Lập kế hoạch bảo quản: thư mục chọn lọc
Debra Saryan, Quản lý thư viện, Trung tâm bảo quản tài liệu Đông Bắc
Danh mục ngắn này được thiết lập nhằm hỗ trợ các nhà quản lý các bộ sưu
tập của thư viện, bảo tàng và cơ quan lưu trữ phát triển chương trình bảo
quản của mình. Nó cung cấp hàng loạt các thông tin chuyên ngành có giá trị
giúp đánh giá các nhu cầu bảo quản, và quyết định thứ tự ưu tiên để giải
quyết chúng. Các nhà quản lý các bộ sưu tập nên tham khảo các tài liệu về
các phương pháp lập kế hoạch mang tính chiến lược để đạt hiệu quả cao hơn
trong quá trình lập kế hoạch của mình.
Mỗi tài liệu tham khảo được liệt kê dưới đây đều có phần chú giải. Đó là nhờ
sự hỗ trợ từ tập thể nhân viên của Trung tâm bảo tồn tư liệu Đông Bắc
(NEDDC), cũng như qua tham khảo các tài liệu đã xuất bản trước đó như
cuốn A Core Collection in Preservation (Bộ tài liệu nòng cốt về bảo quản),
[Lisa L. Fox xuất bản lần 1 năm 1988, Don K. Thompson và Joan Ten Hoor
xuất bản lần 2 năm 1993, Chicago, American Library Association (Hiệp hội
thư viện Hoa Kỳ)]. Hội các nhà lưu trữ Hoa Kỳ (SAA), Uỷ ban giáo dục về
lĩnh vực bảo quản đã phát hành các tài liệu cập nhật cho cuốn “Selected
Readings in Preservation” (Các tài liệu chọn lọc về bảo quản). Đây là nguồn
tham khảo quý báu về lĩnh vực bảo quản tài liệu cho các cơ quan lưu trữ.
Cuối tài liệu này là phần danh mục các bài viết và tạp chí tham khảo, tập
trung vào việc tổ chức nhiều công tác khác nhau trong một chương trình bảo
quản.
Alberta Museums Association (Hiệp hội bảo tàng Alberta). Self-Evaluation
Checklist (Danh mục tự đánh giá). Edmonton, Alberta: Alberta Museums
Association, 1991.
Alberta Museums Association. Standard Practices Handbook for Museums
(Sổ tay tiêu chuẩn thực hành cho các bảo tàng). Edmonton, Alberta: Alberta
Museums Association, 1990.
American Association of Museums. Shaping the Museum: The MAP
Institutional Planning Guide (Tổ chức bảo tàng: Hướng dẫn hoạch định tổ
choc của MAP), xuất bản lần 2. Washington, D.C: American Association of

đóng bìa, bảo dưỡng các bộ sưu tập, đối phó với các trường hợp khẩn cấp,
đào tạo nhân viên và hướng dẫn người sử dụng, đồng thời quản lý công tác
bảo quản.
Barry, Bryan W. Strategic Planning Workbook for Nonprofit Organizations,
Revised and Updated (Bài tập hoạch định chiến lược cho các tổ chức phi lợi
nhuận, có sửa đổi và bổ sung). St. Paul, MN: Amherst H. Wilder Foundation,
1997.
Cung cấp các hướng dẫn chi tiết theo từng bước để phát triển kế hoạch. Hiện
có trên http:/www.wilder.org.
Calmas, Alan. “Preservation Planning at the National Archives and Records
Administration” (Lập kế hoạch bảo quản ở cục lưu trữ quốc gia và tư liệu
hành chính). The Record (Tài liệu) 1.2 (11/1994): 1
Cloonan, Michole V. Organizing Preservation Activities (Tổ chức các hoạt
động bảo quản). Association of Research Livraries (Hiệp hội các thư viện
nghiên cứu), 1993, 98 trang.
Darling, Pamela W., và Wesley Boomgaarden. Preservation Planning
Program Resource Notebook (Hướng dẫn về các nguồn lực trong việc hoạch
định chương trình bảo quản). Washington, D.C: Association of Research
Libraries, Office of Management Studies (Phòng nghiên cứu quản lý), 1987,
719 trang.
Là nguồn tham khảo quý giá về các danh mục, tài liệu cơ sở và kỹ thuật và
các tài liệu cập nhật quan trọng cho công tác hoạch định và thực hiện kế
hoạch bảo quản. Nó được soạn thảo có sự tham khảo cuốn Sổ tay tự học của
Darling và Webster (1987) (Xem danh mục tiếp theo).
Darling, Pamela W., và Duane E. Webster. Preservation Planning Program:
An Assisted Self-Study Manual for Libraries (Chương trình hoạch định bảo
quản: Cuốn sổ tay hướng dẫn tự nghiên cứu dành cho các thư viện). J.Mirrill-
Oldham và J. Reed-Scott sửa đổi và bổ sung. Washington, D.C: Association
of Research Libraries Office of Management Studies (OMS) (Hiệp hội các
thư viện nghiên cứu về công tác quản lý nghiên cứu), 1993.

