LUẬN VĂN:

Mối quan hệ cung - cầu tác động
đến sự lên xuống của giá cả trong
mặt hàng thép

Lời nói đầu

Những năm qua nền kinh tế chuyển dịch từ cơ chế quản lý tập trung bao cấp sang
cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước theo định hướng XHCN thì việc hội nhập
với khu vực quốc tế đã mở ra cho chúng ta rất nhiều cơ hội thuận lợi cho việc đầu tư và
phát triển cho các doanh nghiệp trong nước và nước ngoài. Nền kinh tế được mở cửa,
các ngành công nghiệp, nông nghiệp, dịch vụ đang trên đà phát triển mạnh do vậy,

ảnh hưởng đến cung, ngoài ra còn giá cả và tình trạng các mặt hàng hoá khác.
Chi phí sản xuất ảnh hưởng lớn đến cung vì nếu chi phí sản xuất nhiều, quy mô
sản xuất sẽ được mở rộng, khối lượng hàng hoá không những tăng, các loại mặt hàng
phong phú, đa dạng mà chất lượng hàng hoá cũng được nâng cao. Vì đã có điều kiện để
đầu tư nhiều máy móc tối tân, sử dụng nhiều công nhân lành nghề áp dụng ngay các
thành tựu khoa học kỹ thuật mới nhất vào sản xuất.
Ngược lại lượng cung sẽ giảm nếu chi phí sản xuất ít, không đủ để mở rộng sản
xuất thì hiển nhiên khối lượng hàng hoá được sản xuất ra sẽ giảm, không đủ để cung
cấp cho thị trường.
1.2. Cầu được hiểu là nhu cầu của xã hội về hàng hoá được biểu hiện trên thị
trường ở một mức giá nhất định, nó bị giới hạn bởi khả năng thanh toán của dân cư. Nói
cụ thể hơn, cầu là lượng một mặt hàng mà người mua muốn mua ở mức giá nhất định.
Có hai loại nhu cầu:
+ Nhu cầu thực tế của xã hội
+ Nhu cầu có khả năng thanh toán
- Nhu cầu thực tế của xã hội là nhu cầu gắn với giới hạn của sự tiêu dùng đối với
từng loại hàng hoá trong khoảng thời gian và không gian nào đó.
- Nhu cầu có khả năng thanh toán là nhu cầu được thực hiện gắn với giá cả hàng
hoá và thu nhập thực tế của người tiêu dùng.
Những nhân tố ảnh hưởng tới cầu là thu nhập trung bình của người tiêu dùng,
quy mô thị trường, giá cả và tình trạng của hàng hoá khác, khẩu vị hay sở thích, trong

Giá tr
ị

đó thu nhập của người tiêu dùng là quan trọng nhất bởi vì nếu người tiêu dùng có thu
nhập ổn định và cao thì sức mua các loại hàng hoá cũng tăng, nhu cầu về sinh hoạt, giải
trí, ý tế, giáo dục đều cao hơn, tất cả mọi người đều muốn tiến tới những sản phẩm tốt
nhất, hoàn thiện nhất để phục vụ cho nhu cầu cuộc sống của họ. Ngược lại trong trường
hợp người tiêu dùng có thu nhập thấp và không ổn định thì sức mua hàng hoá sẽ giảm

