1B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. HCM





N TH NGC HNG




THIT LP CÁC QUY TRÌNH KIM SOÁT NI B TRONG
H THNG KIM SOÁT NI B CHO CÁC CÔNG TY DT
MAY A BÀN THÀNH PH H CHÍ MINH





LUN VN THC S KINH T

 




N VN THC S KINH T



NGI HNG DN KHOA HC:
PGS. TS. MAI TH HOÀNG MINH





TP. H Chí Minh - Nm 2010
3MC LC
Trang s …
M u 9
Chng 1: C s lý lun v h thng kim soát ni b. 13
1.1. Khái nim v h thng kim soát ni b 13
1.2. Các b phn cu thành h thng kim soát ni b 13
1.3. S cn thit và li ích ca h thng kim soát ni b 29
1.4. Ý ngha ca h thng kim soát ni b trong các công ty ngành dt may a
bàn thành ph H Chí Minh 29
Kt lun chng 1 30

Chng 2: Th c tr!ng v các quy trình kim soát ni b trong h thng

b c kho sát thc t  mt s công ty dt may a bàn thành ph H Chí
Minh 53
3.2. Các gii pháp cho vic thip lp các quy trình kim soát ni b trong h
thng kim soát ni b ca các công ty dt may a bàn thành ph H Chí
Minh61 61
PH'N A: CÁC QUY TRÌNH KIM SOÁT NI B LIÊN QUAN N
CÁC NGHIP V PHÁT SINH 'U VÀO 62
PH'N B: CÁC QUY TRÌNH KIM SOÁT NI B LIÊN QUAN N
CÁC NGHIP V PHÁT SINH TRONG QUÁ TRÌNH S(N XU)T:.82
PH'N C: CÁC QUY TRÌNH KIM SOÁT NI B LIÊN QUAN N
CÁC NGHIP V PHÁT SINH 'U RA 89 5PH'N D: CÁC QUY TRÌNH KIM SOÁT NI B LIÊN QUAN N
CÁC NGHIP V PHÁT SINH V* NHÂN S+ 112
PH'N E: QUY TRÌNH KIM SOÁT NI B LIÊN QUAN N NGHIP
V CHI TIÊU KHÁC 127
Kt lun chng 3 131
Kt lun 132
Danh sách các công ty dt may a bàn thành ph H Chí Minh c kho sát
thc t 133
Tài liu tham kho 134 7DANH MC CÁC B(NG BIU, S 

Trang s …
1. Bng 2.1: Giá tr sn xut công nghip ca ngành dt may a bàn thành ph
H Chí Minh t nm 2004 n nm 2008. 32
2. Biu  2.1: S gia tng v giá tr sn xut công nghip ca ngành dt may
a bàn thành ph H Chí Minh t nm 2004 n nm 2008 32
3. Bng 2.2: Bng tng hp các câu h i kho sát thc t v hot ng kim soát
ti 5 công ty dt may a bàn thành ph H Chí Minh 35
4. Bng 2.3: Bng tng hp kho sát thc t v mt s quy trình kim soát ni
b ch yu trong 5 công ty dt may a bàn thành ph H Chí Minh 40
5. S  3.1: Quy trình “Lp n t hàng mua nguyên vt liu, vt t, ph
kin”- MH1. 66
6. S  3.2: Quy trình “Nhn nguyên vt liu, vt t, ph kin”- MH2 70
7. S  3.3: Quy trình “Theo dõi n phi tr ng!i bán”- MH3. 73
8. S  3.4: Quy trình “Thanh toán cho ng!i bán” – MH4. 77

9M. 'U
Lý do chn  tài
Dt may là hai ngành kinh t quan tr$ng, có quy mô l"n trong sn xut, xut
khu, s% dng lao ng và chim lnh th tr!ng ni a.
Cuc suy thoái kinh t toàn cu ã gây nh hng nghiêm tr$ng trên hot ng
sn xut kinh doanh và xut khu ca tt c các ngành k t gia nm 2008 n
nay. Tình trng tht nghip, tht cht chi tiêu và tín dng ã làm cho s&c mua
hu ht các th tr!ng nhp khu l"n ca ngành dt may nh M', EU, Nht
Bn… b st gim nghiêm tr$ng. N( lc cnh tranh v"i các n"c xut khu 
giành ly phn th tr!ng ang b co h)p, ng th!i y mnh vic chim lnh th
tr!ng ni a là chin lc hành ng mà hu ht các doanh nghip ngành dt
may ã và ang thc hin ng th!i c*ng gp vô vàn khó khn.
Ngành dt may Vit Nam ang phi i mt v"i nhiu thách th&c l"n.  có
c sn phm m bo cht lng tt, mu mã phong phú, a dng v"i giá
thành có tính cnh tranh trên th tr!ng quc t òi h i các doanh nghip phi n(
lc rt nhiu.
Tr"c tình hình nh th tôi không kh i bn khon và tôi quyt nh ch$n  tài
“Thit lp các quy trình kim soát ni b trong h thng kim soát ni b cho

