TạpchíKhoahọcĐHQGHN,KhoahọcXãhộivàNhânvăn25(2009)39‐43
39
Trung tâm kỹ thuật tổng hợp - hướng nghiệp
với chủ trương xây dựng "Trường học thân thiện, học sinh
tích cực" và tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường
Bùi Đức Tú*
Trung tâm Kỹ thuật tổng hợp - Hướng nghiệp Phan Rang,
20 Trần Phú, TP Phan Rang - Tháp Chàm, Ninh Thuận, Việt Nam
Nhận ngày 12 tháng 2 năm 2009
Tóm tắt. Đối mặt với vấn nạn ô nhiễm môi trường trong bối cảnh hội nhập quốc tế, việc tăng
cường giáo dục nhận thức về môi trường cho học sinh là hết sức cần thiết. Điều này đòi hỏi toàn
xã hội phải chung tay góp sức bằng nhiều con đường và hình thức khác nhau. Trong đó, các con
đường lồng ghép thông qua các hoạt động giáo dục ở trường ph
ổ thông và tích hợp trong giáo dục
nghề phổ thông ở trung tâm kỹ thuật tổng hợp - hướng nghiệp là đặc biệt quan trọng, có tính khả
thi cao và phù hợp với chủ trương xây dựng “Trường học thân thiện, học sinh tích cực”.
1. Đặt vấn đề
*

Theo Luật Bảo vệ môi trường năm 1993,
môi trường (hay còn gọi là môi trường sống của
con người) bao gồm các yếu tố tự nhiên và vật
chất nhân tạo bao quanh con người, có ảnh
hưởng đến đời sống, sản xuất, sự tồn tại, phát
triển của con người và sinh vật. Môi trường bao
gồm 4 thành phần cơ bản: Thạch quyển
(Lithosphere), thủy quyển (Hydrophere), khí
quyển (Atmosphere) và sinh quyển (Biophere)
[1]. Trong những n
ăm qua, mặc dù Đảng và
Nhà nước ta đã có nhiều chủ trương chính sách

B.Đ.Tú/TạpchíKhoahọcĐHQGHN,KhoahọcXãhộivàNhânvăn25(2009)39‐43
40
thức, nguyên lý kỹ thuật; giúp học sinh thấy
được những đòi hỏi của nghề đối với người lao
động về phẩm chất và năng lực để có sự lựa
chọn nghề và định hướng học tập phù hợp nhất
[3]. Bên cạnh đó, GD NPT còn góp phần giáo
dục kỹ năng sống cho học sinh theo chủ trương
“Nhà trường thân thiện, học sinh tích cực”,
trong đó có kỹ năng BVMT sống. So với các
hoạt động khác ở trường phổ thông, nhiệm vụ
GD BVMT sẽ có hiệu quả cao hơn nếu tích hợp
được nội dung này trong hoạt động GD NPT ở
các trung tâm kỹ thuật tổng hợp-hướng nghiệp.
Cả nước ta hiện nay có gần 400 trung tâm kỹ
thuật tổng hợp - hướng nghiệp (sau đây gọi tắt
là Trung tâm) tiếp nhận hàng triệu học sinh
THCS và THPT đến học nghề ph
ổ thông với
gần 60 nghề khác nhau [4]. Nếu thực hiện tốt
việc giáo dục BVMT cho số học sinh đến học
nghề tại các Trung tâm sẽ tác động tích cực đến
nhận thức, tư tưởng và hành động BVMT của
cộng đồng trong tương lai.
2. Xây dựng “Trung tâm thân thiện, học sinh
tích cực”
Trung tâm có đặc thù là giáo dục nghề
nghiệp với số lượng học sinh rất lớn (hàng ngàn
học sinh) và hầu như
không có học sinh cơ hữu,

Môi trường sống an - lành
(Xanh-Sạch-Đẹp; An toàn tính mạng & tài sản)
Huy động
TTâm - Gđình và Xhội
tham
g
ia GDHS
Thân thiện giữa: Thầy-Thầy; Thầy -Trò; Trò - Trò
trên cơ sở “Dân chủ-Kỷ cương-tình thương và trách nhiệm” và sự mô phạm của tập thể SP
Dạy sát đối tượng, bình đẳng, không phân biệt đối xử
với tất cả HS (Sắc tộc, tôn giáo, địa phương, năng lực…)
B.Đ.Tú/TạpchíKhoahọcĐHQGHN,KhoahọcXãhộivàNhânvăn25(2009)39‐43
41
Sơ đồ 2. Kỹ năng bảo vệ môi trường.
3. Đẩy mạnh việc tích hợp giáo dục bảo vệ

