Sinh con so dễ bị tiền
sản giật
Tiền sản giật – sản giật là hai thuật ngữ mô tả bệnh lý trong thai kỳ
xảy ra bởi huyết áp tăng cao, tiểu đạm và phù.
Đây là một trong 5 tai biến sản khoa gây ra biến chứng tử vong mẹ và
con với tỉ lệ cao. Chủ trương của ngành y tế là tích cực phòng chống
Sản giật bằng cách quản lý thai tốt, qua đó phát hiện những triệu chứng
của Tiền sản giật để điều trị sớm, nhờ vậy sẽ không chuyển biến sang
sản giật.
Tại sao có tiền sản giật và sản giật trong thai kỳ?
Bình thường, thai nhi phát triển trong tử cung (TC) của người mẹ và sự
phát triển đó nhờ sự nuôi dưỡng bởi bánh nhau. Cơ quan bánh nhau có
vai trò rất quan trọng, với chức năng chính trao đổi các chất dinh dưỡng
từ máu của mẹ sang thai nhi. Để đảm bảo vai trò này, trong bánh nhau
có các gai nhau cắm sâu vào niêm mạc TC của người mẹ để lấy nguồn
cung cấp máu có oxy đến, đồng thời cũng trả lại máu có CO2. Chính
điều đó, khi gai nhau tiếp xúc với người mẹ – đây là yếu tố so với cơ thể
người mẹ là yếu tố lạ nếu có kèm các vấn đề như: bệnh lý về mạch máu,
yếu tố di truyền có sẵn trong gen của người mẹ sẽ gây ra hiện tượng
giảm sự tưới máu từ TCg đến nhau. Từ đây hàng loạt các yếu tố bất lợi
khác xuất hiện như: rối loạn các chất vận mạch gồm: Prostaglandin,
Nitric Oxide và Endothelins. Các chất độc hại cũng xuất hiện:
Cytokines, Lipid Peroxidase. Hậu quả sau cùng gây ra tăng huyết áp,
thấm mao mạch gây phù và tiểu đạm. Một khi không được can thiệp
diễn tiến ngày càng nặng dần, biểu hiện: cô đặc máu, giảm tiểu cầu,
thiểu niệu, co giật.
Bệnh lý này thường xảy ra ở người con so, nhất là con so trẻ tuổi hay lớn
tuổi trên 35 tuổi, đa thai, cơ địa béo phì. Ngoài ra các yếu tố khác góp

tán huyết, tăng men gan, giảm tiểu cầu và rối loạn đông máu lan tỏa, phù
phổi cấp, nhau bong non, suy thận cấp, xuất huyết não…
Điều trị tiền sản giật và sản giật
Biện pháp điều trị tiền sản giật triệt để và hữu hiệu nhất là chấm dứt thai
kỳ sao cho có lợi nhất về mẹ và con.
Trường hợp tiền sản giật nhẹ, thai non tháng, người mẹ có điều kiện, có
kiến thức có thể tự theo dõi. Tái khám mỗi tuần 1 lần. Tại bệnh viện làm
các xét nghiệm, huyết đồ, chức năng gan, chức năng thận, xét nghiệm
đông máu toàn bộ, nhóm máu và tổng phân tích nước tiểu. Đo
monitoring sản khoa, và siêu âm thai Doppler, hướng dẫn theo dõi cử
động thai máy.
Tại nhà đo huyết áp ngày 2 lần sáng – chiều, ghi nhớ lại các thông số đo
được, theo dõi cân nặng, thai máy, nằm nghỉ ngơi hoàn toàn, không làm
việc.
Hướng dẫn các dấu hiệu nặng: nhức đầu, hoa mắt, nhìn mờ, tăng cân
nhanh, đau vùng thượng vị, thai máy yếu. Huyết áp tăng cao, tiểu ít,
nước tiểu đậm màu. Khi có một trong các dấu hiệu trên phải tái khám
ngay.
Tiền sản giật nặng
Thuốc điều trị dùng thuốc hạ áp như: Trandate, Adalat Retard hay
Aldomet. Duy trì huyết áp 130/80 – 140/90mmHg.
Ngừa co giật bằng magnesium sulfate bằng đường tiêm tĩnh mạch và
truyền tĩnh mạch để duy trì.
Đánh giá sức khỏe thai, độ trưởng thành thai. Thai chưa đủ trưởng
thành, có thể dùng corticoid giúp cho phổi thai nhi có đủ khả năng thích
nghi với vai trò sống tự lập của bé khi chào đời.
Ngoài ra, việc chăm sóc toàn diện cũng rất quan trọng, dinh dưỡng đầy
đủ, phòng nằm yên tĩnh, ánh sáng dịu và theo dõi sinh hiệu, lượng nước
xuất nhập.
Trường hợp sản giật, vừa hồi sức, vừa cắt cơn co giật và lấy thai ra ngay