Giấc ngủ vàng tuổi học trò

Điều gì xảy ra trong giấc ngủ?

Trong lúc ngủ, não chúng ta vẫn hoạt động và trải qua 5 giai đoạn gọi là:
1, 2, 3, 4, và REM (rapid eye movement) tạo thành chu kỳ giấc ngủ. Một
chu kỳ kéo dài khoảng 90-100 phút. Do đó, trung bình một đêm chúng ta
trải qua khoảng 4-5 chu kỳ. Giai đoạn 1 và 2 là giai đoạn ngủ lơ mơ, dễ
thức tỉnh. Trong giai đoạn này, tròng mắt di chuyển chậm, có khi ngừng
lại, nhịp tim và nhịp thở chậm, nhiệt độ cơ thể giảm. Giai đoạn 3, 4 là lúc
ngủ sâu, khó đánh thức, và nếu có thức dậy trong giai đoạn này thì cũng
phải mất vài phút sau mới tỉnh. Giấc ngủ ở giai đoạn 3 và 4 là lúc cơ thể
được hồi phục sau một ngày hoạt động mệt mỏi. Giai đoạn cuối cùng là
giai đoạn mắt động nhanh (REM). Trong giai đoạn này, nhịp thở nhanh
hơn, tim đập nhanh, là giai đoạn xảy ra giấc mơ.

Tại sao thanh thiếu niên bị rối loạn về giấc ngủ?

Bên cạnh nhu cầu cần được ngủ nhiều hơn so với trẻ 9-10 tuổi hoặc
người lớn, nhịp sinh học ở thanh thiếu niên cũng thay đổi. Thời điểm ngủ
ngon nhất vào ban đêm và thời điểm tỉnh táo nhất vào ban ngày cũng rất
khác. Ở độ tuổi này, các em thường ngủ rất trễ và khó thức dậy vào buổi
sáng. Sự trễ nãi này dễ bị hiểu lầm là các em “làm biếng”. Thật sự, đó
không phải lỗi của các em mà do đồng hồ sinh học của các em đã thay
đổi. Tất cả “lỗi” ngủ dậy trễ của các em là do Melanin - một chất nội tiết do
não tiết ra làm cho chúng ta buồn ngủ. So với trẻ em và người lớn thì
Melanin ở các em thanh thiếu niên được tiết vào buổi tối trễ hơn và ngưng
vào buổi sáng cũng trễ hơn. 

Do đó, đối với người lớn, 10h đêm có thể đi ngủ được nhưng các em tuổi
thanh thiếu niên dù lên giường từ lúc 11h đêm thì có khi mắt vẫn mở trao

ngủ. Đọc tiểu thuyết ly kỳ trước giờ ngủ cũng sẽ gây khó ngủ. Không nên
“để dành” bài học hoặc bài tập khó vào buổi tối trong vòng 1h trước giờ
ngủ, không chơi game trên máy vi tính trước giờ ngủ bởi vì nó cũng làm
cho đầu óc tỉnh táo, gây khó ngủ. Hạn chế suy nghĩ quá nhiều lúc lên
giường.
Giảm ánh sáng: ánh sáng là dấu hiệu báo cho não giờ phải thức. Chất
Melanin cũng bị ức chế tiết ra khi có ánh sáng. Do đó, cần tránh ánh sáng
chói (ngay cả ánh sáng từ màn hình máy vi tính, tivi,…) khi ngủ.
Đừng ngủ trưa quá nhiều: Ngủ trưa trên 30 phút sẽ làm khó ngủ vào buổi
tối.
Thức dậy với ánh sáng: Nhờ cha mẹ mở đèn (nếu ngủ trong phòng tối)
ngay khi trời sáng vì ánh sáng là dấu hiệu cho cơ thể biết đã đến lúc phải
thức dậy, khi đó các em sẽ dễ tỉnh hơn.
Mặc dù đang là mùa hè, các em không cần phải thức dậy sớm để đi học
mỗi ngày, nhưng cũng nên tạo thói quen ngủ - thức theo một nếp sinh
hoạt đều đặn để đồng hồ sinh học trong cơ thể các em không bị xáo trộn.
Các em có thể ngủ muộn và dậy muộn hơn một tí, nhưng không nên trễ
hơn 2-3 tiếng so với giờ ngủ và thức khi còn đi học. Cần bảo vệ giấc ngủ
vì cơ thể các em thường phát triển trong giấc ngủ. Nếu như “Không ăn
không ngủ” thì sẽ “mất tiền thêm lo” đấy.