Các phương pháp trắc nghiệm thường trong tuyển dụng
Không hiếm trường hợp ứng cử viên bị đau dầu, khó ở hay không có tâm
trạng, hoặc đang có những vấn đề riêng tư nghiêm trọng xảy ra đúng vào thời
điểm phỏng vấn và vì thế đã để lại ấn tượng không tốt nơi người phỏng vấn.
Hoặc ngược lại, ứng cử viên có thể tỏ ra là một người nói chuyện dễ chịu, cả
hồ sơ cá nhân, kinh nghiệm công tác cũng có vẻ như đạt yêu cầu của công
việc, nhưng sau khi nhận mới vỡ lẽ, anh ta làm việc kém hiệu quả, tiếp thu
chậm và khả năng xử lý tình huống kém. Ðiều đó cho thấy, những cảm giác
ban đầu tốt nhất nên kiểm tra lại.

Chính vì vậy mà người ta dùng đến test, vì dù sao kết quả test cũng mang tính chất
khách quan. Kết quả test có độ chính xác dao động từ 20% đến 70%, tuỳ thuộc vào
từng loại test và độ chuyên nghiệp của người xử lý kết quả. Tuy nhiên, test cũng
như con dao hai lưỡi, vì vậy để không bị quá phụ thuộc vào test và sử dụng test
một cách hiệu quả nhất, ngoàI việc cần phải có kiến thức chuyên nghiệp về tâm lý
để hiểu những mâu thuẫn bên trong các kết quả được đưa ra, còn nên dùng kết hợp
nhiều loại test để loại bỏ những kết quả không đáng tin cậy.

Tuỳ vào các vị trí công việc mà người ta sử dụng từng loại test khác nhau. Một cán
bộ tuyển dụng nhân sự kinh nghiệm sẽ biết dựa trên tính chất từng công việc và
những yêu cầu, tiêu chuẩn nhất định cho công việc đó mà sử dụng một hoặc vài


K.Toroshina, chuyên viên về tâm lý cho rằng, điều này không có ảnh hưởng gì đặc
biệt. Những test về trí tuệ thường giống như một kỳ thi, và vì vậy nhiều người
thường hoang mang, lúng túng, trong khi những test này đòi hỏi phải tập trung,
ngay cả khi đã biết trước câu trả lời đúng. Thường thường, tất cả các test dạng này
đều có giới hạn thời gian, nghĩa là cần phải thể hiện năng suất làm việc trong thời
gian ngắn. Ngoài việc cho thấy các đặc điểm về tư duy, test còn cho phép nhận xét
về khả năng làm việc và tốc độ xử lý thông tin. Một anh chàng đần độn chắc chắn
sẽ không thể đạt được chỉ số thông minh cao một cách ấn tượng và có sức thuyết
phục, cũng như anh ta khó mà nhớ được tất cả những câu trả lời đúng trong tất cả
các test. Dù sao thì từ khía cạnh nào đó, cũng có thể đánh giá được con người: nếu
một người đã biết trước câu trả lời, có nghĩa là anh ta đã bỏ thời gian và công sức
để chuẩn bị, thu thập thông tin, tìm hiểu về chỉ số thông minh của mình.

Ðối với các test về cá tính thì việc đánh dấu các câu trả lời đúng thực sự là vô
nghĩa, bởi kết quả của các test dạng này không bao giờ có thể gọi là tốt hay xấu:
đơn giản là mỗi con người đều rất riêng. Làm sao bạn có thể biết, típ người nào sẽ
được lãnh đạo công ty này thích? Một người luôn đưa ra những câu trả lời mang
tính chất khuôn mẫu, làm vừa lòng người khác thường để lại những ấn tượng
không lấy gì làm tốt đẹp. Trong mỗi test cá tính đều có cột kiểm tra mức độ thật
thà, cột này sẽ tóm ngay được những câu trả lời ônói dốiằ kiểu như vậy. Trong
những trường hợp đó, rất khó đưa ra một nhận xét cụ thể và chính xác về người đó
ngoài việc anh ta đang dấu diếm một điều gì đó. Và dĩ nhiên, khi nhìn vào kết quả
test đó, có thể đoán trước rằng nhà tuyển dụng sẽ không có ý muốn gặp lại ứng cử
viên này.

* Trắc nghiêm IQ (chỉ số thông minh):

Dạng test này giúp đánh giá mức độ phát triển trí tuệ và trình độ học vấn của người
xin việc. Trong số đó, có thể kể ra test kiểm tra cấu trúc trí tuệ theo các đặc đIểm

những biểu hiện của tính cách mà xếp một người vào típ này hay típ khác (như test
Mayers-Brigs). Có loại test tổng hợp, giúp ta đánh giá được con người một cách
khái quát, và cũng có các loại test chuyên sâu vào một đức tính cụ thể nào đó
(chẳng hạn, test kiểm tra khả năng tự chủ, cách đưa ra những quyết định, kiểm tra
thiên hướng bạo lực…). Một số test khác chuyên dùng để tìm hiểu những hạn chế
hoặc bệnh lý trong tính cách và quá trình phát triển cá tính của người đó (ví dụ,
MMPI).

