Lường trước rủi ro khi đi vay
tiền mua nhà

Từ đầu năm, các ngân hàng đã quay trở lại thị trường bất động sản,
tiếp tục cấp tín dụng cho chủ đầu tư triển khai dự án, cũng như hỗ
trợ khách hàng vay vốn mua căn hộ. Động thái này của ngân hàng
đã tạo điều kiện thuận lợi cho nhiều bên.
Giá căn hộ từ 600 triệu đồng. Ngân hàng hỗ trợ cho vay 70%" hoặc "Chỉ
cần 200 triệu đồng, bạn có cơ hội sở hữu ngay một căn hộ. Ngân hàng
hỗ trợ cho vay 60%" Đó là những ưu đãi mà nhiều công ty kinh doanh
bất động sản dành cho khách hàng. Vào thời điểm thị trường bất động sản đóng băng năm 2008, quan hệ
hợp tác giữa ngân hàng và các công ty bất động sản bị ngưng trệ. Có rất
nhiều lý do, nhưng quan trọng nhất là chính sách thắt chặt tiền tệ của
ngân hàng nhà nước, buộc các ngân hàng thương mại không được "vung
tay quá trán" trong tín dụng bất động sản.

Cho khách hàng vay để mua căn hộ là một nghiệp vụ có rất nhiều rủi ro.
Nếu không kiểm soát chặt chẽ, ngân hàng sẽ mất vốn hoặc gặp khó khăn
khi thu hồi nợ. Thông thường, khách hàng mua căn hộ khi vay vốn
thường thế chấp bằng chính căn hộ, trong khi đây là sản phẩm hình
thành trong tương lai.

Ông Phạm Văn Hải cho biết, việc cho khách hàng mua căn hộ vay vốn
và được thế chấp bằng chính căn hộ đó, ngân hàng phải chịu hai loại rủi
ro. Thứ nhất là rủi ro về tài sản. Không ai đảm bảo được chủ đầu tư triển
khai dự án và hoàn tất đúng tiến độ. Thứ hai là rủi ro về trả nợ. Nếu
khách hàng vay không trả được nợ, ngân hàng chỉ còn một cách duy
nhất là "nắm" chủ đầu tư, vì tài sản thế chấp của khách hàng chính là căn

tức khoảng 50% giá trị căn hộ. Lý do là điều kiện thu nhập của chị chỉ
được xét duyệt vay ở mức trên. Điều này khiến chị Thư phải đi vay thêm
200 triệu đồng từ người quen. Tuy nhiên, trường hợp của chị Thư vẫn
chưa đến mức bi kịch vì các đợt thanh toán tiền mua căn hộ còn theo
tiến độ. Với những khách hàng mua căn hộ đã hoàn tất, việc chạy tiền
thanh toán cho chủ đầu tư còn khốc liệt hơn.

Lường trước các yếu tố rủi ro

Những khách hàng có mức thu nhập khoảng 10-15 triệu đồng/tháng phải
trả khoảng hơn 6 triệu đồng tiền gốc và lãi, nếu mua căn hộ có giá
khoảng 600-700 triệu đồng. Khi mua căn hộ từ 800 triệu đồng trở lên, họ
phải trả nợ gốc và lãi trung bình khoảng 12-13 triệu đồng/tháng.

Ngoài ra, khách hàng vay với thời hạn kéo dài nên mức lãi suất còn điều
chỉnh tăng, giảm tuỳ theo chính sách của mỗi ngân hàng. Như vậy,
người vay luôn bị đặt vào tình thế bị động, vì khả năng lãi suất tăng theo
thời gian là rất lớn. Có trường hợp ngân hàng không chịu tiếp tục giải
ngân.

Kết cục, người mua buộc phải trả lại căn hộ, chấp nhận bị phạt một
khoản tiền nếu ngân hàng không chịu giải ngân để thanh toán đúng tiến
độ cho nhà đầu tư. Giấc mơ sở hữu căn hộ bằng hình thức trả góp xem
như tiêu tan.

Đó là chưa kể một số dự án ban đầu được chủ đầu tư cam kết có ngân
hàng tham gia hỗ trợ cho vay. Thế nhưng cuối cùng, khách hàng phải tự
xoay xở. Nguyên nhân là chủ đầu tư chẳng tìm được đối tác hoặc có đối
tác ngân hàng ,nhưng khách mua căn hộ không được duyệt cho vay.