phn, phòng, ban. H"ng dn các th tc trình duyt ch&ng t, báo cáo, i
chiu s liu gia các v trí quan tr$ng có liên quan và kim soát ln nhau.
Các quy trình kim soát c thit lp trong bài lun vn này rt d- áp dng.
Nhân viên  m$i trình  nu c h"ng dn ban u thì u có th thc hin
tt c.

Mc tiêu nghiên cu  tài
Mc tiêu nghiên c&u ca  tài này là:
− Nghiên c&u tng quan v h thng kim soát ni b theo báo cáo COSO nm
1992.
− Tìm hiu, phân tích, ánh giá các quy trình kim soát ni b trong h thng
kim soát ni b ca mt s công ty dt may a bàn thành ph H Chí Minh
thông qua kt qu kho sát thc trng.
−  xut mt s bin pháp khc phc nhc im cho mt s quy trình kim
soát ni b ti các công ty dt may ã c kho sát thc t. T ó, thit lp
các quy trình kim soát ni b áp dng chung cho các công ty dt may a
bàn thành ph H Chí Minh.

i tng nghiên cu ca  tài
Các quy trình kim soát ni b trong h thng kim soát ni b ca các công ty
ngành dt may a bàn thành ph H Chí Minh.
11Phm vi nghiên cu ca  tài
 tài ch. nghiên c&u các quy trình kim soát ni b liên quan n các nghip v
kinh t phát sinh u vào, chi phí phát sinh trong quá trình sn xut, kim soát
12
B cc ca lun vn
Lun vn gm 3 chng, tng cng 126 trang, ni dung ca  tài c trình bày
trong 3 chng:
Chng 1: C s lý lun v h thng kim soát ni b.
Chng 2: Thc trng v các quy trình kim soát ni b trong h thng kim
soát ni b ca các công ty ngành dt may a bàn thành ph H
Chí Minh.
Chng 3: Các gii pháp cho vic thit lp các quy trình kim soát ni b trong
h thng kim soát ni b ca các công ty ngành dt may a bàn
thành ph H Chí Minh.
mc quc t nh ISO, TQM, QA/QC m bo s hot ng hiu qu ca mt t
ch&c ã c xây dng.

1.6. Các b phn c/u thành h thng kim soát ni b
Tùy vào loi hình hot ng mc tiêu và quy mô ca t ch&c mà h thng kim
soát ni b c s% dng khác nhau, nhng  hot ng hiu qu, h thng này
cn có  nm thành phn:
− Môi tr!ng kim soát.
− ánh giá ri ro. 14− Thông tin và truyn thông.
− Hot ng kim soát.
− Giám sát.
1.2.1. Môi tr0ng kim soát
Môi tr!ng kim soát là nhng yu t ca t ch&c nh hng n hot ng ca
h thng kim soát ni b và là các yu t to ra mt môi tr!ng trong ó toàn
b thành viên ca t ch&c có nhn th&c c tm quan tr$ng ca h thng kim
soát ni b hay không. Ví d, nhn th&c ca ban giám c th nào v tm quan
tr$ng ca liêm chính và o &c ngh nghip, v vic cn t ch&c b máy hp lý,
v vic phi phân công, y nhim, giao vic rõ ràng, v vic phi ban hành b#ng
vn bn các ni quy, quy ch, quy trình sn xut kinh doanh Mt môi tr!ng
kim soát tt s, là nn tng quan tr$ng cho s hot ng hiu qu ca h thng
kim soát ni b.
Môi tr!ng kim soát bao gm 7 nhân t ch yu nh sau:
− Tính chính trc và giá tr o &c,
− Bo m v nng lc,

− M&c khen thng tht hp dn cho mt kt qu cui cùng mà không quan
tâm n thái , tinh thn làm vic và trách nhim ca tng nhân viên.

