UỶ BAN NHÂN DÂN TỈNH GIA LAI
TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ GIA LAI
**
BÀI THU HOẠCH THỰC TẾ
MÔN CÔNG TÁC XÃ HỘI CÁ NHÂN VÀ NHÓM
(2 ngày Tại Trung Tâm Bảo Trợ Xã Hội Tổng Hợp tỉnh )
GVHD: Tạ Thị Điệp
HVTH: Võ Thị Sáu
Gia Lai, ngày 21 tháng 7 năm 2013
LỜI MỞ ĐẦU
Trong cuộc sống xưa và nay mỗi con người chúng ta luôn gặp phải
những khó khăn và những vấn đề phức tạp mà có khi ta không tự giải quyết
được. Vấn đề mà con người gặp phải rất đa dạng và vô định hình, không
giống như nghèo đói hay bệnh tật… Mà điều quan trọng nhất ở đây là khi
gặp khó khăn cần phải làm gì, giải quyết như thế nào và có khả năng giải
quyết nó hay không? Thông thường những lúc gặp vấn đề chúng ta thường
rơi vào trạng thái bối rối, mất bình tỉnh, thiếu tự chủ để vượt qua vấn đề đó
hoặc tự giải quyết theo sự chủ quan của mình để rồi lún sâu vào bế tắc.
Chính vì vậy nghề công tác xã hội ra đời và được xem là nghề giúp đỡ.
Công tác xã hội là một chuyên ngành là hoạt động thực tiễn mang tính
tổng hợp cao. Nó là sự vận dụng về lý thuyết khoa học, hành vi con người
và hệ thống xã hội nhằm xây dựng và thúc đẩy sự liên quan đến vị trí, địa
lý, vai trò của các cá nhân và nhóm, cộng đồng người yếu thế tiến tới bình
đẳng và tiến bộ xã hội.
Đối tượng phục vụ - thân chủ của công tác xã hội là những nhóm, cá
nhân yếu thế được nhân viên Công tác xã hội vận dụng chuyên môn nghiệp
vụ của mình sẽ giúp thân chủ phục hồi các chức năng, khơi dậy các khả
năng tiềm ẩn của bản thân thân chủ để họ tự giải quyết vấn đề gặp phải.
Nhân viên công tác xã hội không “ làm hộ, làm cho, làm thay” mà chỉ làm
cùng, làm với thân chủ. Như vậy trên cơ sở đó ta có thể nhận định rằng: “
Công tác xã hội tuy là một ngành khoa học mới, một nghề mới nhưng là
tin tưởng và có trách nhiệm.
Vào một buổi sáng bầu trời âm u gió lạnh buốt người, lẽ ra sẽ làm tôi
trùn bước nhưng với ý nghĩ trong tôi đã khơi dậy trong tôi sự hiếu kỳ và tâm
trạng tràn đầy háo hức khi nghĩ và tưởng tượng đến nơi mà tôi đang muốn
đến, nơi ấy tuy tôi chưa một lần ghé đến nhưng sao trong tôi cảm thấy nơi
ấy thật đẹp, thật vui vẻ, thật thân thiện và tỏa ra một cảm giác gì đó như là
hơi ấm của tình người, những vòng tay ấm áp, những tấm lòng nhân ái của
những người nơi ấy và những tấm thân yếu ớt đang được chở che và nở
những nụ cười hạnh phúc. Và rồi tôi đã đi và đặt chân đến nơi ấy.
Phần A: KHÁI QUÁT VỀ CƠ CỞ THỰC TẾ.
I. Lịch sử hình thành và phát triển hình thành của Trung Tâm
Bảo Trợ Tổng Hợp Tỉnh Gia Lai:
Trung Tâm Bảo Trợ Xã Hội Tổng Hợp tỉnh được thành lập theo quyết
định số 808/QĐ-UB ngày 29/7/1996 của Uỷ ban nhân dân tỉnh Gia Lai.
