Chính sách công nghệ thị trường mở để phát
triển bền vững ngành Viễn thông Việt Nam Đỗ Văn Quang Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn
Luận văn ThS. ngành: Quản lý khoa học và công nghệ; Mã số: 60 34 72
Người hướng dẫn: PGS.TS. Phạm Ngọc Thanh
Năm bảo vệ: 2010 Abstract. Tổng quan cơ sở lý luận về công nghệ và chính sách công nghệ (CSCN);
tìm hiểu về những đặc điểm chủ yếu của công nghệ và quản lý công nghệ trong
ngành Viễn thông. Khảo sát và phân tích thực trạng về CSCN của ngành Viễn thông
Việt Nam. Đánh giá những mặt ưu điểm và nhược điểm, chỉ ra các nguyên nhân đó
để định hướng mục tiêu phát triển bền vững ngành Viễn thông Việt Nam. Kiến nghị
một số giải pháp cụ thể về chính sách công nghệ thị trường mở nhằm phát triển bền
vững ngành Viến thông Việt Nam.
Keywords. Chính sách công nghệ; Viễn thông; Việt Nam; Cơ chế thị trường
Content
1. Lý do nghiên cứu
Từ những thập kỷ cuối thế kỷ 20 cho tới nay khoa học và công nghệ đã có những
bước phát triển kỳ diệu, đặc biệt là đã xuất hiện cách mạng thông tin, cách mạng tri thức và
sự bùng nổ công nghệ cao. Thành tựu nổi bật nhất là sự phát triển cực kỳ nhanh chóng của
công nghệ thông tin, công nghệ sinh học, công nghệ nanô; đó là những công nghệ cao cơ
bản, chúng đang hội tụ với nhau để tạo thành nền tảng cho một hệ thống công nghệ mới của
thế kỷ 21, công nghệ của nền kinh tế tri thức. Hệ thống công nghệ mới ấy đang làm biến đổi
là tập trung cho việc tạo cơ sở pháp lý, hoàn thiện các văn bản pháp luật nhằm tăng cường sự
quản lý của Nhà nước và tạo điều kiện cho doanh nghiệp trong ngành phát triển theo đà hội
nhập quốc tế của đất nước. Cụ thể, ngành này sẽ tập trung hoàn thiện việc xây dựng các chính
sách, chiến lược, quy hoạch, kế hoạch giai đoạn 5 năm 2006 - 2010, bao gồm quy hoạch phát
triển công nghệ thông tin - truyền thông các vùng kinh tế trọng điểm miền Bắc, Trung và
Nam; quy hoạch phát triển công nghệ thông tin - truyền thông, quy hoạch nguồn nhân lực
công nghệ thông tin; quy hoạch truyền dẫn phát sóng, phát thanh truyền hình
Đối với nước ta từ trước đến nay chưa có công trình khoa học chính thức nào nghiên
cứu về chính sách công nghệ thị trường mở để phát triển bền vững ngành Viễn Thông. Những
giải pháp được đề xuất trong đề tài này là nhằm góp phần xây dựng luận cứ (khoa học và
thực tiễn) cho việc định hướng phát triển bền vững ngành Viễn thông Việt Nam trong giai
đoạn phát triển hiện nay.
3. Mục tiêu nghiên cứu
Mục tiêu nghiên cứu của đề tài là: Tìm kiếm các giải pháp phát triển chính sách công
nghệ thị trường mở để tăng cường sự phát triển bền vững ngành Viễn thông Việt Nam.
4. Đối tượng và Phạm vi nghiên cứu:
Đề tài chủ yếu được tập trung thực hiện theo các phạm vi nghiên cứu như sau:
- Phạm vi nội dung nghiên cứu: Thực trạng và giải pháp thực hiện chính sách công
nghệ thị trường mở để phát triển bền vững ngành Viễn thông Việt Nam .
- Phạm vi thời gian: Giai đoạn 2000 - 2010
5. Mẫu khảo sát:
- Một số doanh nghiệp của ngành Bưu chính Viễn Thông.
- Các doanh nghiệp lớn của Viettel, EVN, VN Mobile, S Fone… tại Hà Nội, Đà
Nẵng, Tp.HCM
6. Vấn đề nghiên cứu
- Thực trạng chính sách công nghệ thị trường mở của ngành Viễn thông Việt Nam là
như thế nào?
- Có những giải pháp nào để phát triển chính sách công nghệ thị trường mở nhằm đáp
ứng yêu cầu phát triển bền vững ngành Viễn thông Việt Nam trong điều kiện hiện nay?
7. Giả thuyết nghiên cứu
- Nêu bật được khái niệm phát triển bền vững và thế nào là phát triển bền vững trong
ngành Viễn Thông.
- Làm rõ được đặc điểm các đặc điểm chủ yếu của công nghệ và quản lý công nghệ
trong ngành Viễn Thông.
- Nêu được yêu cầu phát triển bền vững của ngành Viễn Thông.
