1ThS. Nguyễn Thanh Huyề
n
Chương 8
Chương 8 Nguồn tài trợ của doanh nghiệp
Nguồn tài trợ của doanh nghiệp
8.1 Tổng quan về nguồn tài trợ của DN
8.1 Tổng quan về nguồn tài trợ của DN
8.2 Nguồn tài trợ ngắn hạn của DN
8.2 Nguồn tài trợ ngắn hạn của DN
8.3 Nguồn tài trợ dài hạn của DN
8.3 Nguồn tài trợ dài hạn của DN
8.4 Mô hình nguồn tài trợ của DN
8.4 Mô hình nguồn tài trợ của DN
2ThS. Nguyễn Thanh Huyề
n
8.1 Tổng quan về nguồn tài trợ của DN
8.1 Tổng quan về nguồn tài trợ của DN
8.1.1 Khái niệm nguồn tài trợ
8.1.1 Khái niệm nguồn tài trợ
8.1.2 Phân loại nguồn tài trợ
8.1.2 Phân loại nguồn tài trợ
3ThS. Nguyễn Thanh Huyề
n
8.1.1. Khái niệm
8.1.1. Khái niệm
:
:
Nguồn tài trợ của DN là các nguồn tài chính mà doanh nghiệp có

* Căn cứ vào ph
ạm vi huy động vốn
ạm vi huy động vốn

Nguồn tài trợ bên trong
Nguồn tài trợ bên trong

Nguồn tài trợ bên ngoài
Nguồn tài trợ bên ngoài
4ThS. Nguyễn Thanh Huyề
n
8.2 Nguồn tài trợ ngắn hạn của DN
8.2 Nguồn tài trợ ngắn hạn của DN
8.2.1 Tín dụng thương mại
8.2.1 Tín dụng thương mại
8.2.2 Vay ngắn hạn
8.2.2 Vay ngắn hạn
8.2.3 Nguồn tài trợ ngắn hạn khác
8.2.3 Nguồn tài trợ ngắn hạn khác
5ThS. Nguyễn Thanh Huyề
n
8.2.1 Tín dụng thương mại
8.2.1 Tín dụng thương mại
* Khái niệm:
* Khái niệm:
Tín dụng thương mại là hình thức tín dụng do các cơ sở
Tín dụng thương mại là hình thức tín dụng do các cơ sở
kinh doanh cung cấp, được biểu hiện dưới hình thức mua bán chịu
kinh doanh cung cấp, được biểu hiện dưới hình thức mua bán chịu
hàng hóa hoặc ứng tiền trước khi nhận hàng hóa

một lô hàng với quy định hình thức thanh toán là “2/10 net 30”; điều đó có nghĩa là
một lô hàng với quy định hình thức thanh toán là “2/10 net 30”; điều đó có nghĩa là
nhà cung cấp sẽ chiết khấu 2% trên giá trị lô hàng nếu DN đồng ý trả tiền trong thời
nhà cung cấp sẽ chiết khấu 2% trên giá trị lô hàng nếu DN đồng ý trả tiền trong thời
gian 10 ngày kể từ ngày giao hàng. Ngoài thời gian 10 ngày đến ngày thứ 30 thì DN
gian 10 ngày kể từ ngày giao hàng. Ngoài thời gian 10 ngày đến ngày thứ 30 thì DN
phải trả đủ 100% giá trị lô hàng mà không được hưởng chiết khấu nữa.
phải trả đủ 100% giá trị lô hàng mà không được hưởng chiết khấu nữa.
= 0.3673 (hay 36.73%)
= 0.3673 (hay 36.73%)
Chi phí
Chi phí
c a TDủ
c a TDủ
TM
TM
=
=
Tỷ lệ chiết khấu (%)
Tỷ lệ chiết khấu (%)
x
x
360
360

Là quan hệ tín dụng giữa một bên là các tổ chức tín dụng và bên kia là
Là quan hệ tín dụng giữa một bên là các tổ chức tín dụng và bên kia là
các chủ thể khác trong nền kinh tế với thời gian tối đa là 12 tháng (
các chủ thể khác trong nền kinh tế với thời gian tối đa là 12 tháng (
≤
≤
12 tháng
12 tháng
)
)
* Lợi ích và bất lợi
* Lợi ích và bất lợi
- Lợi ích:
- Lợi ích:
+ Thủ tục, qui trình vay ngắn hạn thường đơn giản và dễ thực hiện
+ Thủ tục, qui trình vay ngắn hạn thường đơn giản và dễ thực hiện
hơn so vay dài hạn.
hơn so vay dài hạn.
+ Chi phí sử dụng nguồn vốn vay ngắn hạn thường thấp hơn so với
+ Chi phí sử dụng nguồn vốn vay ngắn hạn thường thấp hơn so với
nguồn vốn dài hạn.
nguồn vốn dài hạn.
- Bất lợi:
- Bất lợi:

Thời hạn hoàn trả chỉ trong vòng 1 năm nên nếu sử dụng không hiệu
Thời hạn hoàn trả chỉ trong vòng 1 năm nên nếu sử dụng không hiệu

8.3 Nguồn tài trợ dài hạn của DN
8.3 Nguồn tài trợ dài hạn của DN
8.3.1 Vốn cổ phần
8.3.1 Vốn cổ phần
8.3.2 Vay dài hạn
8.3.2 Vay dài hạn
8.3.3 Thuê tài chính
8.3.3 Thuê tài chính
8.3.4 Nguồn tài trợ dài hạn khác
8.3.4 Nguồn tài trợ dài hạn khác
10ThS. Nguyễn Thanh Huyề
n
8.3.1 Vốn cố phần
8.3.1 Vốn cố phần
* Phát hành cổ phiếu phổ thông
* Phát hành cổ phiếu phổ thông

Cổ phiếu phổ thông là chứng chỉ xác nhận quyền s+ hữu phần vốn cổ
Cổ phiếu phổ thông là chứng chỉ xác nhận quyền s+ hữu phần vốn cổ
phần trong công ty và theo đó người s+ hữu cổ phiếu phổ thông được
phần trong công ty và theo đó người s+ hữu cổ phiếu phổ thông được
hư+ng những quyền và lợi ích nảy sinh theo quy định của pháp luật.
hư+ng những quyền và lợi ích nảy sinh theo quy định của pháp luật.
Cổ đông phổ thông - Người sở hữu cổ phiếu thường của công ty cổ phần
Cổ đông phổ thông - Người sở hữu cổ phiếu thường của công ty cổ phần
- được hưởng các quyền sau:
- được hưởng các quyền sau:


Phát hành rộng rãi cổ phiếu mới ra công chúng.
Phát hành rộng rãi cổ phiếu mới ra công chúng.
Phát hành cổ phiếu mới bằng việc chào bán cho người thứ ba
Phát hành cổ phiếu mới bằng việc chào bán cho người thứ ba
11ThS. Nguyễn Thanh Huyề
n
Lợi thế và bất lợi khi phát hành cổ phiếu mới
Lợi thế và bất lợi khi phát hành cổ phiếu mới
dành quyền ưu tiên mua cho cổ đông hiện hành
dành quyền ưu tiên mua cho cổ đông hiện hành

Lợi thế:
Lợi thế:

Công ty có thể mở rộng được HĐKD nhưng vẫn bảo vệ được quyền
Công ty có thể mở rộng được HĐKD nhưng vẫn bảo vệ được quyền
lợi cho các cổ đông hiện hành.
lợi cho các cổ đông hiện hành.

Việc huy động tăng vốn kinh doanh được thực hiện khá dễ dàng.
Việc huy động tăng vốn kinh doanh được thực hiện khá dễ dàng.

Tiết kiệm được chi phí phát hành cổ phiếu thường so với việc phát
Tiết kiệm được chi phí phát hành cổ phiếu thường so với việc phát
hành rộng rãi ra công chúng.
hành rộng rãi ra công chúng.

nghĩa vụ bắt buộc phải trả lợi tức cố định như sử dụng
nghĩa vụ bắt buộc phải trả lợi tức cố định như sử dụng
vốn vay
vốn vay

Tăng thêm vốn chủ sở hữu, giảm hệ số nợ và tăng mức
Tăng thêm vốn chủ sở hữu, giảm hệ số nợ và tăng mức
độ vững chắc về tài chính của công ty, tăng mức độ tín
độ vững chắc về tài chính của công ty, tăng mức độ tín
nhiệm cho công ty.
nhiệm cho công ty.

Trong một số trường hợp cổ phiếu thường được bán ra
Trong một số trường hợp cổ phiếu thường được bán ra
dễ dàng hơn so với cổ phiếu ưu đãi và trái phiếu dài hạn
dễ dàng hơn so với cổ phiếu ưu đãi và trái phiếu dài hạn 13ThS. Nguyễn Thanh Huyề
n

Bất lợi:
Bất lợi:

Tăng thêm cổ đông mới, phải phân chia quyền biểu quyết,
Tăng thêm cổ đông mới, phải phân chia quyền biểu quyết,
quyền kiểm soát công ty, quyền phân phối thu nhập cao cho
quyền kiểm soát công ty, quyền phân phối thu nhập cao cho
các cổ đông mới, điều này gây bất lợi cho các cổ đông hiện
các cổ đông mới, điều này gây bất lợi cho các cổ đông hiện

