CHƯƠNG 7
HỌC THUYẾT KINH TẾ CỦA
CHỦ NGHĨA TỰ DO MỚI
1. Hoàn cảnh ra đời

Từ giữa những năm 1970, hệ thống kinh tế tư
Từ giữa những năm 1970, hệ thống kinh tế tư
bản chủ nghĩa lại lâm vào cuộc khủng hoảng lớn
bản chủ nghĩa lại lâm vào cuộc khủng hoảng lớn


xuất hiện khuynh hướng phê phán học thuyết
xuất hiện khuynh hướng phê phán học thuyết
Keynes
Keynes


phục hồi tư tưởng tự do kinh tế.
phục hồi tư tưởng tự do kinh tế.

Sự xuất hiện của lý thuyết Keynes, những thành
Sự xuất hiện của lý thuyết Keynes, những thành
tựu trong quản lý kinh tế theo kế hoạch ở các
tựu trong quản lý kinh tế theo kế hoạch ở các
nước XHCN có tác động mạnh tới các nhà tư
nước XHCN có tác động mạnh tới các nhà tư
tưởng tự do. Trong bối cảnh đó, các nhà kinh tế
tưởng tự do. Trong bối cảnh đó, các nhà kinh tế
học tư sản đã sửa đổi lại hệ thống tư tưởng tự
học tư sản đã sửa đổi lại hệ thống tư tưởng tự
do kinh tế cho thích hợp với tình hình mới,

trường phái Keynes để hình thành hệ tư
trường phái Keynes để hình thành hệ tư
tưởng mới nhằm điều tiết nền kinh tế TBCN.
tưởng mới nhằm điều tiết nền kinh tế TBCN.

Tư tưởng cơ bản là cơ chế thị trường có sự
Tư tưởng cơ bản là cơ chế thị trường có sự
điều tiết của Nhà nước ở một mức độ nhất
điều tiết của Nhà nước ở một mức độ nhất
định. Khẩu hiệu của họ là
định. Khẩu hiệu của họ là
thị trường nhiều
thị trường nhiều
hơn và Nhà nước can thiệp ít hơn.
hơn và Nhà nước can thiệp ít hơn.

Sử dụng các phương pháp nghiên cứu số
Sử dụng các phương pháp nghiên cứu số
lượng, tâm lý chứ không phải bản chất. Không
lượng, tâm lý chứ không phải bản chất. Không
phân tích QHSX mà xem xét các hiện tượng
phân tích QHSX mà xem xét các hiện tượng
kinh tế từ góc độ ý tưởng chủ quan, đưa ra
kinh tế từ góc độ ý tưởng chủ quan, đưa ra
tổng thể các nhân tố phụ thuộc vào tư chất
tổng thể các nhân tố phụ thuộc vào tư chất
tinh thần của con người.
tinh thần của con người.
2. Các đặc điểm phương pháp luận
3. Các lý thuyết kinh tế

như: Henry Simons, Geogre Stiglr …
3.1. Các lý thuyết kinh tế của chủ nghĩa tự do
mới ở Mỹ
- Lập trường cơ bản của trường phái tiền tệ là
- Lập trường cơ bản của trường phái tiền tệ là
thả lỏng nền kinh tế, chống lại sự can thiệp
thả lỏng nền kinh tế, chống lại sự can thiệp
của chính phủ vào nền kinh tế.
của chính phủ vào nền kinh tế.
- Chủ trương vai trò của chính phủ chỉ là duy
- Chủ trương vai trò của chính phủ chỉ là duy
trì một tốc độ tăng tiền tệ ổn định hàng năm,
trì một tốc độ tăng tiền tệ ổn định hàng năm,
điều đó sẽ đảm bảo cho sự tăng trưởng kinh
điều đó sẽ đảm bảo cho sự tăng trưởng kinh
tế vững chắc với giá cả ổn định.
tế vững chắc với giá cả ổn định.- Mức cung tiền là nhân tố quyết định đến việc
- Mức cung tiền là nhân tố quyết định đến việc
tăng sản lượng quốc gia
tăng sản lượng quốc gia


ảnh hưởng đến
ảnh hưởng đến
việc làm, giá cả.
việc làm, giá cả.


