B I TH O LU NÀ Ả Ậ
B I TH O LU NÀ Ả Ậ
Môn
Môn
L CH S V N MINH TH GI IỊ Ử Ă Ế Ớ
L CH S V N MINH TH GI IỊ Ử Ă Ế ỚNhóm thực hiện ( lớp Trung SPK2B):
Nhóm thực hiện ( lớp Trung SPK2B):
Trương Công Lê Hoàng
Trương Công Lê Hoàng
Nguyễn Thị Ánh Liễu
Nguyễn Thị Ánh Liễu
Nguyễn Thị Út LyNa
Nguyễn Thị Út LyNa
Hồ Thị Phương Nhi
Hồ Thị Phương Nhi
Lê Thị Ngọc Quy
Lê Thị Ngọc Quy
HÌNH TƯỢNG RỒNG TRONG VĂN HOÁ
HÌNH TƯỢNG RỒNG TRONG VĂN HOÁ
PHƯƠNG ĐÔNG VÀ PHƯƠNG TÂY
PHƯƠNG ĐÔNG VÀ PHƯƠNG TÂY

nước. Do đó, thần nước cũng chính là thần RồngQuan niệm của phương Đông về rồng trong buổi đầu là:
Đấng tối cao của không khí. Hơi thở mầu nhiệm của người
toả khắp. Điều khiển mây. Chứa đựng khí ẩm ướt. Làm
mưa dịu trái đất.
Được xem là vua của tạo sinh động vật, nên dễ hiểu
rồng là biểu tượng của điềm lành, sự may mắn và tốt đẹp
đối với phương Đông. Trong truyền thuyết, thần thoại của
phương Đông, dù cốt truyện có khác nhau nhưng rồng bao
giờ cũng ẩn chứa ý nghĩa là một biểu tượng cho sự cao quý
tốt đẹp. Đối với một số quốc gia phương Đông, rồng là
biểu tượng cho nguồn gốc dân tộc. Người Việt xưa tự hào
mình là “Con Rồng cháu Tiên”. Tộc Hạ có tô tem rồng và
cũng xưng “Tộc rồng”. Bà mẹ thuỷ tổ của dân tộc Khơme
là con gái vua huyền thoại Naga, một động vật huyền thoại
có tính cách như rồng. Nữ thần Pônaga

(còn gọi là Pô Nưga) là bà tổ của người dân Chămpa. Các
vị thần nói trên vừa mang ý nghĩa biểu tượng của sông
nước, vừa mang ý nghĩa phong đăng gắn với các nghi lễ
nông nghiệp, vừa mang ý nghĩa về nguồn gốc dân tộc.
Ở Trung Hoa xưa, người ta xem rồng là tinh linh núi,
là thần linh bảo hộ năm vùng, nghĩa là bốn phương và
vùng trung tâm; là kẻ bảo vệ năm hồ bốn biển. Về khả
năng của rồng, trong dân gian Trung Hoa có rất nhiều

rã tạo không khí hội hè, biểu thị niềm vui sướng, hạnh
phúc cho tất cả mọi người, cầu mong mưa thuận gió hoà,
mùa màng bội thu…

Về hình dạng, rồng phương Đông là sự hỗn hợp của nhiều
loại động vật khác nhau: đầu lạc đà, sừng của hươu, tai của
bò, mắt của thỏ, mình rắn phủ đầy vẩy cá, vẩy theo hàng
xương rồng cho tới quanh mồm, đuôi rắn tận cùng bằng vây
sắc nhọn, chân phối hợp giữa chân hổ và gót móng chim
ưng, phần phụ ở vai và háng như những tia lửa, hơi thở của
rồng bao gồm mây và nước. Số móng của rồng bình thường
có bốn hàng, riêng rồng của nhà vua thì có năm hàng.
Người Nhật Bản khi tạo hình rồng lại dựa theo quan
niệm dân gian về các loại rồng. Họ cho rằng mỗi kỳ sinh nở

con rồng cái đẻ ra chín con. Rồng thứ nhất ưa ca hát và
thích mọi âm thanh êm ái, do đó đỉnh các chuông Nhật Bản
được đúc hình con vật này. Rồng thứ hai thích âm thanh của
nhạc cụ nên đàn koto hoặc đàn thụ cầm ngang (horizontal
harp) và trống suzumi-một thứ trống con gái đánh bằng
ngón tay, được trang trí bằng hình con rồng này. Rồng thứ
ba ưa uống và thích mọi thứ rượu, vì thế nó được dùng tô
điểm cho cốc chén. Rồng thứ tư thích những chỗ cheo leo
nguy hiểm, nên đầu hồi nhà, ngọn tháp, cùng các dầm mái

