MC LC
Trang
A- M U 2
B- NI DUNG 3
I- QU trình thành lập của Hải quan Việt Nam nói chung
và của Tổng cục Hải quan Việt Nam nói riêng
3
1.Quá trình xây dựng và phát triển của Hải quan Việt Nam
3
2. Tổng cục Hải quan Việt Nam
3
II.Hệ thống tổ chức bộ máy theo quy định của Pháp lệnh
Hải quan và Nghị Định 16/CP của Chính phủ về chức năng ,
nhiệm vụ và tổ chức bộ máy của Tổng cục Hải quan
4
1.Khái quát chung về tổ chức bộ máy
5
2.Cơ cấu tổ chức của Tổng cục Hải quan
5
3-Chức năng, nhiệm vụ đối với từng cấp:
8
III.Hệ thống tổ chức bộ máy Hải quan Việt Nam theo quy
định của Luật Hải quan và Nghị định 96/2002/NĐ-CP ngày
19/11/2002:
1.Khái quát chung về tổ chức bộ máy:
11
11
2.Chức năng, nhiệm vụ của Hải quan các cấp
12
3.Mối quan hệ trong quản lý hoạt động hải quan
13

đường biển, hàng hóa, phòng chống các tệ nạn… Đó chính là tiền thân của Tổng
cục hải quan hiện nay.
Tổng cục hải quan Việt Nam trong kháng chiến chống thực dân Pháp và đế
quốc Mỹ đã trải qua nhiều thăng trầm trong quá trình xây dựng và hoạt động đã gặt
hái được rất nhiều thành công và được khẳng định là bộ phận không thể tách rời
trong quá trình công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước.
Được sự giúp đỡ của giáo viên hướng dẫn PGS-TS: Đoàn Thị Thu Hà và Vụ
hợp tác quốc tế - Tổng cục hải quan đã giúp đỡ em hoàn thành bản báo cáo trên.
Trong quá trình nghiên cứu và hoàn thành bản báo cáo tổng hợp này, do có nhiều
nguyên nhân khách quan lẫn chủ quan nên vẫn còn nhiều sai sót. Mong cô tận tình
giúp đỡ. Em xin chân thành cảm ơn./.
2
B- NI DUNG
I-Quá trình thành lập của Hải quan Việt Nam nói chung và của
Tổng cục Hải quan Việt Nam nói riêng
1.Quá trình xây dựng và phát triển của Hải quan Việt Nam.
Ngay sau khi nớc Việt Nam dân chủ cộng hoà ra đời, ngày 10/9/1945 Bộ trởng Bộ
Nội vụ Võ Nguyên Giáp thay mặt Chủ tịch Chính phủ lâm thời ký Sắc lệnh số 27/SL
thành lập Sở Thuế quan và Thuế gián thu để đảm nhiệm công việc của Sở Tổng Thanh
tra độc quyền muối và thuốc phiện và các Sở Thơng chính Bắc, Trung và Nam bộ. Sự
kiện này có ý nghĩa lịch sử rất quan trọng , đánh dấu sự ra đời của Hải quan Việt Nam,
không chỉ để đáp ứng nhu cầu của đất nớc, mà còn khẳng định Hải quan là một công cụ
không thể thiếu của một quốc gia độc lập có chủ quyền.
Quá trình xây dựng và phát triển của ngành Hải quan luôn gắn liền với các giai
đoạn lịch sử cách mạng trọng đại của đất nớc. Trong 60 năm qua, ngành Hải quan đã
không ngừng trởng thành và lớn mạnh, thu đợc những thành tựu quan trọng, rất đáng
tự hào, đóng góp vào sự nghiệp cách mạng của đất nớc, dẫu rằng phải vợt qua đợc rất
nhiều khó khăn và thách thức.
Quá trình hình thành và phát triển của Hải quan Việt Nam trải qua 5 giai đoạn
chính :

năng , nhiệm vụ, tổ chức bộ máy của Hải quan Việt Nam và quy định chế độ quản lý
Nhà nớc về Hải quan nhng cho đến trớc khi có Nghị định 16/CP ngày 7/3/1994 thì hệ
thống tổ chức bộ máy Hải quan vẫn tiếp tục đợc duy trì theo quy định của Nghị định
139/HĐBT.
II.Hệ thống tổ chức bộ máy theo quy định của Pháp lệnh Hải
quan và Nghị Định 16/CP của Chính phủ về chức năng , nhiệm vụ và
tổ chức bộ máy của Tổng cục Hải quan.

Hệ thống tổ chức bộ máy theo quy định của Pháp lệnh Hải quan và Nghị định 16/
CP của Chính phủ về chức năng , nhiệm vụ và tổ chức bộ máy của Tổng cục Hải
quan là mô hình tổ chức khá ổn định trongt một thời gian khá dài là sự kế thừa của
mô hình tổ chức trớc đó và đã phát huy đợc hiệu quả tích cực trong thời kì đầu của
kinh tế thị trờng với những kinh nghiệm phong phú trong xây dựng tổ chức bộ máy
của Ngành. Vì vậy, cần đợc phân tích đánh giá sâu sắc rút ra những vấn đề cần thiết
cho việc hoàn thiện bộ máy tổ chức ở các giai đoạn tiếp theo.
4
1.Khái quát chung về tổ chức bộ máy:
1.1. Về hệ thống tổ chức:
Theo Pháp Lệnh Hải quan và Nghị định 16/CP của Chinh phủ về chức năng ,
ngiệm vụ và tổ chức bộ máy của Tổng cục Hải quan thì Tổng cục Hải quan là cơ
quan thuộc Chính phủ , đợc tổ chức theo nguyên tắc tập trung thống nhất, gồm 3
cấp :
- Cấp trung ơng ( Tổng cục Hải quan ).
- Cấp tỉnh ( Cục Hải quan tỉnh, liên tỉnh, thành phố )
- Cấp cơ sở ( Hải quan cửa khẩu, Đội kiểm soát hải quan).
1.2. Về cơ cấu tổ chức bộ máy các cấp đến tr ớc khi có luật Hải quan:
a- Vụ , Cục , đơn vị trực thuộc cơ quan Tổng cục ( có các phòng, đội trực
thuộc : Có 12 Vụ , Cục, đơn vị trực thuộc với 57 phòng, đội và đơn vị tơng đơng).
b- Cục hải quan tỉnh , liên tỉnh , thành phố ( có các phòng, Hải quan cửa khẩu,
Đội kiểm soát hải quan trực thuộc) :

v. Phòng nghiệp vụ 4 ( ma tuý )
Đội nghiệp vụ 4
vi. Bộ phận phía Nam
Cục công nghệ thông tin và thống
kờ hảI quan
i. Phòng thống kê
ii. Phòng kế hoạch tổng hợp
iii. Phòng trung tâm dữ liệu
iv. Phòng quản lý đảm bảo hệ thống
v. Phòng công nghẹ thông tin.
Vụ tổ chức cán bộ i. Ban vì sự TBPN
ii. Bảo vệ nội bộ
iii. Cán bộ
iv. Tổ chức biên chế
v. Đào tạo
Vụ kế hoạch tài chính i. Tài vụ cấp I
Tài vụ
ii. Quản lý xây dựng cơ bản
Vật t- Kỹ thuật
iii. Tổng hợp

7