1.2.1.2. B%o #%m v nng l c
Trong công ty, m(i v trí khác nhau thì yêu cu v nng lc ca tng nhân viên
khác nhau. Tuy nhiên, m(i thành viên trong công ty cn có nhng hiu bit, trình
 chuyên môn, kinh nghim và k' nng i v"i công vic mà h$ ang thc
hin.
Nu nng lc ca i ng* nhân viên không m bo s, dn n tình trng công
vic b x% lý không úng theo các quy trình kim soát ã c quy nh, nh
hng n tính hu hiu ca h thng kim soát ni b.
Chính sách tuyn dng nhân s gi vai trò rt quan tr$ng trong vic ch$n ra
nhng &ng viên có  iu kin  áp &ng yêu cu ca công vic. Th!ng
xuyên t ch&c ào to li cho nhân viên c*, hun luyn y  cho các nhân viên
m"i, khuyn khích và to iu kin cho toàn th nhân viên cp nht kin th&c
chuyên môn m"i nh#m m bo nng lc ca nhân viên.
Công ty cn phi quy nh c th, chi tit các yêu cu v trình  chuyên môn,
kinh nghim làm vic và k' nng cho tng v trí công vic b#ng vn bn.

1.2.1.3. Hi #ng qu%n tr$ và "y ban kim toán
Hi ng qun tr là c quan qun lý ca công ty, thc hin các quyn và ngha
v theo quy nh ca pháp lut, ca iu l công ty, i hi ng c ông, …0y 16ban kim toán gm mt s thành viên trong và ngoài hi ng qun tr nhng
không tham gia iu hành công ty. 0y ban kim toán có trách nhim giám sát
vic tuân th pháp lut, giám sát vic lp báo cáo tài chính, gi s c lp ca


17viên, nhng c*ng có nhà lãnh o li thích làm vic theo mt trình t hàng d$c
hay hàng ngang ã c thit lp tr"c.
T ó cho thy, quan im, nhn th&c và phong cách iu hành ca nhà lãnh o
nh hng rt l"n n môi tr!ng kim soát ca công ty.

1.2.1.5. C c/u t2 ch1c trong công ty
C cu t ch&c trong công ty c th hin qua s  t ch&c ca công ty, trong
ó phân chia trách nhim, quyn hn và báo cáo ca tng v trí và phn ánh các
mi quan h gia các b phn trên s . Tùy theo loi hình kinh doanh, mc
tiêu hot ng ca nhà qun lý, quy mô, tính cht ca công ty mà xây dng c
cu t ch&c phù hp.
Mt c cu t ch&c g$n nh), rõ ràng s, có tác ng tt cho môi tr!ng kim
soát. Ngc li, mt c cu t ch&c r!m rà, ph&c tp s, không m bo các th
tc kim soát. Vì vy, khi xây dng c cu t ch&c, công ty cn lu ý mt s vn
 nh sau:
− C cu t ch&c phù hp v"i quy mô, tính cht, mc tiêu kinh doanh ca công
ty, tinh g$n và hiu qu.
− Xác nh c các v trí then cht v quyn hn, trách nhim và các l trình
báo cáo cho phù hp.
− m bo s phù hp ca tng v trí trong s  t ch&c v"i tng nhân viên.
− H thng thông tin trong công ty thông sut, nhng ng!i có liên quan c
tip nhn thông tin nhanh chóng, chính xác.

1.2.1.6. Cách th1c phân chia trách nhim và quyn h!n cho t3ng nhân viên
trong công ty
Phân chia trách nhim và quyn hn cho tng nhân viên phi phù hp v"i s 

ng, c im, quy mô ca công ty. Chính sách này phi phù hp v"i kh nng
ca nhân viên  m bo tính kh thi thì m"i có th phát huy c tác dng.