Nhiệm vụ là quản lý, nuôi dưỡng, giáo dục , hướng nghiệp, dạy nghề, tạo
công ăn việc làm ổn định cho đối tượng là trẻ em mồ côi không nơi nương
tựa, người già cô đơn, người tàn tật còn một phần khả năng lao động, người
lang thang xin ăn; tư vấn, cung cấp các dịch vụ công tác xã hội trên địa bàn
tỉnh Gia Lai để họ có cuộc sống ổn định hạnh phúc, hoà nhập cộng đồng
xây dựng cuộc sống. Đồng thời theo dõi quản lý các đối tượng này ở cộng
đồng để có kế hoạch biện pháp chăm sóc, trợ giúp họ nhằm không để các
đối tượng này sa ngã vào các tệ nạn xã hội.
Tổng diện tích 56,978m2, đất xây dựng là 2,2 ha còn lại 3,4 ha. Năm
2011 Trung Tâm đã bàn giao lại cho Uỷ Ban Nhân Dân Tỉnh 3,4 ha để xây
dựng làng SOS Pleiku.
Đầu năm 1997 đầu tư xây dựng 5 ngôi nhà trẻ mồ côi bằng nguồn vốn
huy động đến tháng 10 thì đưa vào sử dụng và nhận trẻ từ Trung Tâm trẻ
mồ côi TP Pleiku và các huyện lân cận. Đầu năm 1998 ngân sách của tỉnh
đầu tư xây dựng khu người già cô đơn xưởng trường và nhà ăn đến cuối
năm thì đưa vào sử dụng và bắt đầu nhận nuôi người già cô đơn. Năm 2000
+ Phòng nghiệp vụ : 14 người (10 người chăm sóc nuôi dạy trực tiếp
các cháu, 02 người giáo viên, 02 phụ trách chuyên môn)
+ Phòng dịch vụ công tác xã hội: 03 người
+ Phòng điều dưỡng và phục hồi chức năng: 12 người (01 Phó trưởng
phòng, 01 người chăm sóc chuyên môn, 10 người chăm sóc trực tiếp các cụ
già.
II. TỔ CHỨC CƠ SỞ.
1. Cấu trúc tổ chức BAN LÃNH ĐẠO
GIÁM ĐỐC PHÓ GIÁM ĐỐC
PHÒNG ĐIỀU PHÒNG DỊCH PHÒNG PHÒNG TỔ
DƯỠNG VÀ VỤ CÔNG NGHIỆP VỤ CHỨC HÀNH
PHỤC HỒI TÁC XÃ HỘI CHÍNH
CHỨC NĂNG
Phó Nhân Cán Cán Cán Kế Văn Bảo Lái
trưởng viên bộ bộ bộ toán thư, vệ xe
phòng điều chuyên chuyên trực thủ
dưỡng môn môn tiếp quỹ,
trực chăm thủ
tiếp sóc kho
chăm nuôi
sóc dưỡng
2. Cơ cấu tổ chức bộ máy của cơ sở:
- Lãnh đạo Trung tâm: Có Giám đốc và phó giám đốc.
- Các phòng ban chuyên môn:
- Phòng tổ chức hành chính.
- Phòng Nghiệp vụ.
- Phòng điều dưỡng và phục hồi chức năng
khả năng lao động và tự phục vụ cho bản thân. Có giấy xác nhận của chính
quyền điạ phương. Sở Lao động phê duyệt, quyết định thì trung tâm nhận
vào nuôi dưỡng.
- Đối tượng là trẻ em mồ côi cả cha lẫn mẹ, mồ côi cha hoặc mẹ người
còn lại không có khả năng nuôi con;( hoặc những người bị tâm thần, tàn tật
không có khả năng nuôi con). Được thân nhân làm đơn trình các cấp có
thẩm quyền (như xác nhận của xã phường, phòng Lao động, Sở Lao động)
có quyết định của Sở Lao động – TBXH tỉnh Gia Lai mới được vào trung
tâm theo chỉ tiêu hàng năm.