- Coi
chính sách tiền tệ
chính sách tiền tệ
giữ vai trò chủ đạo tác
giữ vai trò chủ đạo tác
động đến ổn định và phát triển kinh tế.
động đến ổn định và phát triển kinh tế.
- Chủ động điều tiết cung tiền tệ trong từng
- Chủ động điều tiết cung tiền tệ trong từng
thời kỳ phát triển, trong thời kỳ khủng hoảng
thời kỳ phát triển, trong thời kỳ khủng hoảng
kinh tế nên tăng khối lượng tiền tệ, trong thời
kinh tế nên tăng khối lượng tiền tệ, trong thời
kỳ ổn định nên giảm mức tăng tiền tệ.
kỳ ổn định nên giảm mức tăng tiền tệ.
3.1. Các lý thuyết kinh tế của chủ nghĩa tự do
mới ở Mỹ-
-
Ủng hộ tự do kinh doanh, ủng hộ chế độ tư
Ủng hộ tự do kinh doanh, ủng hộ chế độ tư
hữu, bảo vệ quyền tự do hoạt động của doanh
hữu, bảo vệ quyền tự do hoạt động của doanh
nghiệp.
nghiệp.
- Lý thuyết trọng tiền có ảnh hưởng sâu sắc
- Lý thuyết trọng tiền có ảnh hưởng sâu sắc
trong nhiều nước tư bản phát triển, đặc biệt

3.1. Lý thuyết kinh tế của
chủ nghĩa tự do mới ở Mỹ+ Sự linh hoạt của giá cả và tiền lương để cho
+ Sự linh hoạt của giá cả và tiền lương để cho
cung cầu luôn bằng nhau ở các thị trường.
cung cầu luôn bằng nhau ở các thị trường.+ Ứng xử của mọi người đều dựa trên những
+ Ứng xử của mọi người đều dựa trên những
“dữ liệu hợp lý” của họ về kinh tế.
“dữ liệu hợp lý” của họ về kinh tế. - Tập trung giải quyết 2 vấn đề của kinh tế vĩ
- Tập trung giải quyết 2 vấn đề của kinh tế vĩ
mô:
mô:
+ Công ăn, việc làm, thất nghiệp.
+ Công ăn, việc làm, thất nghiệp.
+ Hiệu quả chính sách kinh tế của nhà nước.
+ Hiệu quả chính sách kinh tế của nhà nước.
3.1. Các lý thuyết kinh tế của chủ nghĩa tự do
mới ở Mỹ
-
-
Về vấn đề thứ nhất
Về vấn đề thứ nhất

3.1. Các lý thuyết kinh tế của chủ nghĩa tự do
mới ở Mỹ
3.1. Các lý thuyết kinh tế của chủ nghĩa tự do
mới ở Mỹ- Từ giải thích trên, “phái dự kiến hợp lý” đi tới
- Từ giải thích trên, “phái dự kiến hợp lý” đi tới
định lý về tính không hiệu quả của chính sách
định lý về tính không hiệu quả của chính sách
nhà nước. Theo họ, các chính sách của chính
nhà nước. Theo họ, các chính sách của chính
phủ chỉ có thể có hiệu quả nhất thời đối với
phủ chỉ có thể có hiệu quả nhất thời đối với
mức sản lượng và việc làm nếu nó gây ra sự
mức sản lượng và việc làm nếu nó gây ra sự
bất ngờ đối với dân chúng và làm họ hiểu sai
bất ngờ đối với dân chúng và làm họ hiểu sai
tình hình.
tình hình.
3.1. Các lý thuyết kinh tế của chủ nghĩa tự do
mới ở Mỹ
- Với môi trường thông tin hiện đại và với
- Với môi trường thông tin hiện đại và với
kinh nghiệm mà dân chúng có được thì khó
kinh nghiệm mà dân chúng có được thì khó
mà làm cho họ bất ngờ
mà làm cho họ bất ngờ



