọc theo sông Amazon, Nam Mỹ.
Trong ñiều kiện này biến ñộng nhiệt ñộ ngày và ñêm không cao, ẩm ñộ rất cao và ánh sang bị
tán xạ và yếu. Trong quá trình di thực và thuần hóa ñể thương mại, ca cao hiện nay ñược

Các nước khác 110 107 110
Tổng (thế giới) 3759 100% 3376 100% 3713 100%
Trong những năm gần ñây, nhu cầu ca cao trên thế giới ñang tăng rất nhanh. Trong khi
ñó, tiêu dùng ñã tăng gấp ñôi so với tiến ñộ sản xuất và ñã làm cạn kiệt các kho dự trữ ca
cao của thế giới. Các quốc gia nhập khẩu ca cao lớn nhất thế giới gồm có Hà Lan, Mỹ,
ðức, Pháp và Anh, chiếm hơn nửa sản lượng ca cao nhập khẩu của thế giới. Giá ca cao
trên thị trường thế giới cũng tăng rất nhanh từ năm 1999 ñến năm 2002, nhưng lại giảm
trong năm 2003. Tuy nhiên ñến năm 2007, giá ca cao lại tăng cao trở lại.

Việt Nam
Ở Việt Nam, ca cao ñã ñược người Pháp du nhập từ lâu và trồng rải rác ở nhiều vùng ñịa lý
khác nhau từ ñồng bằng sông Cửu Long ñển cao nguyên Nam Trung Bộ. Tuy nhiên vì nhiều
l ý do khác nhau, trước ñây ca cao ở Việt Nam chưa bao giờ ñược trồng ñến quy mô sản xuất
hàng hóa. Vào những năm 1980, với sự khuyến khích của nhà nước, ca cao ñược trồng rộng
rãi ở các tỉnh miền Trung và miền Nam. Tuy nhiên, vào thời ñiểm ñó, các doanh nghiệp nhà
nước hỗ trợ cho chương trình này không xây dựng ñược một kênh thu mua và thị trường cho
sản phẩm nên toàn bộ ngành sản xuất ca cao ñã sụp ñổ
.

Vào ñầu những năm 1990, công ty Mars và Hiệp hội Ca cao Thế giới (WFC) ñã ñề nghị Việt
Nam nên trồng lại ca cao do tình hình trong nước cũng như thế giới thay ñổi theo chiều
hướng thuận lợi ñể phát triển cây công nghiệp này. Vào thời gian này (1993), Việt Nam ñã
bình thường hóa quan hệ với Mỹ là nước tiêu thụ tiêu thụ ca cao chính trên thế giới, nhu cầu
ca cao trên thế giới tăng ñều trong khi vùng sản xuất ca cao chính là Nam Mỹ và Tây Phi lại
có nhiều biến ñộng về chính trị, thời tiết và dịch bệnh, làm giới hạn sự phát triển và nguồn
cung cấp ca cao.


3 Binh Phuoc 1,200 11 Lam Dong 55
4 Ba ria-Vung tau 1,119 12 Quang Ngai 25
5 Dak Lak 1,111 13 Binh Thuan 20
6 Dak Nong 468 14 Phu Yen 2.5
7 Vinh Long 300 15 Can Tho 0.6
8 Dong Nai 200
Tổng 8,972

Các thị trường giao thương ca cao ñang từng bước hình thành với sự tham gia của các
công ty nước ngoài như Cargill, ED&F Man, Armajaro, các công ty trong nước và mạng
lưới thu mua nhỏ ở các ñịa phương có trồng ca cao cao. CÁC THÀNH TỰU VỀ NGHIÊN CỨU VÀ CHUYỂN GIAO KHOA HỌC KỸ
THUẬT

Hiện nay ñại học Nông Lâm thành phố Hồ Chí Minh là cơ quan ñi ñầu về nghiên cứu
cây ca cao ở Việt Nam và có một ñội ngũ cán bộ ñào tạo chuyên sâu về cây ca cao.
Trường ñang thực hiện các chương trình nghiên cứu ứng dụng, xây dựng các giáo trình
giảng dạy cũng như các chương trình ñào tạo tập huấn viên (TOT). Trường ñã tham gia
một cách tích cực vào việc phát triển ca cao của Việt Nam từ năm 1993 thông qua các
hoạt ñộng chính sau:
- Xây dựng ñược vườn tập ñòan giống ca cao: Trường ñại học Nông Lâm có một
vườn tập ñòan ca cao với trên 150 dòng vô tính gồm các dòng ca cao nhập nội từ từ
Malaysia, Costa Rica, Mỹ, Anh Quốc, Indonesia và các cá thế xuất sắc do tuyển chọn nội
ñia.
- Chương trình giống khu vực: Trường ñại học Nông Lâm hiện là thành viên của
Chương trình giống khu vực và ñang trao ñổi các giống ca cao với các quốc gia thành
viên gồm Malaysia, Indonesia, the Philippines, Papua New Guinea và Ấn ðộ.
- Các mô hình trình diễn về ca cao: Trường ñại học Nông Lâm ñã xây dựng ñược

men, nhân giống
Trường ñại học Cần Thơ cũng ñã tiến hành nghiên cứu các phương pháp lên men và sấy
bằng năng lượng mặt trời theo mô hình của Papa New Guinea.