- Đối tượng khi đưa vào trung tâm có sức khoẻ và không mắc các bệnh
xã hội, như HIV/AIDS
- Đối tượng lang thang cơ nhỡ sẻ được nuôi theo dạng khẩn cấp. Nếu
đối tượng có nhu cầu muốn ở Trung tâm sẽ làm giấy tờ trình lên Sở Lao
động có quyết định mới được ở lại là đối tượng nuôi dưỡng của trung
tâm( nhưng thường thì loại đối tượng này trốn bỏ về không ở).
4.2. Chế độ nuôi dưỡng.
Đối tượng ở tại Trung tâm được nuôi dưỡng chăm sóc, giáo dục như
những người ngoài cộng đồng, đối với các cụ già được chăm sóc kính trọng
được tham gia khám chữa bệnh đầy đủ đúng định kỳ, đối với các cháu mồ
côi được chăm sóc và đến trường hoà nhập với cộng đồng. Các cháu sống
trong môi trường có sự giáo dục của Bảo mẫu Trung tâm và anh chị em
trong nhà. Ngoài giờ học các cháu có ý thức giúp đỡ như trồng rau xanh để
cải thiện bữa ăn, chăm sóc cỏ tăng gia sản xuất để tăng nguồn thức ăn cho
đàn bò của trung tâm, để nhằm cải thiện đời sống. Ngay từ khi mới vào
trung tâm các cháu đã được Bảo mẫu ở đây rằng luyện ý thức tự giác học
tập, tinh thnầ lao động , tinh thần tập thể, đoàn kết, sáng tạo.
Khi vào trung tâm tuỳ theo độ tuổi các em được học từ mẫu giáo đến
hết phổ thông trung học. Trong thời gian sinh sống tại đây các em dược về
thăm gia đình hai lần trên một năm vào dịp nghĩ hè và dịp tết. Trước đây khi
đến 18 tuổi học xong phổ thông trung học, các em đã trưởng thành được
6. Những khó khăn và thuận lợi:
6.1. Thuận lợi:
Được sự quan tâm của các cấp lãnh đạo, Sở ban ngành cùng các nhà
hảo tâm trong và ngoài tỉnh luôn động viên, khuyến khích, sát cánh cùng
trung tâm hoàn thành tốt các công việc và ngành, tỉnh đã giao phó.
6.2. Khó khăn:
Trong điều kiện hiện nay với yêu cầu càng cao của cuộc sống nên
Trung tâm đã gặp không ít khó khăn trong việc thiếu ngân sách để đảm báo
cuộc sống cho đối tượng đặc biệt là các cháu học lên đại học, cao đẳng,
trung cấp.
Đa số các cháu là con em đồng bào dân tộc thiểu số vùng sâu vùng xa
nên sự tiếp thu còn rất hạn chế. Lứa tuổi vào trung tâm rất hạn chế nên có
cháu 10-11 tuổi chưa được đến trường. Vì vậy việc giáo dục và giao tiếp
ứng xử gặp rất nhiều khó khăn, không theo kịp bạn bè cùng trang lứa.
Quần áo, sách vở dụng cụ không đáp ứng đủ. Các cháu học ở xa
không có phương tiện đi lại.
Cơ sở vật chất còn thiếu thốn.
Phần B: TIẾN TRÌNH CỦA CÔNG TÁC XÃ HỘI CÁ NHÂN:
1.Mục tiêu của tiến trình:
- Giao lưu học hỏi nâng cao kiến thức, áp dụng các kỹ năng nghề
nghiệp và giá trị ngành vào trong thực tiễn.
- Tìm hiểu đời sống vật chất , tâm tư tình cảm, nhu cầu vấn đề của
thân chủ.
- Xây dựng mối quan hệ tốt, đoàn kết chia sẻ, đồng cảm giữa nhân
viên xã hội với thân chủ.
2. Nhật kí của tiến trình:
- Thời gian: ngày 20/07/2013
- Địa điểm: Trung Tâm Bảo Trợ Xã Hội Tổng Hợp Tỉnh Gia Lai
Đường Hải Thượng Lãn Ông, Tổ 1, Phường Yên Thế, TP.Pleiku,
Tỉnh Gia Lai.
