Vitamin C thiên nhiên tốt
hơn tổng hợp
Một nghiên cứu của Canada cho thấy, việc uống 100 g
nước cam (có chừng 40 mg vitamin C thiên nhiên) làm
giảm đáng kể nguy cơ ung thư dạ dày. Trong khi đó,
1.000 mg vitamin C tổng hợp mỗi ngày không đem lại
hiệu quả này.
Vitamin C, tên hóa học là acid ascorbic, có rất nhiều trong
các loại thực vật. Sau khi theo thức ăn vào cơ thể, nó được
hấp thu chủ yếu ở ruột non và tham gia vào nhiều quá trình
chuyển hóa quan trọng. Vitamin C thúc đẩy hoạt động một số
men, duy trì sức đề kháng, chống nhiễm khuẩn và các gốc tự
do.
Trong thiên nhiên, vitamin C có trong hầu hết các loại rau
quả tươi. Thông thường, các loại rau quả trồng ở nơi đầy đủ
ánh sáng có hàm lượng chất này cao hơn. Tỷ lệ vitamin C
trong một số loại rau là: rau ngót 185 mg% (185 mg vitamin
C trong 100 g rau ngót), cần tây 150 mg%, rau mùi 140
mg%, kinh giới 110 mg%, rau đay 77% mg. Các loại quả
giàu vitamin C nhất gồm thanh trà 177 mg%, bưởi 95 mg%,
thị 81 mg%, ổi 62 mg%, nhãn 58 mg%, đu đủ chín 54 mg%
Hàm lượng vitamin C trong rau quả phân phối không đều, có
nhiều ở lớp vỏ hơn ở ruột, ở lá nhiều hơn ở cuống và thân
rau.
Rau quả tươi là nguồn vitamin tốt nhất. Trước hết, nó là giúp
ta có giác ngon miệng chứ không tạo tâm lý phải uống thuốc.
Ưu điểm nổi bật là vitamin C trong rau quả ở dạng phức hợp
với các pectin và flavonoid - những hợp chất vừa có tác dụng
C là 60 mg/ngày cho cả nam và nữ. Phụ nữ mang thai, đang
cho con bú cần 70-90 mg mỗi ngày.
Nói chung, nếu bạn khỏe mạnh, ăn uống tốt thì không lo
thiếu vitamin C. Sự thiếu hụt chất này chỉ xảy ra ở những
người ăn kiêng, ít hoặc không ăn rau quả tươi trong một thời
gian dài, ốm yếu ăn uống kém.
Vitamin C không bền vững và dễ bị nhiều yếu tố lý hóa
làm hỏng. Khi ngâm rửa các loại rau quả đã gọt vỏ, cắt thái,
chất này rất dễ bị nước kéo đi. Khi đun nóng, nó dễ bị phân
hủy. Khi chần nguyên liệu bằng nước cũng như hấp thức ăn,
nếu để rau quả tiếp xúc với không khí, sự phân hủy vitamin C
cũng xảy ra nhanh hơn.
Sắt và một số kim loại khác có tác dụng đẩy nhanh sự ôxy
hóa phân hủy vitamin C. Nếu môi trường đun nấu là acid thì
vitamin C bền vững và có thể chịu được nhiệt độ tới 100 độ
C; song nếu là môi trường kiềm thì nó bị ôxy hóa nhanh
chóng. Ánh sáng mặt trời và nhiệt độ môi trường bảo quản
rau quả nóng ấm cũng phá hỏng rất nhiều vitamin C. Ở nhiệt
độ bình thường trong bếp, các loại rau ăn lá nếu chờ 4 giờ
mới chế biến sẽ hao mất 20% vitamin C; để 1 ngày mất tới
40%. Còn với rau quả đem phơi khô thì vitamin C bị phá hủy
hầu như hoàn toàn.
Vì vậy, khi mua rau quả, nên chọn loại thật tươi. Cần bảo
quản rau ở chỗ thoáng mát nhưng có độ ẩm để tránh khô héo.
Khi sơ chế rau, củ, quả, không ngâm lâu trong nước, nên rửa
rau cả cọng rồi mới thái. Sau khi làm sạch, cần nấu càng sớm
càng tốt. Khi nước sôi già mới cho rau vào nấu hoặc luộc.