tế chỉ huy”, ủng hộ mạnh mẽ quan điểm tự
tế chỉ huy”, ủng hộ mạnh mẽ quan điểm tự
do, “sức mạnh tự do”, “kinh tế thị trường tự
do, “sức mạnh tự do”, “kinh tế thị trường tự
do”, “kinh tế thị trường xã hội” …
do”, “kinh tế thị trường xã hội” …- Các đại biểu của chủ nghĩa tự do mới ở Cộng
- Các đại biểu của chủ nghĩa tự do mới ở Cộng
hòa liên bang Đức: William Eukens, William
hòa liên bang Đức: William Eukens, William
Ropke, Muller Armack …đã đưa ra nhiều tư
Ropke, Muller Armack …đã đưa ra nhiều tư
tưởng kinh tế nhằm khôi phục lại chủ nghĩa
tưởng kinh tế nhằm khôi phục lại chủ nghĩa
tự do
tự do- Trong số những tư tưởng đó, Lý thuyết về nền
- Trong số những tư tưởng đó, Lý thuyết về nền
kinh tế thị trường xã hội của Muller Armack
kinh tế thị trường xã hội của Muller Armack
là rất đáng chú ý.
là rất đáng chú ý.
3.2 Lý thuyết của nền Kinh tế thị trường xã
hội ở CHLB Đức

Những nguyên tắc cơ bản của kinh tế thị trường

hội, cần có chính sách chống chu kỳ, chính
sách cơ cấu, chính sách tăng trưởng kinh tế.
sách cơ cấu, chính sách tăng trưởng kinh tế.
3.2 Lý thuyết của nền Kinh tế thị trường xã
hội ở CHLB Đức
-
Xây dựng chính sách tăng trưởng: tạo ra
Xây dựng chính sách tăng trưởng: tạo ra
khuôn khổ pháp lý về kết cấu hạ tầng cần
khuôn khổ pháp lý về kết cấu hạ tầng cần
thiết đối với quá trình phát triển liên tục về
thiết đối với quá trình phát triển liên tục về
kinh tế.
kinh tế.
-
Chính sách tăng trưởng phải tạo ra những
Chính sách tăng trưởng phải tạo ra những
kích thích cần thiết nhằm hiện đại hóa năng
kích thích cần thiết nhằm hiện đại hóa năng
lực sản xuất ở các xí nghiệp trung bình.
lực sản xuất ở các xí nghiệp trung bình.- Thực hiện cơ cấu hợp lý: Đây là tiêu chuẩn
- Thực hiện cơ cấu hợp lý: Đây là tiêu chuẩn
đặc trưng cho nền kinh tế thị trường xã hội.
đặc trưng cho nền kinh tế thị trường xã hội.
3.2 Lý thuyết của nền Kinh tế thị trường xã
hội ở CHLB Đức


3.2 Lý thuyết của nền Kinh tế thị trường xã
hội ở CHLB Đức
- Đảm bảo tính linh hoạt của sự điều chỉnh,
- Đảm bảo tính linh hoạt của sự điều chỉnh,
cạnh tranh điều chỉnh liên tục các nguồn tài
cạnh tranh điều chỉnh liên tục các nguồn tài
nguyên đến nơi sử dụng có hiệu quả hơn.
nguyên đến nơi sử dụng có hiệu quả hơn.
- Sự kiểm soát sức mạnh về kinh tế.
- Sự kiểm soát sức mạnh về kinh tế.
- Sự kiểm soát sức mạnh chính trị.
- Sự kiểm soát sức mạnh chính trị.
3.2 Lý thuyết của nền Kinh tế thị trường xã
hội ở CHLB Đức