Sở thích: uống rượu, chạy xe đạp, thích ca hát, hát những bài gợi ca
về quê hương ông và những bài ông đã từng cùng đối đội hát vào những lúc
buồn.
Qua tìm hiểu tôi được biết ông đã tham gia đoàn Thanh niên xung
phong đến năm 1962 lập gia đình và sinh được 03 người con gái. Hiện nay
cả 3 người con của ông đã lập gia đình và sống 03 nơi khác nhau và ông
mang trong mình căn bệnh vô cùng đau đớn mỗi khi trái gió trở trời do bị
ảnh hưởng trong lúc tham gia xung phong.
3.4. Vấn đề của thân chủ:
Theo như lời ông kể lại vợ ông đã bỏ rơi ông và bỏ đi vào tháng
04/2012 ông đến ở với gia đình 01 cô con gái tại phường yên thế - Pleiku
nhưng không được bao lâu
4. Tiến trình làm việc với thân chủ:
Tiến trình công tác xã hội cá nhân là quá trình tương tác hỗ trợ giữa
nhân viên công tác xã hội và đối tượng ( thân chủ) mà ở đó diễn ra các
bước hoạt động chuyên môn chuyên nghiệp nhằm hỗ trợ đối tượng tăng
cường năng lực tự giải quyết các vấn đề. Tiến trình giải quyết vấn đề ấy
được thực hiện qua 6 bước sau đây:
1.Tiếp nhận thân chủ
2.Thu thập thông tin
3.Chuẩn đoán, đánh giá, xác định vấn đề
4.Lập kế hoạch
5.Triển khai thực hiện kế hoạch
6. Lượng giá
Để hiểu rõ hơn về công việc từng phần của tiến trình chúng ta sẽ đi
vào từng phần cụ thể sau:
1.TIẾP NHẬN THÂN CHỦ :
Thân chủ của chúng tôi rất đa dạng với nhiều độ tuổi khác nhau từ 90
tuổi và trên 90, có thân chủ chỉ mới gần hai tháng tuổi. Bằng những kiến
thức đã học và kinh nghiệm thực tế của khả năng giao tiếp Tôi đã lựa chọn
như thế nào và sao ông không đến ở nhà con của ông để được chăm sóc và
nuôi dưỡng” ông cười và kể vì hai người con ở xa nên ông không đến được
còn một người con gái có chồ sống ở phường Yên thế - Pleiku thì ông đã
đến ở được một thời gian nhưng vì người con rể không thích ông sống cùng,
ghét bỏ ông và đối sử lạnh nhạc với ông nên ông bỏ đi lang thang đến đây
và được mấy chú công an phường hỏi và gửi vào Trung tâm BTXH cho đến
bây giờ nói xong ông liền bật cười nhưng giường như một lần nữa tôi lại
thấy đôi mắt của ông rơm rơm nước mắt giọng nói của ông như sâu lắng,
âm thanh phát ra khàng khàng và đứt đoạn có lẽ vô tình câu hỏi của tôi đã
khiến ông cảm thấy xót lòng và hụt hẵn với những đứa con của mình…Tuy
tôi không phải là người thân của ông, người thấu hiểu hoàn cảnh và tâm
trạng của ông nhưng tôi có thể cảm nhận được ông luôn khát khao có được
sự yêu thương, một bàn tay chăm sóc của tình thân, tình phụ tử của một
người con đối với người cha ở nơi ông, nhìn đôi mắt ông tôi thấy được sự
mỏi mòn chờ đợi mong được một lần nhìn thấy những đứa con của mình
đến thăm và an ủi nhưng rồi anh lại phải tự an ủi bản thân rằng ông sẽ sống
tốt. Tiếp tục câu chuyện tôi hỏi thêm về cảm nhận của ông bây giờ ông nói
thời gian khó khăn đó giờ đã qua, bây giờ ông sống rất tốt, hàng ngày ông
đều được ăn uống đầy đủ được chăm sóc cẩn thận ông muốn được ở đến khi
nào chết mới thôi, “ông ở đây có buồn không?” ông đưa cánh tay lên chỉ
vào chiếc xe đạp và nói có chiếc xe đạp này những lúc buồn ông thường đạp
đi tâm sự, nói chuyện với những người xung quanh và mua rượu uống vì
ông thích uống rượu, Tôi cho rằng ông uống rượu nhiều quá sẽ không tốt
cho cơ thể của ông vì tuổi đã cao sức yếu nhưng ông bảo không thể bỏ được
vì rượu giống như là một người bạn của ông vậy.