1.2.2. ánh giá r"i ro
Trong m$i hot ng sn xut kinh doanh u phát sinh ri ro, m(i ngành ngh
khác nhau thì phát sinh nhng ri ro khác nhau. Nhng ri ro này làm nh hng
n m&c  trung thc và hp lý ca các s liu trình bày trên báo cáo tài chính,
tình hình tài sn, ngun vn phn ánh không úng v"i thc t, không phù hp
v"i các chun mc, nguyên tc k toán hay làm cho mc tiêu hot ng ca công
ty không thc hin c. Vì vy, các nhà qun lý cp cao cn phi ánh giá ri
ro trong phm vi hot ng sn xut kinh doanh ca công ty. 19Không l thuc vào quy mô, cu trúc, loi hình hay v trí a lý, bt k1 t ch&c
nào khi hot ng u b các ri ro xut hin t các yu t bên trong hoc bên
ngoài tác ng.
Các yu t bên trong. S qun lý thiu minh bch, không coi tr$ng o &c
ngh nghip. Cht lng cán b thp, s c h ng hóc ca h thng máy tính, ca
trang thit b, h tng c s. T ch&c và c s h tng không thay i kp v"i s
thay i, m rng ca sn xut. Chi phí cho qun lý và tr lng cao, thiu s
kim tra, kim soát thích hp hoc do xa công ty m) hoc do thiu quan tâm
Các yu t bên ngoài. Thay i công ngh làm thay i quy trình vn hành.
Thay i thói quen ca ng!i tiêu dùng làm các sn phm và dch v hin hành
b l(i th!i. Xut hin yu t cnh tranh không mong mun tác ng n giá c và
th phn. S ban hành ca mt o lut hay chính sách m"i, nh hng n hot
ng ca t ch&c
 tránh b thit hi do các tác ng nêu trên, t ch&c cn th!ng xuyên: xác

chính xác, kp th!i, y , tin cy, d- nm bt và úng ng!i có thm quyn.

1.2.4. Ho!t #ng kim soát
Các hot ng kim soát là các bin pháp, quy trình, th tc m bo ch. th ca
ban lãnh o trong gim thiu ri ro và to iu kin cho t ch&c t c mc
tiêu t ra c thc thi nghiêm túc trong toàn t ch&c. Ví d: kim soát phòng
nga và phát hin s mt mát, thit hi ca tài sn, kim soát xem t ch&c có
hot ng theo úng chun mc mà t ch&c ã quy nh, theo úng các yêu cu
ca pháp lut hin hành…

1.2.4.1. Phân lo!i kim soát theo m4c #ích qu%n tr$ r"i ro
* Kim soát nghip v
Kim soát nghip v là các chính sách và th tc ban hành  thc hin kim
soát các nghip v kinh t phát sinh và chu k1 k toán. Ví d: Nghip v nhn
tin bán hàng b#ng tin mt. Mt s th tc kim soát khi nhn tin: Ng!i nhn
i nhn tin phi trình giy gi"i thiu ca công ty, ch&ng minh nhân dân, khi
nhn tin phi ký tên vào phiu chi ca khách hàng, ký tên ng!i np tin vào
phiu thu ca công ty và giao tin cho th qu'.

* Kim soát ng dng
Kim soát &ng dng là hot ng kim soát ch. c áp dng cho tng hot
ng c th nh: hot ng chi thanh toán cho nhà cung cp hoc chi tin lng
hoc thu tin bán hàng b#ng tin mt, … 21Kim soát quá trình chi thanh toán cho nhà cung cp nh#m m bo khon tin
tr này có y  ch&ng t ch&ng minh khon n phi tr và c phê duyt bi
22* Kim soát phát hin
Kim soát phát hin là loi kim soát nh#m phát hin ra các sai sót, gian ln hoc
các iu kin dn n sai sót và gian ln. Kim soát phát hin c thc hin sau
khi các nghip v kinh t ã xy ra. Lp bng cân i s phát sinh  xem các tài
khon phát sinh trong k1, tng d n có b#ng v"i tng d có hay không là hot
ng kim soát phát hin.

* Kim soát sa sai
Kim soát s%a sai là quá trình s%a cha nhng sai sót và gian ln. Kim soát s%a
sai th!ng c i kèm v"i hot ng kim soát phát hin.
Cui tháng, k toán theo dõi công n phi tr i chiu công n v"i nhà cung
cp phát hin có mt khon n cha c ghi nhn vào s sách có ch&ng t y
, k toán theo dõi công n tin hành iu ch.nh b sung công n phi tr.
Hành ng iu ch.nh công n ã ghi nhn s sách sai là hot ng kim soát
s%a sai.