Cổ phiếu ưu đãi là chứng chỉ xác nhận quyền s+ hữu trong công ty cổ phần,
Cổ phiếu ưu đãi là chứng chỉ xác nhận quyền s+ hữu trong công ty cổ phần,
đồng thời cho phép người nắm giữ loại cổ phiếu này được hư+ng một số
đồng thời cho phép người nắm giữ loại cổ phiếu này được hư+ng một số
quyền lợi ưu đãi hơn so với cổ đông phổ thông.
quyền lợi ưu đãi hơn so với cổ đông phổ thông.
Cổ đông ưu đãi - người sở hữu cổ phiếu ưu đãi được hưởng các quyền sau:
Cổ đông ưu đãi - người sở hữu cổ phiếu ưu đãi được hưởng các quyền sau:
Quyền
Quyền
ưu tiên về cổ tức và thanh toán khi thanh lý công ty
ưu tiên về cổ tức và thanh toán khi thanh lý công ty
Quyền được tíc
Quyền được tíc
h
h
lũy cổ tức
lũy cổ tức

Lợi thế và bất lợi của việc huy động vốn bằng phát hành cổ phiếu ưu đãi
Lợi thế và bất lợi của việc huy động vốn bằng phát hành cổ phiếu ưu đãi

Lợi thế:
Lợi thế:
Lợi tức cổ phiếu ưu đãi cao hơn lợi tức trái phiếu
Lợi tức cổ phiếu ưu đãi cao hơn lợi tức trái phiếu
Lợi tức cổ phiếu ưu đãi không được trừ vào thu nhập chịu thuế
Lợi tức cổ phiếu ưu đãi không được trừ vào thu nhập chịu thuế
của cty
của cty
15ThS. Nguyễn Thanh Huyề
n
8.3.2 Vay dài hạn
8.3.2 Vay dài hạn* Vay dài hạn ngân hàng
* Vay dài hạn ngân hàng
và các tổ chức tài chính - tín dụng khác
và các tổ chức tài chính - tín dụng khác
* Khái niệm
* Khái niệm
Vay dài hạn là một thỏa ước tín dụng dưới dạng hợp đồng
Vay dài hạn là một thỏa ước tín dụng dưới dạng hợp đồng
giữa người vay và người cho vay (thường là các NHTM,
giữa người vay và người cho vay (thường là các NHTM,
công ty tài chính ) theo đó người vay có nghĩa vụ hoàn trả
công ty tài chính ) theo đó người vay có nghĩa vụ hoàn trả
khoản tiền vay theo lịch trình đã định

trợ, do đó chỉ phải chịu một khoản chi phí nhỏ cho các
thủ tục tài trợ.
thủ tục tài trợ.
* Bất lợi:
* Bất lợi:
Bị hạn chế về điều kiện tín dụng, sự kiểm soát của
Bị hạn chế về điều kiện tín dụng, sự kiểm soát của
NH đối với việc huy động và sử dụng tiền vay và CP sử
NH đối với việc huy động và sử dụng tiền vay và CP sử
dụng vốn; các NHTM thường tập trung cho vay ngắn hạn
dụng vốn; các NHTM thường tập trung cho vay ngắn hạn
nên việc huy động vốn dài hạn của các DN từ NH chỉ có
nên việc huy động vốn dài hạn của các DN từ NH chỉ có
giới hạn nhất định.
giới hạn nhất định.
17ThS. Nguyễn Thanh Huyề
n
* Phát hành trái phiếu doanh nghiệp
* Phát hành trái phiếu doanh nghiệp
*
*
Khái niệm
Khái niệm
Trái phiếu doanh nghiệp là chứng chỉ vay vốn do doanh nghiệp
Trái phiếu doanh nghiệp là chứng chỉ vay vốn do doanh nghiệp
phát hành thể hiện nghĩa vụ và sự cam kết của doanh nghiệp thanh
phát hành thể hiện nghĩa vụ và sự cam kết của doanh nghiệp thanh
toán số lợi tức và tiền vay vào những thời hạn xác định cho người
toán số lợi tức và tiền vay vào những thời hạn xác định cho người
nắm giữ trái phiếu.

linh hoạt
18ThS. Nguyễn Thanh Huyề
n
* Phát hành trái phiếu doanh nghiệp (tiếp)
* Phát hành trái phiếu doanh nghiệp (tiếp)
Bất lợi:
Bất lợi:

Buộc phải trả lợi tức cố định đúng hạn
Buộc phải trả lợi tức cố định đúng hạn

Làm tăng hệ số nợ của doanh nghiệp
Làm tăng hệ số nợ của doanh nghiệp

Phải trả nợ gốc đúng thời hạn
Phải trả nợ gốc đúng thời hạn

Sử dụng trái phiếu dài hạn là việc sử dụng nợ trong
Sử dụng trái phiếu dài hạn là việc sử dụng nợ trong
thời gian dài
thời gian dài

Sử dụng trái phiếu để tài trợ nhu cầu tăng vốn cũng có
Sử dụng trái phiếu để tài trợ nhu cầu tăng vốn cũng có
giới hạn nhất định
giới hạn nhất định
19ThS. Nguyễn Thanh Huyề

- Người thuê không được hủy bỏ hợp đồng trước thời hạn.
- Khi kết thúc thời hạn thuê, bên thuê được chuyển giao quyền sở hữu,
- Khi kết thúc thời hạn thuê, bên thuê được chuyển giao quyền sở hữu,
mua lại, hoặc tiếp tục thuê tài sản đó theo các thỏa thuận trong hợp
mua lại, hoặc tiếp tục thuê tài sản đó theo các thỏa thuận trong hợp
đồng thuê.
đồng thuê.
- Tổng số tiền thuê mà người thuê phải trả cho người cho thuê thường
- Tổng số tiền thuê mà người thuê phải trả cho người cho thuê thường
đủ bù đắp giá gốc của tài sản.
đủ bù đắp giá gốc của tài sản.
20ThS. Nguyễn Thanh Huyề
n
*
*
Lợi thế và bất lợi của việc sử dụng hình thức thuê tài chính
Lợi thế và bất lợi của việc sử dụng hình thức thuê tài chính

Lợi ích:
Lợi ích:

Giúp DN tăng thêm vốn trung hạn và dài hạn để mở rộng HĐKD
Giúp DN tăng thêm vốn trung hạn và dài hạn để mở rộng HĐKD

Giúp DN (đặc biệt là các DN vừa và nhỏ) có thể dễ dàng trong
Giúp DN (đặc biệt là các DN vừa và nhỏ) có thể dễ dàng trong
việc huy động và sử dụng vốn vay.
việc huy động và sử dụng vốn vay.

Giúp DN thực hiện dự án đầu tư, nắm bắt các thời cơ trong kinh

gặp
gặp
rủi ro
rủi ro
do
do
sự biến động cơ chế chính sách của Nhà
sự biến động cơ chế chính sách của Nhà
nước.
nước.
21ThS. Nguyễn Thanh Huyề
n
8.3.4 Nguồn tài trợ dài hạn khác
8.3.4 Nguồn tài trợ dài hạn khác
-
Trái phiếu chuyển đổi
Trái phiếu chuyển đổi
-
Trái phiếu có quyền mua cổ phiếu
Trái phiếu có quyền mua cổ phiếu
22ThS. Nguyễn Thanh Huyề
n
8.4 Mô hình nguồn tài trợ của DN
8.4 Mô hình nguồn tài trợ của DN
8
8
.
.
4
4

ngắn hạn
ngắn hạn
+ Tài sản ngắn hạn thường xuyên
+ Tài sản ngắn hạn thường xuyên
+ Tài sản ngắn hạn tạm thời
+ Tài sản ngắn hạn tạm thời
* Yêu cầu của việc tài trợ vốn:
* Yêu cầu của việc tài trợ vốn:
- Vốn phải luôn được duy trì vừa đủ ở mức cần thiết cho các
- Vốn phải luôn được duy trì vừa đủ ở mức cần thiết cho các
phương án, kế hoạch kinh doanh, kế hoạch đầu tư…
phương án, kế hoạch kinh doanh, kế hoạch đầu tư…
- Các doanh nghiệp phải có chính sách huy động vốn thích hợp
- Các doanh nghiệp phải có chính sách huy động vốn thích hợp
trong từng giai đoạn, từng thời kỳ để phục vụ và nâng cao hiệu
trong từng giai đoạn, từng thời kỳ để phục vụ và nâng cao hiệu
quả kinh doanh của doanh nghiệp.
quả kinh doanh của doanh nghiệp.
- Có chính sách sử dụng và trả nợ vốn phù hợp.
- Có chính sách sử dụng và trả nợ vốn phù hợp.
24ThS. Nguyễn Thanh Huyề
n
8.4.2 Một số mô hình nguồn tài trợ phổ biến
8.4.2 Một số mô hình nguồn tài trợ phổ biến
- Mô hình nguồn tài trợ phù hợp với tính chất của tài
- Mô hình nguồn tài trợ phù hợp với tính chất của tài
sản
sản
g

x
u
y
ê
n
TSDH
Nguồn tài trợ
ngắn hạn
Nguồn tài trợ
dài hạn
TSNH tạm thời
Thời gian
Tiền