Ðặc biệt, có 1 số loại test rất hiệu quả trong việc xác định động lực của một ứng cử
viên (có thật sự muốn làm việc/học tập hay không, đIều gì có thể khiến anh ta làm
việc tích cực hơn và thúc đẩy anh ta đến những hành động cụ thể), hoặc tìm hiểu
những định hướng giá trị của anh ta. Các test hình hoạ đôi khi cũng được dùng,
chẳng hạn, vẽ 1 hình gì đó hoặc bình luận một bức tranh hay tấm ảnh nào đó.
Những test này tương đối phức tạp và đòi hỏi nhiều thời gian cũng như công sức
để xử lý chúng, nhưng bù lại, nếu biết sử dụng, chúng sẽ cho những thông tin rất
đáng tin cậy.

* Trắc nghiệm cách xử sự trong các mối quan hệ:

Kết quả test này cho biết phong cách giao tiếp của một người với những người
xung quanh, khả năng đi đến thoả hiệp trong những tình huống căng thẳng, khả
năng tương trợ và kỹ năng giao tiếp trong các tình huống khác nhau. Các nhà
tuyển dụng đặc biệt hay sử dụng trắc nghiệm về mức độ dễ va chạm của các ứng
cử viên, bởi lẽ, những va chạm này làm cho mối quan hệ trong tập thể trở nên rất
phức tạp và có khi ngốn hết toàn bộ thời gian làm việc của nhân viên, đIều mà lãnh
đạo nào cũng không hề muốn.

* Các loại test tìm hiểu phong cách lãnh đạo:

Ðó là các loại test giúp tìm hiểu động cơ phấn đấu trong công việc của người lãnh

và thái độ nghiêm túc của bạn đấy. Song, điều này cũng không có nghĩa là trong
bất cứ trường hợp nào cũng nhất định phải đặt câu hỏi để tạo ấn tượng tốt với
người phỏng vấn. Chỉ nên đặt câu hỏi khi bạn còn chưa biết chắc là bạn đã hiểu
đúng một điểm nào đó thôi.

Nếu kiến thức chuyên ngành của bạn vững thì bạn không cần lo sợ bất cứ điều
gì khi gặp phải test kiểm tra trình độ chuyên môn.

Nếu đó là các test về trí tuệ, bạn cần phải chú ý và tập trung. Không bao giờ nên
chúi mũi vào một câu hỏi nào đó, đặc biệt là lúc đầu. Thường thường, người ta
khuyên rằng nên bỏ qua câu hỏi khó và chỉ quay lai nếu còn thừa thời gian. Nhất
định phải làm theo lời khuyên này nếu bạn muốn có kết quả tốt. Hãy nhớ rằng đôi
khi có những câu hỏi được cố tình đặt ra để đánh lạc hướng bạn, có những câu hỏi
không có lời giải, có những câu hỏi vô nghĩa và thậm chí là sai. Số lượng câu hỏi
có thể cố tình được cho nhiều hơn số có thể giải được trong khoảng thời gian đó.
Trong bất kỳ trường hợp nào bạn cũng không nên hoảng sợ, mà hãy làm tất cả
những gì khả năng của bạn cho phép, và như vậy chắc chắn bạn sẽ thành công.

Nếu đó là các trắc nghiệm về cá tính, bạn đừng bao giờ nghĩ đến chuyện nói dối.
Tốt hơn cả, bạn hãy trả lời tự nhiên và thành thật. Hãy nghĩ xem những phẩm chất
nào cần cho vị trí công việc này và chúng có ở bạn hay không. Nếu bạn có đầy đủ
những phẩm chất đó thì thật là lý tưởng. Song nếu bạn chưa có, nhưng bạn nghĩ
rằng bạn hoàn toàn có khả năng phát triển những đức tính đó thì có thể trả lời từ
khía cạnh mong muốn của bạn. Nhưng nếu công việc đó đòi ở bạn một điều ngược
hẳn với tính cách của bạn, chẳng hạn như phải thường xuyên làm việc với đám
đông, trong khi bạn là người thích cô độc và thường mất tự chủ khi có nhiều người
thì bạn thử nghĩ xem, liệu có đáng phải dùng đến nói dối để đạt cho kỳ được công
việc này hay không?

Bạn có thể tìm mua tại hiệu sách những cuốn sách nói về các loại trắc nghiệm và