Website: Email : Tel : 0918.775.368
Đề tài : Lý luận về công ty cổ phần và thị trờng chứng khoán.
ý
nghĩa , sự vận dụng này ở nớc ta .
Lời nói đầu
Xuất phát từ thực trạng khách quan , các doanh nghiệp nhà nớc làm việc
kém hiệu quả , tình trạng lãi giả , lỗ thật vẫn còn phổ biến , hàng năm Chính phủ
phải bỏ ra một phần ngân sách không nhỏ để bù lỗ . Hơn nữa trớc đòi hỏi phải đa
dạng hóa các thành phần kinh tế , đa nền kinh tế Việt Nam phát triển theo hớng
kinh tế thị trờng . Vì vậy , việc hình thành các công ty cổ phần và vấn đề cổ phần
hoá doanh nghiệp Nhà nớc là tất yếu đối với quá trình phát triển kinh tế nớc ta
hiện nay . Thực tế sau khi cổ phần hóa các doanh nghiệp , các công ty cổ phần đã
làm việc có hiệu quả hơn rất nhiều , lợi ích lúc này không còn phụ thuộc vào nhà
nớc nữa mà ảnh hởng trực tiếp tới những cổ đông , tới ngời lao động . Điều đó đã
chỉ ra việc cổ phần hóa các doanh nghiệp nhà nớc là một bớc đi đúng đắn cho mọi
nền kinh tế và Việt Nam đã áp dụng mô hình này một cách hoàn toàn hợp lí ,
thành công . Tuy nhiên trớc thực trạng nền kinh tế vẫn đang trong thời kì quá độ
lên chủ nghĩa xã hội , chúng ta sẽ còn rất nhiều khó khăn trong thời gian tới .
Nếu nh công ty cổ phần là bớc đi chiến lợc cho quá trình phát triển của mọi
nền kinh tế thì công cụ tài chính - thị trờng chứng khoán rõ ràng là một trong
những công cụ mang lại sự giàu có vĩ đại nhất trong lịch sử . Trong những thập kỉ
gần đây , lãi suất của một ngời ở trong TTCK có thể tăng theo cấp số mũ . Chứng
khoán giờ đây đã là sự lựa chọn của mọi ngời với mong muốn làm giàu . Nhu cầu
này càng tăng đối với công nghệ giao dịch trong nền kinh tế thị trờng thời mở cửa
, và bây giờ thì hầu nh bất kì ai đều có thể sở hữu chứng khoán . Tuy nhiên mặc
dù chứng khoán thông dụng nh vậy nhng hầu hết mọi ngời chúng ta đều không
hoàn hiểu hết về chúng . Phần lớn kiến thức đều đợc thu nhặt ở những buổi nói
chuyện phiếm từ những ngời mà thậm chí họ còn không biết mình đang nói về cái
gì . Chúng ta hoàn toàn có thể đợc nghe những điều này nh : Coi chừng cổ phiếu
đấy , bạn có thể mất chiếc áo của mình trong vài ngày hay Anh ấy đang
kinh tế Việt Nam hiện nay
1 . Vai trò của công ty cổ phần và mục tiêu của việc cổ phần hoá
doanh nghiệp 4
2 . Vai trò của thị trờng chứng khoán 6
B . Công ty cổ phần - quá trình hình thành và phát triển , đánh
giá chung về thị trờng chứng khoán Việt Nam
I . Quá trình hình thành và phát triển của công ty cổ phần 6
II . Thực trạng trong vấn đề cổ phần hoá doanh nghiệp ở Việt
Nam 7
III . Cái nhìn tổng quát về thị trờng chứng khoán Việt Nam
trong quá trình hội nhập 8
C . Một số giải pháp đẩy nhanh quá trình cổ phần hóa doanh
nghiệp , lối đi nào cho thị trờng chứng khoán Việt Nam hiện nay
I . Những yếu tố khó khăn trong quá trình cổ phần hóa doanh
nghiệp , phát triển ổn định thị trờng chứng khoán 12
II . Giải pháp và kiến nghị 15
Phần 3 : Lời kết 19
Website: Email : Tel : 0918.775.368
3
Website: Email : Tel : 0918.775.368
PHần 2 : Nội dung
A . Lý luận chung về công ty cổ phần và thị trờng chứng khoán
I . Khái niệm , u điểm và nhợc điểm của công ty cổ phần và thị tr-
ờng chứng khoán
1 . Công ty cổ phần
Chúng ta thờng đợc nghe nói nhiều về công ty cổ phần , vậy công ty cổ
phần là gì ? Công ty cổ phần là một dạng pháp nhân có trách nhiệm hữu hạn , đợc
thành lập và tồn tại độc lập với những chủ thể sở hữu nó . Vốn của công ty đợc
chia nhỏ thành những phần bằng nhau gọi là cổ phần và đợc phát hành huy động
vốn tham gia của các nhà đầu t thuộc mọi thành phần kinh tế . Các nhà đầu t trở
tại một địa điểm ; các lệnh đợc chuyển tới sàn giao dịch và tham gia vào quá trình
ghép lệnh để hình thành nên giá giao dịch .