Chương 2: Thực trạng về chính sách công nghệ của ngành viễn thông Việt Nam
Nêu lên được các nội dung chính về:
1 - Thực trạng chính sách công nghệ của ngành viễn thông Việt Nam
2 - Đánh giá tác động của chính sách công nghệ đối với sự phát triển của ngành.
3 - Chiến lược phát triển của ngành Viễn Thông Việt Nam trong giai đoạn hiện nay.
- Quan điểm phát triển.
- Mục tiêu phát triển.
- Định hướng phát triển các lĩnh vực.
4 - Các chính sách để phát triển bền vững của ngành Viễn Thông Việt Nam
- Chính sách huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn vốn
- Chính sách phát triển cơ sở hạ tầng, sử dụng hiệu quả, tiết kiệm tài nguyên Viễn
thông.
- Chính sách đổi mới tổ chức, tăng cường và nâng cao hiệu lực bộ máy quản lý
nhà nước, hiệu lực các công cụ và chính sách quản lý vĩ mô.
- Chính sách tăng cường xây dựng đội ngũ, huy động các nguồn lực trong nước,
thu hút nguồn lực nước ngoài
- Chính sách đẩy mạnh hợp tác quốc tế phục vụ phát triển.
- Chính sách đổi mới tổ chức quản lý sản xuất kinh doanh và hoạt động của các
doanh nghiệp Viễn Thông.
5 - Chỉ rõ mặt ưu điểm và nhược điểm, các nguyên nhân để từ đó có cơ sở đề ra các
giải pháp chính sách công nghệ thị trường mở để định hướng mục tiêu phát triển bền vững
ngành Viễn Thông Việt Nam.
Chương 3: Các giải pháp phát triển chính sách công nghệ thị trường mở để phát
triển bền vững ngành Viễn thông Việt Nam
Thông qua các lý luận đã nêu ở chương 1 và thực trạng trình bày ở chương 2 để đưa
kinh tế Trung Ương, NXB Khoa học và kỹ thuật, Hà Nội.
6. Vũ Cao Đàm (2008), Giáo trình “ Khoa học chính sách”, Nxb Đại học Quốc gia Hà
Nội, Hà Nội.
7. Mai Hà (2008), Trí thức trong phát triển Kinh tế xã hội và hội nhập Quốc tế: Bài
giảng, Hà Nội.
8. Nguyễn Hoàng Hải (2008), Phương án xây dựng mạng Gtel-Mobile giai đoạn 1, Hà
Nội.
9. Đặng Đình Lâm (2004), “Hệ thống thông tin di động 3G và xu hướng phát triển“,
Nxb Khoa học Kỹ thuật, Hà Nội.
10. Đặng Mộng Lân (1993), Phân tích năng lực công nghệ quốc gia, Đề tài KC 01.03,
Hà Nội.
11. Đặng Nguyên, Thu Hà (2000), Quản lý công nghệ trong nền kinh tế tri thức, NXB Hà
Nội.
12. Thủy Nguyên (2008), Tám yếu tố để phát triển bền vững hạ tầng viễn thông quốc
gia, http://vietbao.vn/Vitinh-Vienthong/tam-yeu-tode-phat-trien-ben-vung-ha-tang-vien-
thong-quoc-gia/65150585/217, ngày cập nhật 11.11.2008.
13. Nguyễn Thành Phúc (2005), Định hướng phát triển viễn thông và Internet Việt Nam
đến 2010: bài giảng, Hà Nội.
14. Tập đoàn Bưu chính Viễn Thông (2010), Lộ trình phát triển lên 4G của IMT-
ADVANCED, http://www.vnpt.com.vn/vi-VN/Trang-tin-VNPT/Thong-tin-KHCN
KTBD/cong-nghe-vien-thong/lo-trinh-phat-trien-len-4G-cua-IMT-ADVANCED.html,
ngày cập nhật 4.5.2010.
15. Lê Đình Tiến (2003), “Công nghệ và phát triển thị trường công nghệ ở Việt Nam”,
Nxb Khoa học và kỹ thuật, Hà Nội.
16. Tổng công ty Viễn thông Toàn cầu (2007), Chiến lược kinh doanh, Hà Nội
17. Tổng công ty Viễn thông Toàn cầu (2008), Đề án thành lập công ty Cổ phần CNTT
và Truyền thông, Hà Nội
18. Phạm Ngọc Thanh (2001), Nền chính trị ổn định và sự phát triển bền vững. Kinh
nghiệm của Việt Nam, Hội thảo quốc tế tại Zelenograd (LB Nga), 30&31 tháng Ba 2001.
19. Phạm Ngọc Thanh (2006), Dự án quốc gia (do UNDP tài trợ) “Hài hoà các mục tiêu giảm
33. Nguyễn Anh Tuấn (2004), Định hướng phát triển và cơ hội đầu tư cho ngành công
nghiệp công nghệ thông tin, Diễn đàn CNTT Việt Nam - Tp.HCM 5-6/7/2004
34. Viện nghiên cứu và đào tạo về quản lý (2005), Nghiên cứu và phát triển sản phẩm mới,
NXB Lao động xã hội, Hà Nội