Tuy nhiên, hiện vẫn có nhiều lỗ hổng và ñiểm yếu trong nghiên cứu về ca cao. Các vấn
ñề chính gồm có:
- Vẫn còn quá ít nhà nghiên cứu tham gia nghiên cứu ca cao.
- So với các cây trồng khác, ngân sách nhà nước dành cho ca cao còn hạn chế.
- Vẫn còn nhiều vấn ñề chưa ñược ñề cập ñến hoặc nghiên cứu chưa ñầy ñủ như
phân bón cho sản xuất ca cao, quản lý sâu hại và dịch bệnh …

TIỀM NĂNG VÀ TRIỂN VỌNG
Sau thời gian dài từ khi ñược du nhập, cây ca cao mới chỉ bước ñầu tiến lên sản xuất hàng
hóa. Tuy nhiên qua thực tế cho thấy ñây là một cây trồng có nhiều triển vọng phát triến
tốt trên nhiều khía cạnh:
- ða dạng hóa cây trồng: ñặc tính ca cao chịu bóng râm nên có thể trồng xen
dưới các cây trồng khác có tán thưa. Do ñó trong 1 diện tích ta có thể ñang
dạng cây trồng nhằm tránh rủi ro về biến ñộng giá cả ñồng thời cũng giảm áp
lực sâu bệnh do với trồng thuần. Các mô hình trồng xen ca cao thành công là
ca cao với dừa ở các tỉnh Bến Tre, Tiền Giang; caoca với ñiều ở Bình Phước,
Dak Lak, Lâm ðồng. Ngoài ra mô hình ca cao sầu riêng cũng ñược trồng
thành công ở nhiều tỉnh.
- Lao ñộng: Lao ñộng nông nghiệp ñang ngày trở nên thiếu khi công nghiệp
phát triển. Các cây trồng cần lao ñộng tập trung vào mùa thu hoạch như cà
phê, ñiều ñang và sẽ gặp nhiều khó khăn về công lao ñộng ñặc biệt vào thời
ñiểm thu hoạch. Ca cao là giải pháp tốt cho vấn ñề này. Ca cao cho trái quanh
năm nên tránh ñược áp lực về công lao ñộng khi thu họach và sau thu hoạch.
- Môi trường: Vườn ca cao ñúng kỹ thuật sẽ có mức ñộ che phủ cao do ca cao
có tán dày ở tầng thấp ñồng thời với tán cây che bóng ơ tầng cao giúp hạn chế
xói mòn, bốc thóat hơi nước. Vườn ca cao cần thiết phải có hang cây chắn gió

ðỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN
ðể ngành ca cao non trẻ của Việt Nam phát triển bền vững cần thiết phải chú trọng về
chất lượng. Sản lượng ca cao có khi thiếu có khi thừa nhưng sản phẩm chất lượng thì
luôn luôn thiếu. Chỉ xét riêng vùng ðông Nam Á, mặc dù sản lượng của Indonesia ñứng
hang thứ 3 trên thế giới nhưng các nhà máy trong vùng phải nhập hạt từ Tây Phi do hạt ca
cao của Indonesia chất lượng rất thấp. Do ñó ñể tăng tính cạnh tranh và có thị trường ổn
ñịnh, hướng phát triển của ngành ca cao Việt Nam trong thời gian tới là mở rộng diện
tích ñi ñôi với ñảm bảo chất lượng sản phẩm ngay từ ñầu.
Về mặt kỹ thuật, hạt ca cao chất lượng bao gồm các yếu tố chính:
- ðược lên men hòan tòan ñúng kỹ thuật: ñây là khâu chính ñể ñảm bảo chất
lượng hạt ca cao.
- Số lượng hạt trong 100 g nhỏ hơn hoặc bằng 100 hạt: Chỉ tiêu này liên quan
ñển giống và kỹ thuật canh tác (nước, dinh dưỡng khóan, bảo vệ thực vật)
- Hàm lượng chất béo cao
- Hàm lượng acid béo tự do thấp
- Tỉ lệ tạp chất, mốc, hạt vỡ, hạt mọt thấp.

Thực hiện nhanh các nghiên cứu ứng dụng , tiếp thu nhanh những thành tựu ñã ñạt
ñược từ các nước ñã trồng ca cao thành công trên thế giới. Nhanh chóng tiếp thu kỹ thuật
sản xuất ca cao chất lượng cao ở Tây Phi và Nam Mỹ như Ghana, Venezuela, Ecuador,
và năng suất cao như Mã Lai. ðể làm ñược ñiều này, cần xây dựng sớm cơ quan chuyên
ngành và dành kinh phí thích ñáng ñể tiếp thu ñược thành tựu của thế giới và chuẩn bị các
vấn ñề sẽ phát sinh về mặt kỹ thuật trong tương lai.

ðẩy mạnh chuyển giao kỹ thuật trên diện rộng. ðây là việc làm có y nghĩa trước mắt và
lâu dài trong mục tiêu sản xuất bền vững. Người trồng phải biết ñược kỹ thuật tốt nhất
ngay từ ñầu, tránh trường hợp mò mẫm, hình thành những tập quán xấu rất khó hoặc