Qua buổi nói chuyện này cả tôi và ông nói chuyện rất vui vẻ và thỏa
mái ông kể tôi nghe và tôi cũng khuyên ông rất nhiều mong ông đừng buồn
với những gì đã qua và giờ ông cũng đã có một cuộc sống ổn định tuy là
không có bàn tay của tình phụ tử, tình thương của người thân nhưng con
nghĩ một ngày náo đó những đữa con của ông họ cũng sẽ hiểu được nỗi lòng
3.CHUẨN ĐOÁN, ĐÁNH GIÁ, XÁC ĐỊNH VẤN ĐỀ:
Dựa trên những thông tin thu thập được Tôi đã kiểm tra lại thông tin
xem có đúng không. Để từ đó đưa ra kế hoạch trị liệu giúp cho thân chủ
được tốt hơn.
Sau khi xác định vấn đề của Thân chủ là vui tính, thích nói chuyện và
hài hước với mọi người xung quanh. Đây là vấn đề của Thân chủ nhưng tôi
lại nhận diện sâu hơn về thân chủ qua ánh mắt. Tôi và Thân chủ đã nói
chuyện với nhau về về những người con của ông.
Thông thường khi đã xác định được vấn đề và sắp xếp ưu tiên giải
quyết vấn đề chính xác sẽ tạo ra cơ sở cho việc xây dựng kế hoạch trị liệu
hiệu quả.
4.LẬP KẾ HOẠCH TRỊ LIỆU:
Tôi cùng với Thân chủ của mình lập một kế hoạch để thực hiện quá
trình can thiệp trị liệu giúp cho thân chủ như thân chủ: muốn được tôn
trọng mà ngại giao tiếp với mọi người xung quanh.Vì vậy, Tôi đã để cho
thân chủ tự vạch ra kế hoạch (kế hoạch này có sự ủng hộ của thân chủ) và
thân chủ nghĩ rằng thân chủ sẽ tự tin hơn và thích giao tiếp. Bằng cách
khuyến khích thân chủ tham gia vào các buổi học ngoại khoá, chơi thể thao
vơi các bạn ở trường hoặc ở trung tâm. Tôi sẽ cùng tham gia chơi với Thân
chủ để nhằm an ủi, khuyến khích, động viên tinh thần cho thân chủ. Phối
hợp với Trung tâm và Cô phụ trách nuôi dạy thân chủ để cùng trị liệu cho
thân chủ như( cùng tâm sự).
Nhờ vào bạn bè học cùng lớp tổ chức các buổi học nhóm để giúp thân
chủ tự tin hoà đồng hơn. Tôi có đề cập đến vấn đề của thân chủ để thân
chủ tự ý thức vươn lên. Ngoài ra, bản thân tôi còn tham gia ôn tập với thân
chủ trong kì thi để nhằm giúp cho thân chủ đạt kết quả tốt và rút ngắn khoản
cách với các bạn trong lớp.
5.TRIỂN KHAI THỰC HIỆN KẾ HOẠCH:
Tôi luôn tạo cho thân chủ của mình một tâm thế thoải mái, tự tin để họ
tham gia vào quá trình thực hiện kế hoạch trị liệu một cách hiệu quả nhất.
cho mình một thân chủ để thực hiện giá trị nghề nghiệp của mình. Tôi là
người khá may mắn khi làm việc tại cơ sở thực tế nhưng cũng không dễ
dàng gì trong việc khai thác thông tin bởi các thân chủ ở đây rất trái tính
trái nết.