b. Mối quan hệ cung - cầu.
Mối quan hệ cung - cầu thường xuyên tác động lẫn nhau trên thị trường. Cung
cầu quan hệ mật thiết với nhau. Cầu xác định cung và ngược lại cung xác định cầu. Cầu
xác định khối lượng, cơ cấu của cung về hàng hoá: chỉ những hàng hoá nào tiêu thụ
được trên thị trường, nghĩa là phù hợp với nhu cầu mới được tái sản xuất, hàng hoá nào
được tiêu thụ nhiều, nhanh nghĩa là có nhu cầu lớn sẽ được sản xuất nhiều và ngược lại.
Mặt khác, cung cũng tác động đến cầu, kích thích cầu, những hàng hoá nào được sản
xuất phù hợp với thị hiếu, sở thích của người tiêu dùng sẽ được ưa thích hơn, bán chạy
hơn và làm cho nhu cầu về hàng hoá đó tăng lên. Do vậy là nhà sản xuất thì phải biết
nghiên cứu, nắm bắt được nhu cầu, sở thích của người tiêu dùng, sớm dự đoán được sự
thay đổi của nhu cầu để cải tiến chất lượng, mâu mã, hình thức sao cho phù hợp, ngoài
ra còn phải phấn đấu hạ giá thành sản phẩm mà chất lượng và hình thức vẫn đảm bảo thì
sẽ tiêu thụ được nhiều hàng hoá, giành ưu thế trong cạnh tranh.
c. Giá cả thị trường thông qua tác động của quan hệ cung - cầu
Quan hệ cung - cầu có ảnh hưởng tới giá cả và ngược lại giá cả cũng tác động lên
cung, cầu.
Thứ nhất, quan hệ cung - cầu tác động đến giá cả, sẽ có 3 trường hợp :
+ Trường hợp 1: Nếu số lượng của một mặt hàng đưa ra thị trường phù hợp với
nhu cầu xã hội thì tổng số giá trị thực của hàng hoá bằng tổng số giá trị thị trường của
nó. Đây là trường hợp ngẫu nhiên hiếm có.
+ Trường hợp 2: Nếu số lượng của một mặt hàng đưa ra thị trường nhiều hơn nhu
cầu xã hội, thì tổng số giá trị thực của hàng hoá lớn hơn tổng giá trị thị trường của nó.
Vì vậy, những hàng hoá này phải bán với giá thấp hơn giá trị thị trường của nó và một
bộ phận hàng hoá có thể không bán được.

+ Trường hợp 3: Nếu số lượng của 1 mặt hàng đưa ra thị trường nhỏ hơn nhu cầu
xã hội thì tổng số giá trị thực cuả hàng hoá nhỏ hơn tổng giá trị thị trường của nó. Vì
vậy, những hàng hoá này được bán với giá cao hơn giá trị của chúng.
Thứ hai, quan hệ cung - cầu điều tiết sự chênh lệch giữa giá cả thị trường với giá
trị thị trường, thì ngược lại, sự lên xuống của giá cả thị trường lại điều tiết quan hệ cung

ngày.
Thứ ba, giá phôi thép nhập khẩu tăng mạnh mẽ trong tháng 12/2002 chỉ 236 -
240 USD/tấn, thì tháng 2/2003 đã lên tới 296 - 303 USD/tấn và đã báo sẽ còn tiếp tục
tăng. Với giá phôi thép hiện nay thì giá thành thép xây dựng lên tới 6000 - 6100
đồng/kg, cao hơn giá trần chỉ đạo khoảng 800 đồng/kg.
Thứ tư, hầu hết các cơ sở sản xuất thép nội địa chỉ còn dự trữ phôi thép để đủ sản
xuất trong vòng 2 tháng. Giá phôi thép tăng cao đã khiến nhiều cơ sở tạm ngừng nhập
khẩu, do đó sản lượng thép nội địa có thể sẽ giảm thậm chí đứt đoạn gây tình trạng khan
hiếm thép. Ngoài ra giá xăng dầu tăng, chi phí vận tải tăng cũng khiến giá thép khó
giữ được mức cũ.
Trong khi cả nước đang bước vào những tháng cao điểm về xây dựng nhu cầu
xây dựng của người dân, các chủ đầu tư xây dựng ngày càng tăng càng khiến giá thép
tăng cao. Do giá nhập khẩu phôi thép tăng mạnh mẽ nên thị trường thép đã có rất nhiều
biến động. Nhu cầu về thép tăng ngày càng cao trong khi lượng thép cung không đủ lại
càng hiếm giá thép tăng mạnh. Giá phôi thép tăng cao khiến nhiều cơ sở tạm ngưng
nhập khẩu do đó sản lượng thép nội địa giảm mạnh gây tình trạng khan hiến thép.
Doanh nghiệp nào cũng đã báo trước về giá thép tăng nhưng không phải ai cũng đủ vốn
nhập khẩu để dự trữ. Công ty chế tạo thiết bị và đóng tàu Hải Phòng (LISEMCO), Công
ty lắp máy và xây dựng 69 - 1,69 - 3 thuộc LILEMA đã kịp thời dự trữ được một số
nguyên liệu thép để chế tạo thiết bị theo đơn đặt hàng trong khi đó Công ty cơ khí và
xây lắp số 7 (COMA - 7) cho biết đơn vị không có khả năng mua trả hàng nghìn tấn
thép bởi vốn mua vật tư đều phải vay ngân hàng với lãi suất cao. Hơn nữa trong khi nhu
cầu về thép đặc chưng dùng cho chế tạo thiết bị cơ khí xây dựng với khối lưọng lớn thì
trong nước lại chưa sản xuất được. Ngày càng có nhiều các dự án thi công khu nhà ở,
các công trình lớn song đều phải dãn tiến độ thi công hoặc phải bỏ dỡ do giá thép tăng
cao dẫn tới các nhà thầu phải bù lỗ nhiều. Giá thép tăng kéo theo nguồn hàng cũng khó
khăn. Trước đây một đợt hàng có thể nhận hàng trăm, hàng nghìn tấn thì nay chỉ lấy

