CHƯƠNG 5
HỌC THUYẾT KINH TẾ
HỌC THUYẾT KINH TẾ
TÂN CỔ ĐIỂN
TÂN CỔ ĐIỂN
1. Hoàn cảnh ra đời và đặc điểm phương pháp
1. Hoàn cảnh ra đời và đặc điểm phương pháp
1.1 Hoàn cảnh ra đời
1.1 Hoàn cảnh ra đời

Cuối thế kỷ XIX đầu TK XX: chủ nghĩa tư bản
Cuối thế kỷ XIX đầu TK XX: chủ nghĩa tư bản
tự do cạnh tranh chuyển sang chủ nghĩa tư bản
tự do cạnh tranh chuyển sang chủ nghĩa tư bản
độc quyền, (khủng hoảng kinh tế theo chu kỳ
độc quyền, (khủng hoảng kinh tế theo chu kỳ
bắt đầu từ 1825), nhiều hiện tượng kinh tế và
bắt đầu từ 1825), nhiều hiện tượng kinh tế và
mâu thuẫn kinh tế mới xuất hiện.
mâu thuẫn kinh tế mới xuất hiện.

Sự xuất hiện của chủ nghĩa Mác trở thành đối
Sự xuất hiện của chủ nghĩa Mác trở thành đối
tượng phê phán mạnh mẽ của các nhà kinh tế
tượng phê phán mạnh mẽ của các nhà kinh tế
học tư sản.
học tư sản.

Kinh tế tư sản cổ điển tỏ ra bất lực trong việc
Kinh tế tư sản cổ điển tỏ ra bất lực trong việc
bảo vệ tư bản và khắc phục những khó khăn về

phân tích kinh tế
sang lĩnh vực trao
sang lĩnh vực trao
đổi, lưu thông và nhu cầu.
đổi, lưu thông và nhu cầu.

Phát triển ở nhiều nước như trường phái “giới
Phát triển ở nhiều nước như trường phái “giới
hạn” thành Viene (Áo), trường phái “giới hạn”
hạn” thành Viene (Áo), trường phái “giới hạn”
ở Mỹ, trường phái thành Lausanne (Thụy Sỹ),
ở Mỹ, trường phái thành Lausanne (Thụy Sỹ),
trường phái Cambridge (Anh), Và giữ vai
trường phái Cambridge (Anh), Và giữ vai
trò thống trị trong suốt những năm cuối thế kỷ
trò thống trị trong suốt những năm cuối thế kỷ
XIX đầu XX.
XIX đầu XX.
1. Hoàn cảnh ra đời và đặc điểm phương pháp
1. Hoàn cảnh ra đời và đặc điểm phương pháp

Thời kỳ đầu, từ cuối thế kỷ XIX:
Thời kỳ đầu, từ cuối thế kỷ XIX:
Ủng hộ tự do
Ủng hộ tự do
cạnh tranh, chống lại sự can thiệp của Nhà
cạnh tranh, chống lại sự can thiệp của Nhà
nước vào kinh tế.
nước vào kinh tế.


Định luật nhu cầu của Herman Gossen (1810-
1858)
1858)

Đại diện tiêu biểu và khai thành trường phái
Đại diện tiêu biểu và khai thành trường phái
này là Herman Gossen, nhà kinh tế học người
này là Herman Gossen, nhà kinh tế học người
Đức.
Đức.
2
2
. Các lý thuyết kinh tế của trường phái
. Các lý thuyết kinh tế của trường phái
Tân cổ điển
Tân cổ điển
2
2
. Các lý thuyết kinh tế của trường phái
. Các lý thuyết kinh tế của trường phái
Tân cổ điển
Tân cổ điển

Định luật 1:
Định luật 1:
Bất cứ một nhu cầu nào cũng
Bất cứ một nhu cầu nào cũng
có thế được thỏa mãn, nếu sử dụng một sản
có thế được thỏa mãn, nếu sử dụng một sản
phẩm có khả năng thỏa mãn nhu cầu đó.

mình và biết rõ phương tiện mà mình có thể
thỏa mãn các nhu cầu đó, nếu biết suy luận,
thỏa mãn các nhu cầu đó, nếu biết suy luận,
tính toán, cá nhân sẽ sắp xếp nhu cầu theo một
tính toán, cá nhân sẽ sắp xếp nhu cầu theo một
thứ tự nào đó căn cứ vào cường độ của nó.
thứ tự nào đó căn cứ vào cường độ của nó.
Bảng 3: Thứ tự thỏa mãn nhu cầu:
Bảng 3: Thứ tự thỏa mãn nhu cầu:
2
2
. Các lý thuyết kinh tế của trường phái
. Các lý thuyết kinh tế của trường phái
Tân cổ điển
Tân cổ điển

Các nhu cầu về ăn, mặc, ở và chữa bệnh là
Các nhu cầu về ăn, mặc, ở và chữa bệnh là
cấp thiết nhất. Nếu cá nhân chỉ có một đơn vị
cấp thiết nhất. Nếu cá nhân chỉ có một đơn vị
sản phẩm có khả năng thỏa mãn một số nhu
sản phẩm có khả năng thỏa mãn một số nhu
cầu trên thì sẽ dành cho nhu cầu ăn. Nếu có
cầu trên thì sẽ dành cho nhu cầu ăn. Nếu có
hai đơn vị sản phẩm thì trước hết cũng sẽ là
hai đơn vị sản phẩm thì trước hết cũng sẽ là
ăn, sau đó sẽ đáp ứng nhu cầu cấp thiết tiếp
ăn, sau đó sẽ đáp ứng nhu cầu cấp thiết tiếp
theo
theo