TTCK phi tập trung còn gọi là thị trờng OTC ( over the counter ) . Trên thị
trờng OTC , các giao dịch đợc tiến hành qua mạng lới các công ty chứng khoán
phân tán trên khắp quốc gia và đợc nối với nhau bằng mạng điện tử . Giá trên thị
trờng này đợc hình thành theo phơng thức thỏa thuận .
Ưu điểm và cũng là chức năng của thị trờng chứng khoán gồm có một số
nội dung chính sau đây :
a . Huy động vốn đầu t cho nền kinh tế : Khi các nhà đầu t mua chứng khoán
do các doanh nghiệp phát hành , số tiền nhàn rỗi của họ đợc đa vào hoạt động sản
xuất kinh doanh và qua đó góp phần mở rộng sản xuất xã hội . Thông qua TTCK ,
chính phủ và chính quyền ở địa phơng cũng huy động đợc các nguồn vốn cho
mục đích sử dụng và đầu t phát triển hạ tầng kinh tế , phục vụ các nhu cầu chung
của xã hội .
b. Cung cấp môi trờng đầu t cho công chúng : TTCK cung cấp cho công chúng
một môi trờng đầu t lành mạnh với những cơ hội lựa chọn phong phú . Các loại
chứng khoán trên thị trờng rất khác nhau về tính chất , thời hạn và độ rủi ro , cho
phép các nhà đầu t có thể lựa chọn loại hàng hóa phù hợp với khả năng , mục tiêu
và sở thích của mình .
c. Tạo tính thanh khoản cho các chứng khoán : Nhờ có TTCK các nhà đầu t có
thể chuyển đổi các chứng khoán họ sở hữu thành tiền mặt hoặc thành các loại
chứng khoán khác khi họ muốn . Khả năng thanh khoản là một trong những đặc
tính hấp dẫn của chứng khoán đối với các nhà đầu t . Đây là yếu tố cho thấy tính
linh hoạt , an toàn của vốn đầu t . TTCk hoạt động càng năng động và có hiệu quả
thì tính thanh khoản của chứng khoán giao dịch trên thị trờng càng cao .
Website: Email : Tel : 0918.775.368
5
Website: Email : Tel : 0918.775.368
d . Đánh giá hoạt động của doanh nghiệp : Thông qua chứng khoán , hoạt động
của các doanh nghiệp đợc phản ánh một cách tổng hợp và chính xác, giúp cho
General Motors khổng lồ của Mỹ , và chỉ trong ba năm sẽ đủ tiền để mua 20% cổ
phần của tất cả các công ty nằm trong danh sách S&P 500 . Theo cơ quan năng l-
ợng Mỹ , các nớc OPEC kiếm đợc doanh số khoảng 675 tỷ đô la Mỹ trong năm
2007 và dự kiến khoảng 863 tỷ đô la Mỹ trong năm 2008 (với những gì thực tế
đang diễn ra có lẽ con số này sẽ còn cao hơn rất nhiều) , một khoản doanh thu
tăng lên quá lớn trong khi cả thế giới đang phải đơng đầu với đói nghèo , lạm phát
và khủng hoảng tài chính . Thậm chí một số phân tích còn chỉ trích là ngay cả
Website: Email : Tel : 0918.775.368
6
Website: Email : Tel : 0918.775.368
trong tròng hợp giá dầu chỉ còn 50 đô la Mỹ một thùng thì các nớc này vẫn kiếm
đợc rất nhiều tiền . Trong thời gian gần đây , mặc các nỗ lực của Mỹ , các nớc
OPEC vẫn không có ý định gia tăng sản lợng dầu cho dù giá dầu vẫn đang ở mức
cao , và nhiều lãnh đạo OPEC còn tuyên bố cho rằng họ hoàn toàn có khả năng
kiểm soát sao cho giá dầu ở trên 80 đô la Mỹ /thùng .Đây dờng nh là một gáo nớc
lạnh dội vào lời kêu gọi của nhiều ngời dân đối với các công ty xăng dầu lớn là
trong khi chúng tôi đang cố gắng cắt giảm nhu cầu sử dụng của mình và sống khó
khăn hơn , các anh không thể cắt giảm lợi nhuận đợc chút nào hay sao ? .
Những lời kêu gọi kiểu này phát đi trên khá nhiều phơng tiện truyền thông của
các nớc phơng Tây và nhằm vào các tập đoàn xăng dầu lớn . Nhng dờng nh đã bỏ
quên vai trò của ngời đứng đằng sau tấm màn giá xăng dầu cao : tổ chức độc
quyền định giá OPEC , ngời cố tình điều khiển giá xăng dầu theo mong muốn của
mình để thu lợi nhuận cao cho cả một khu vực sản xuất xăng dầu .