tiêu chuẩn Euro1, Euro2, tiêu chuẩn Việt
Nam…; Nghề Quản trị kinh doanh, bổ sung nội
dung tìm hiểu các loại bao bì sản phẩm tự tiêu
hủy để BVMT, chống hàng giả, hàng kém chất
lượng gây ô nhiễm môi trường…
3. Đổi mới quá trình dạy học NPT trên cơ
sở quan điểm sư phạm tương tác và chủ trương
“Nhà trường thân thiệ
n, học sinh tích cực”.
Theo đó, cần chú ý đến các vấn đề sau đây để
bồi dưỡng ý thức BVMT từ thực tế giờ học lý
thuyết cũng như thực hành sản xuất: Bố trí
phòng học lý thuyết, xưởng thực hành thoáng
mát, đủ ánh sáng tự nhiên. Thay thế các máy
móc thiết bị không còn đạt tiêu chuẩn về tiếng
ồn, khói thải và tiêu hao nhiên liệu. Trong
trường hợp không đủ ánh sáng tự nhiên cần sử
3. Xây dựng kế hoạch
hành động BVMT
4. Ra quyết định
hành động BVMT
5. Kiên quyết
thực hiện hành
động BVMT
2. Nhận biết một số
nguyên nhân chủ
yếu và các biện
pháp hạn chế ô
nhiễm môi trường


không chỉ căn cứ vào chất lượng sản phẩm mà
cần có các tiêu chí đánh giá về ý thức BVMT
trong quá trình thực hành.
Theo đó, chúng tôi xin đề xuất Barem mới
để đánh giá bài thực hành như sau (Barem này
đã được chúng tôi áp dụng tại Trung tâm
KTTH-HN Phan Rang - Ninh Thuận và một số
Trung tâm khác thuộc Vùng Duyên hải Nam
Trung bộ):

Tiêu chí Nội dung cụ thể Ghi chú
- HS chuẩn bị đầy đủ vật liệu, dụng cụ thực
hành (0 - 0,5 điểm)
1. Chuẩn bị vật liệu và bố trí, sắp xếp
dụng cụ thực hành đúng yêu cầu, hợp lý,
an toàn, tiết kiệm (1 điểm)
- Bố trí, sử dụng vật liệu, dụng cụ thực hành
hợp lý, an toàn, tiết kiệm và đảm bảo vệ
sinh môi trường (0 - 0,5 điểm)

- Thực hiện thao tác kĩ thuật có nhiều sai
sót, không đúng quy trình kĩ thuật. Tùy mức
độ sai sót cho từ
(0- 1 điểm)
- Thực hiện một vài thao tác kĩ thuật còn
lúng túng hoặc có sai sót nhỏ hoặc chưa
tuân thủ đúng qui trình: (1,5 điểm)
2. Thực hiện đúng thao tác, quy trình kĩ
thuật (2 điểm)
- Thực hiện các thao tác đúng yêu cầu kĩ

(2,0 đi
ểm)

- Nêu những thắc mắc mang tính tìm tòi,
sáng tạo (0,5 điểm)
B.Đ.Tú/TạpchíKhoahọcĐHQGHN,KhoahọcXãhộivàNhânvăn25(2009)39‐43
43

- Khi chấm bài thu hoạch của học sinh sau
khi tham quan, tìm hiểu thực tế ở các doanh
nghiệp, cần chú ý đến kết quả tìm hiểu dây
chuyền xử lý nước thải, vấn đề xử lý khói bụi,
tiếng ồn…
5. Tổ chức hội thảo, thi tìm hiểu về đề tài
môi trường trong toàn thể cán bộ, giáo viên
Trung tâm, nhằm nâng cao nhận thức của giáo
viên về bảo vệ môi trường - điều mà chương
trình đ
ào tạo giáo viên trước đây ở các trường
sư phạm kỹ thuật chưa được quan tâm đúng
mức. Trên cơ sở giáo viên có nhận thức đúng
về vấn đề này mới có thể thực hiện chủ trương
tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường qua dạy
nghề phổ thông cho học sinh.

Nội, Buôn Ma Thuật, tháng 3/2008.
[4] Bùi Đức Tú, Giáo dục nghề phổ thông trong bối
cảnh hội nhập quốc t
ế và những thách thức đặt
ra, Tạp chí Khoa học Giáo dục, Viện Khoa học
Giáo dục, Bộ GD&ĐT, 33 (2008) 40.
[5] Bùi Đức Tú, Các giải pháp quản lý nhằm nâng
cao chất lượng dạy nghề phổ thông ở Tỉnh Ninh
thuận, Luận văn thạc sĩ QLGD, Đại học Đà
Nẵng, 2006, tr.39.
The centers of general technology and career-oriented with
advocates to build a "friendly school and positive students"
and integrate environmental education
Bui Duc Tu
Ninh Thuan General Technology and career-oriented Center
20 Tran Phu, Phanrang-Thapcham, Ninhthuan, Vietnam
Facing the bad environmental pollution problems in the context of international integration,
educating the awareness of environmental protechtion for the students is nesessary. This requires the
whole society should contribute in many different forms. In which, incorporating the way through
educational activities in schools and integration in vocational education for high school student in the
center of general technology and career-oriented is very necessary, very feasible and in accordance
with the policy of building "friendly school, students actively".