-
Vật phải ở trong tình trạng có khả năng sử
Vật phải ở trong tình trạng có khả năng sử
dụng được chứ không phải ở dạng tiềm năng.
dụng được chứ không phải ở dạng tiềm năng.
2
2
. Các lý thuyết kinh tế của trường phái
. Các lý thuyết kinh tế của trường phái
Tân cổ điển
Tân cổ điển
- Ở trong tình trạng khan hiếm, số lượng giới
- Ở trong tình trạng khan hiếm, số lượng giới
hạn.
hạn.
Tóm lại, một vật được coi là sản phẩm kinh tế
Tóm lại, một vật được coi là sản phẩm kinh tế
khi nó
khi nó
có ích với con người và phải ở trong
có ích với con người và phải ở trong
tình trạng khan hiếm.
tình trạng khan hiếm.
2
2
. Các lý thuyết kinh tế của trường phái
. Các lý thuyết kinh tế của trường phái
Tân cổ điển
Tân cổ điển


Với một lượng sản phẩm có hạn thì vật phẩm
cuối cùng là “vật phẩm giới hạn”, ích lợi của
cuối cùng là “vật phẩm giới hạn”, ích lợi của
nó là ích lợi giới hạn. Nó quyết định lợi ích
nó là ích lợi giới hạn. Nó quyết định lợi ích
chung của tất cả các vật phẩm khác.
chung của tất cả các vật phẩm khác.
2
2
. Các lý thuyết kinh tế của trường phái
. Các lý thuyết kinh tế của trường phái
Tân cổ điển
Tân cổ điển

Ích lợi giới hạn là ích lợi của vật cuối cùng đưa
Ích lợi giới hạn là ích lợi của vật cuối cùng đưa
ra thỏa mãn nhu cầu
ra thỏa mãn nhu cầu
, ích lợi đó là nhỏ nhất, nó
, ích lợi đó là nhỏ nhất, nó
quyết định ích lợi của tất cả các thùng nước.
quyết định ích lợi của tất cả các thùng nước.
Hình 4: Ích lợi giới hạn
Hình 4: Ích lợi giới hạn
Ích lợi
SP3
21
8
4
Ích lợi giới hạn

hợp Colombia.
2
2
. Các lý thuyết kinh tế của trường phái
. Các lý thuyết kinh tế của trường phái
Tân cổ điển
Tân cổ điển

Lý thuyết “năng suất giới hạn”
Lý thuyết “năng suất giới hạn”-
-
Gắn với lý thuyết “ích lợi giới hạn”, J.B. Clark
Gắn với lý thuyết “ích lợi giới hạn”, J.B. Clark
đã nghiên cứu về năng suất lao động.
đã nghiên cứu về năng suất lao động.
- Đơn vị yếu tố sản xuất được sử dụng sau cùng là
- Đơn vị yếu tố sản xuất được sử dụng sau cùng là
đơn vị yếu tố sản xuất giới hạn – sản phẩm của
đơn vị yếu tố sản xuất giới hạn – sản phẩm của
nó là sản phẩm giới hạn.
nó là sản phẩm giới hạn.
2
2
. Các lý thuyết kinh tế của trường phái
. Các lý thuyết kinh tế của trường phái
Tân cổ điển
Tân cổ điển

Tân cổ điển
Người lao động nhận : Tiền lương = sản phẩm
Người lao động nhận : Tiền lương = sản phẩm
giới hạn của lao động.
giới hạn của lao động.
Nhà tư bản nhận: Lợi tức = sản phẩm giới hạn
Nhà tư bản nhận: Lợi tức = sản phẩm giới hạn
của tư bản.
của tư bản.
Chủ đất nhận: Địa tô = sản phẩm giới hạn của
Chủ đất nhận: Địa tô = sản phẩm giới hạn của
đất đai
đất đai
Nhà kinh doanh nhận: Lợi nhuận = thặng dư
Nhà kinh doanh nhận: Lợi nhuận = thặng dư
của người sử dụng các yếu tố sản xuất
của người sử dụng các yếu tố sản xuất

phân
phân
phối là bình đẳng không còn bóc lột nữa.
phối là bình đẳng không còn bóc lột nữa.
2
2
. Các lý thuyết kinh tế của trường phái
. Các lý thuyết kinh tế của trường phái
Tân cổ điển

thuyết về phân phối của cải”, “Nghiên cứu lý
thuyết kinh tế chính trị học ứng dụng,…
thuyết kinh tế chính trị học ứng dụng,…

Lý thuyết “cân bằng thị trường” là một trong
Lý thuyết “cân bằng thị trường” là một trong
số các lý thuyết quan trọng của Leon Wallras.
số các lý thuyết quan trọng của Leon Wallras.
Theo ông, trong cơ cấu nền kinh tế thị trường
Theo ông, trong cơ cấu nền kinh tế thị trường
có ba loại thị trường: thị trường sản phẩm, thị
có ba loại thị trường: thị trường sản phẩm, thị
trường tư bản, thị trường lao động.
trường tư bản, thị trường lao động.
2
2
. Các lý thuyết kinh tế của trường phái
. Các lý thuyết kinh tế của trường phái
Tân cổ điển
Tân cổ điển
Cơ cấu nền kinh tế thị trường:
Cơ cấu nền kinh tế thị trường: Có 3 loại thị trường
Có 3 loại thị trường


hoạt
hoạt
động của doanh nhân nên có quan hệ với nhau
động của doanh nhân nên có quan hệ với nhau
.
.
2
2
. Các lý thuyết kinh tế của trường phái
. Các lý thuyết kinh tế của trường phái
Tân cổ điển
Tân cổ điển

Trích đoạn Những tư tưởng tân cổ điển về tiền tệ, cạnh Những tư tưởng tân cổ điển về tiền tệ, cạnh

---