Trở lại với TTCK Việt Nam , hãy thử hình dung nếu nh xuất hiện một tổ
chức những nhà đầu t sở hữu sở hữu cổ phiếu lớn kết hợp với các doanh nghiệp có
tiếng nói quyết định trên thị trờng , thì TTCK Việt Nam sẽ chỉ còn nằm trong tay
một số cá nhân , tính năng động ở thị trờng thứ cấp sẽ không còn nữa. ở nớc ta
hiện nay cha có một liên minh nào thực sự chi phối thị trờng chứng khoán , nhng
dáng dấp liên minh độc quyền quyết định giá cả kinh điển của kinh tế học đang
xuất hiện . Nó giống nh giai đoạn đầu của OPEC , các thành viên không tuân thủ
cấp cho hoạt động kinh doanh và đầu t phát triển của doanh nghiệp . Một mặt vừa
góp phần tháo gỡ khó khăn cho ngân sách nhà nớc (không phải chu cấp cho
doanh nghiệp) mặt khác vốn và tài sản doanh nghiệp nhà nớc nhờ quá trình cổ
phần hoá thu lại sẽ đợc đầu t mở rộng sản xuất;tăng thêm tài sản cố định góp phần
to lớn thúc đẩy kinh tế tăng trởng.
Ngoài ra , hình thái công ty cổ phần xuất hiện sẽ thay đổi cung cách quản lý
trong mỗi doanh nghiệp , ở công ty cổ phần quyền lợi của những ngời chủ mới
của doanh nghiệp gắn chặt với sự thành bại của hoạt động sản xuất kinh doanh vì
thế họ rất đoàn kết,gắn bó và thống nhất trong việc tìm kiếm và đa ra phơng hớng
hoạt động phù hợp nhất của doanh ngiệp nhằm củng cố , tăng cờng sức cạnh tranh
của sản phẩm do họ sản xuất ra , quan tâm đến công việc công ty và lao động với
tinh thần trách nhiệm cao.
b . Mục tiêu của cổ phần hóa doanh nghiệp
Việt Nam là một nớc đợc xếp hạng có mức thu nhập khá thấp so với các n-
ớc trong khu vực và trên thế giới . Nguyên nhân của tình trạng này là do khu vực
kinh tế quốc doanh vẫn chiếm một tỉ trọng lớn trong tổng số các doanh nghiệp
sản xuất kinh doanh hiện nay . Những doanh nghiệp này mặc dù đợc Nhà nớc đầu
t một lợng vốn khá lớn . Song do cơ chế quản lí cứng nhắc , thiếu năng động , tính
canh tranh thấp , đầu t dàn trải , công tác quản lí còn kém , một bộ phận không
nhỏ cán bộ quản lí có trình độ chuyên môn thấp , cha đáp ứng đợc yêu cầu của
nền kinh tế thị trờng theo định hớng xã hội chủ nghĩa , dẫn đến hiệu quả kinh
doanh thấp , hiện tợng lãi giả , lỗ thật vẫn còn xảy ra ở một số doanh nghiệp quốc
doanh . Vậy để có một nền kinh tế phát triển , đủ sức cạnh tranh trong khu vực và
quốc tế , thì vấn đề quan trọng hàng đầu là phải thực hiện tốt các vấn đề cổ phần
hóa doanh nghiệp Nhà nớc , có nh vậy mới góp phần nâng cao hiệu quả kinh
doanh , tăng sức cạnh tranh của doanh nghiệp , tạo ra loại hình doanh nghiệp có
nhiều chủ sở hữu , trong đó có đông đảo ngời lao động , tạo động lực mạnh mẽ và
cơ chế quản lý năng động cho doanh nghiệp , để sử dụng có hiệu quả vốn , tài sản
cảu nhà nớc và của doanh nghiệp . Mặt khác thực hiện cổ phần hóa doanh nghiệp
Nhà nớc sẽ góp phần huy động một lợng vốn lớn của toàn thể xã hội , bao gồm cá
Công ty cổ phần ra đời từ cuối thế kỉ XVI ở các nớc t bản phát triển nh một
nhu cầu khách quan của lịch sử .Trong suốt mấy trăm năm qua các công ty cổ
phần đã chiếm một vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy nền kinh tế thế giới .
Quá trình lịch sử hình thành và phát triển của hình thức công ty cổ phần trải qua
bốn giai đoạn . Giai đoạn mầm mống : trong giai đoạn này vốn đợc góp theo một
nhóm ngời với hoạt động liên kết lỏng lẻo . Giai đoạn hình thành : đã có sự xuất
hiện của cổ phiếu và sự giao dịch chứng khoán , hoạt động có tổ chức hơn . Giai
đoạn phát triển : các công ty cổ phần đã phổ biến ở các nớc t bản chủ nghĩa với
hình thức đa quốc gia , đã hình thành những trung tâm tài chính quốc tế , giao
dịch chứng khoán sôi động . Giai đoạn trởng thành : là giai đoạn phát triển của
những công ty xuyên quốc gia đa quốc gia , thu hút công nhân mua cổ phiếu , cơ
Website: Email : Tel : 0918.775.368
9