1.2.4.3. Các ho!t #ng kim soát ch" y&u
* Phân chia trách nhim y 
Các nhân viên trong công ty c phân công, phân nhim chi tit, rõ ràng nhng
òi h i phi m bo nguyên tc bt kiêm nhim. Mt b phn, phòng, ban hoc
cá nhân không c phép m nhim, x% lý mt nghip v bt k1 nào t khi bt
u cho n khi kt thúc. Và mt cá nhân nào ó không c thc hin hn mt
trong bn ch&c nng: phê duyt, thc hin, ghi chép nghip v và bo qun tài
sn.
Mc ích ca nhng òi h i bt buc này  h thng kim soát ni b hu hiu

th!i x% lý. Ví d:
− i chiu s liu hàng tn kho trên thc t v"i s liu hàng tn kho trên s
sách.
− i chiu doanh thu bán hàng tháng này v"i doanh thu bán hàng tr"c tr"c.
− i chiu chi phí hot ng thc t phát sinh v"i chi phí k hoch.
− iu chiu s d n phi thu trên s sách ca công ty v"i s d n phi tr
trên s sách ca khách hàng.

1.2.5. H thng giám sát và th6m #$nh
H thng giám sát và thm nh là quá trình theo dõi và ánh giá cht lng thc
hin vic kim soát ni b  m bo nó c trin khai, c iu ch.nh khi
môi tr!ng thay i, c ci thin khi có khim khuyt. Ví d th!ng xuyên rà
soát, kim tra và báo cáo v cht lng, hiu qu hot ng ca h thng kim 24soát ni b, ánh giá và theo dõi vic ban lãnh o c*ng nh tt c nhân viên có
tuân th các chun mc &ng x% ca t ch&c sau khi ký cam kt hay không.
Có 2 cách  thc hin vic giám sát: giám sát th!ng xuyên và giám sát nh
k1.

1.2.5.1. Giám sát th0ng xuyên
Giám sát th!ng xuyên là hot ng giám sát c thc hin thông qua vic tip
nhn ý kin óng góp t các i tác nh: nhà cung cp, khách hàng, nhà u t
trong quá trình công ty hot ng sn xut kinh doanh hoc xem các báo cáo
hot ng và phát hin nhng bin ng bt th!ng.
Giám sát th!ng xuyên ch. nên áp dng cho nhng vn  nhy cm nh: mua
hàng, bán hàng, thu – chi tin mt, tin lng, …

ch. có th giúp hn ch ti a nhng sai phm mà thôi, nhng hn ch vn có
ca h thng kim soát ni b xut phát t nhng nguyên nhân sau:
− Kim soát ni b khó ngn cn c gian ln và sai sót ca ng!i qun lý cao
cp. Các th tc kim soát là ng!i qun lý t ra, các th tc này ch. cho
phép kim tra các gian ln và sai sót ca các nhân viên. Tr!ng hp ng!i
qun lý c tình gian ln, h$ có th tìm cách b qua các th tc kim soát cn
thit.
− Nhng hn ch xut phát t bn thân con ng!i nh s vô ý, bt cn, ãng trí,
ánh giá hay "c lng sai, hay hiu sai ch. dn ca cp trên hoc các báo
cáo ca cp d"i.
− Kh nng ánh la, ln tránh ca nhân viên thông qua s thông ng v"i
nhau hay v"i các b phn bên ngoài n v.
− Hot ng kim soát th!ng nhm vào nhng nghip v th!ng xuyên phát
sinh mà ít chú ý n nhng nghip v không th!ng xuyên. Do ó, nhng sai
phm hay gian ln trong các nghip v này th!ng hay b qua.
− Yêu cu th!ng xuyên và trên ht ca ng!i qun lý là chi phí b ra cho hot
ng kim soát phi nh hn giá tr thit hi "c tính do sai sót hay gian ln
gây ra.
− Luôn có kh nng là các cá nhân có trách nhim kim soát ã lm dng quyn
hn ca mình nh#m phc v cho mu  riêng.
− iu kin hot ng ca n v thay i nên dn t"i nhng th tc kim soát
không còn phù hp …

1.2.7. Yêu c8u v mt h thng kim soát ni b doanh nghip hiu qu%
Nh vy, mun h thng kim soát ni b doanh nghip hot ng hiu qu, ban
giám c có trách nhim thành lp, iu hành và kim soát h thng kim soát