khúc, đại diện 12 tháng trong năm, biểu trưng cho sự thay
đổi thời tiết năm tháng, sự trù phú và phồn vinh của nền
văn hoá nông nghiệp lúa nước. Thân mềm mại uốn lượn
thể hiện sự biến hoá, trên lưng có vây nhỏ liền mạch và
đều đặn. Đầu rồng có bờm dài, râu cằm, không sừng. Mắt
lồi to, hàm mở rộng có răng nanh ngắt lên; đặc biệt là cái
mào ở mũi, sun sóng đều đặn (có người gọi là mào lửa)
chứ không phải là cái mũi thú như rồng Trung Hoa. Lưỡi
mảnh rất dài, miệng rồng luôn ngậm viên châu. Đầu rồng
luôn hướng lên đớp lấy viên ngọc thể hiện tinh thần tôn
trọng các giá trị nhân văn cao quý, theo đuổi sự uyên bác
và tinh thần cao thượng. Nguyên nhân cơ bản khiến hình ảnh của rồng xuất
hiện rộng rãi trong nghệ thuật tạo hình của nhiều dân tộc
phương Đông, đó là: sự diễn tả ý nghĩa của rồng đã mang
lại lý do tinh thần cho người nghệ sĩ và sự khao khát thể
hiện vẻ đẹp của rồng. Tất cả các khả năng hoàn hảo đều
được gán cho rồng. Người ta tin rằng nó có thể sống và vận
động trong cả ba môi trường: nước, không khí và đất. Hơi
thở của rồng bao gồm lửa và nước, nhưng thường được cải
biến thành mây xoáy trôn ốc. Sự khôn ngoan của rồng và
quyền lực của nó vượt trội tất cả những con vật khác. Do
đó, trong trí tưởng tượng của con người phương Đông rồng
có thể biến hoá vô cùng, nó có thể thu mình nhỏ lại như
con tằm hoặc trải rộng che kín cả mặt đất. Đấy chính là cơ

sự phá huỷ, độc ác và xấu xa. Trong văn hoá phương Tây,
rồng được trình bày như thần linh của độc ác và phản
Chúa trong đạo cơ đốc giáo.
Các tích truyện về rồng phương Tây đều có một mô típ

như nhau: rồng có nhiều đầu, chuyên gieo rắc tai hoạ, chổ ở
trong hang, rồng bị chặt đầu, người anh hùng giết rồng để
cứu cả một dân tộc hay nàng công chúa. Trong truyền
thuyết và thần thoại Hy Lạp, rồng là kẻ giữ Bộ lông Cừu
Vàng và khu vườn của các nàng Hespesride. Mô típ truyện
này cũng rất phổ biến ở phương Tây và ngày vẫn được nhắc
lại trong các bộ phim thần thoại về chủ đề đi tìm kho báu.
Sự chiến thắng rồng mang ý nghĩa chinh phục một thế lực
đen tối để mang lại nguồn của cải dồi dào.
Trong tư duy người phương Tây, rồng mang dáng dấp
kinh sợ, doạ nạt con người. Nó có thể phun lửa và phá huỷ
tất cả. Sức mạnh của rồng ở trong miệng và đuôi của nó.
Các câu chuyện về rồng bay lên lúc đêm và có khả năng
khạc ra lửa rất phổ biến ở Na Uy, Đan Mạch, cũng như
vương quốc Anh. Khi đạo Kitô ra đời, trong huyền thoại cơ đốc giáo,
rồng phương Tây trở thành hiện thân của quỷ dữ hoặc là
đầy tớ của quỷ dữ. Các đầu rồng bị đập vỡ, các con rắn bị
tiêu diệt là hình ảnh vĩnh cửu về cuộc chiến giữa cái thiện
và cái ác trong quan niệm phương Tây. M.Drake nêu lên


phiêu lưu của những vị anh hùng để chinh phục con quái
vật. Ý nghĩa ẩn đằng sau tích các truyện về rồng của
phương Tây là coi rồng như hiện thân của sự xấu xa, độc
ác, cần bị trừng phạt…; đối lập với rồng là nhân vật chính:
các anh hùng địa phương, những người đã lừng danh trong
nhiều huyền tích và thần thoại khác. Chuyện tiêu diệt rồng
đã thêm vào kho công tích của các nhân vật này nhằm đẩy
tầm thước anh hùng của họ lên cao nữa.