được chục tấn đã mừng. Giá thép tăng cao đã ảnh hưởng rất lớn đến nguồn cung, không
thể đáp ứng đủ cho nhu cầu về thép xây dựng hiện nay.

Tổ thị trường của Chính phủ về các mặt hàng trọng điểm đã kiến nghị áp dụng
các giải pháp để hạn chế tăng giá thép là: Tăng cường sản xuất cao nhất phôi thép trong
nước, xem xét sửa đổi, bổ sung quy chế nhập khẩu thép phế liệu do các doanh nghiệp có
thêm nguyên liệu sản xuất, hạ giá thành sản phẩm thép, trong trường hợp bất khả kháng,
đề nghị Chính phủ cho phép một số doanh nghiệp nhập khẩu thép với mức thấp, đủ sức
can thiệp thị trường.
2.2. Giải pháp nhằm đảm bảo nguồn cung ứng thép
Bộ công nghiệp đang chỉ đạo hiệp hội Thép và Tổng Công ty Thép Việt Nam
huy động tối đa năng lực sản xuất phôi thép trong nước; đẩy nhanh tiến độ các dự án
phôi thép đang đầu tư và kiên quyết không bán ra số lượng lớn cho một đại lý, rút ngắn
thời hạn trả chậm nhằm ngăn chặn hiện tượng đầu cơ.
Ngoài việc tiếp tục rà soát, cắt giảm các chi phí trung gian không hợp lý, Bộ
Công nghiệp yêu cầu các doanh nghiệp cán thép tiếp nhập khẩu phôi, đảm bảo sản xuất
bình thường, đồng thời cân đối, điều chỉnh thép thành phẩm từ phía Nam ra phía Bắc để
điều hoà nguồn cung và khắc phục tình trạng chênh lệch lớn về giá giữa 2 miền.
2.3. Đề nghị thành lập quỹ bình ổn giá thép xây dựng
VSC (Tổng Công ty thép Việt Nam) vừa đề nghị Chính phủ cho phép thành lập
quỹ dự phòng khoảng 100.000 tấn phôi thép, trị giá 25 triệu USD. Phưong thức điều
hành quỹ này được VSC đề nghị theo hướng: Bộ tài chính cho vay 400 tỷ đồng không
tính lãi để lập quỹ bình ổn giá thép xây dựng.
VSC sẽ sử dụng quỹ trên để nhập khẩu phôi thép với đầy đủ các quy cách, chủng
loại chủ yếu để phục vụ sản xuất thép xây dựng để sẵn sàng đáp ứng nhu cầu 3 khu vực
chủ yếu là Hà Nội, Đà Nẵng, TP. Hồ Chí Minh. Trường hợp xảy ra đột biến thị trường
thép xây dựng, VSC sẽ sử dụng số phôi nói trên để can thiệp vào thị trường theo chỉ đạo
của Chính phủ. Kết luận

Đất nước ngày càng phát triển, đời sống của người dân ngày được nâng cao.

4
II. Mối quan hệ cung - câu tác động đến sự lên xuống của giá cả trong mặt hàng thép.
6
1. Sự tác động của mối quan hệ cung - cầu đến sự lên xuống của giá cả thép. 6
2. Một số biện pháp để bình ổn giá thép 8
Kết luận 10
Tài liệu tham khảo 10