Đây là một tài liệu đánh giá toàn diện về các chương trình giáo dục bảo quản
cho người sử dụng tại thư viện lưu trữ các bộ sưu tập tại các trường, tổ chức
công cộng, tổ chức nghiên cứu và bộ sưu tập đặc biệt. Cung cấp các ví dụ
thực tế về cách thức các tổ chức có thể hướng dẫn và thông báo cho các nhân
viên và người sử dụng. Có nhiều phụ lục hữu ích về cách minh hoạ trưng bày,
các danh mục và danh sách về thiết bị nghe nhìn.
Ellis, Judith. Keeping Archives (Lưu giữ các tài liệu). Xuất bản lần 2.
Sydney, Australia: D.W . Thorpe và Australian Society of Archivists (Hội
các nhà lưu trữ úc), 1993, 512 trang.
Đây là một tài liệu hay, đề cập đến mọi khía cạnh của công tác quản lý lưu
trữ, bao gồm cả việc bảo quản bằng ngôn ngữ văn phong dễ hiểu và thực tế.
Phù hợp cho việc giới thiệu, đánh giá hoặc tham khảo; đề cập đến bề rộng
hơn là bề sâu. Hiện có tại Society of American Archivists (Hội các nhà lưu
trữ Hoa Kỳ).
Gallery Association (Hiệp hội Gallery). Insurance and Risk Management for
Museums and Historical Societies (Quản lý rủi ro và bảo hiểm đối với các
bảo tàng và hội sử học). Hamilton, NY: Gallery Association, 1985, 96 trang.
Đề cập đến những vấn đề cơ bản của việc quản lý rủi ro và các lựa chọn bảo
hiểm cho các bảo tàng; chuyển đổi thông tin giữa các tổ chức văn hoá cũng
như các bộ sưu tập khác. Hiện có tại American Association of Museums
(Hiệp hội bảo tàng Hoa Kỳ), Washington, D.C. 20005.
Green, Sara Wolf. The Conservation Assessment: A Tool For Planning,
Implementing, and Fundraising (Đánh giá bảo quản: Công cụ hoạch định,
thực hiện và gây quỹ). Xuất bản lần 2. Marina del Ray, CA, and Washington,
D.C: Getty Conservation Institute and National Institute for the Conservation
of Cultural Property (Viện bảo quản Getty và Viện bảo quản tài sản văn hoá
quốc gia), 1991.
Harvey, Douglas R. “Developing a Library Preservation Program” (Phát triển
chương trình bảo quản thư viện). Chương 10 trong cuốn Preservation in
Libraries: A Reader (Bảo quản trong thư viện). New York: Bowder-Saur,

kinh nghiệm và cả những người mới vào nghề.
McCord, Margaret, và Catherine Antomarchi. A Preventive Conservation
Calendar for the Smaller Museum (Lịch bảo tồn cã týnh chÊt ph#ng ngõa đối
với các bảo tàng quy mô nhỏ). Rome: International Centre for the
preservation and Restoration of Cultural Property (Trung tâm quốc tế về bảo
tồn và phục chõ các tài sản văn hoá), 1997.
Merrill-Oldham, Jan, Carolyn Clark Morrow, và Mark Roosa. Preservation
Program Models: A Study Project and Report (Các hình mẫu về chương trình
bảo quản: Dự án nghiên cứu và báo cáo). Association of Research Libraries
(Hiệp hội các thư viện nghiên cứu), Committee on Preservation of Research
Library Materials (Uỷ ban về bảo tồn các tài liệu nghiên cứu của thư viện).
Washington, D.C: Association of Research Libraries (Hiệp hội các thư viện
nghiên cứu), 1991, 54 trang.
Cung cấp cho các nhà quản lý thư viện các hướng dẫn để tiếp cận với các
chương trình bảo quản, chia các thư viện thành 4 nhóm theo quy mô, mỗi
nhóm lại có một chương trình tiếp cận riêng về nhân lực, hoạt động và ngân
sách. Thảo luận về 10 thành tố của một chương trình bảo quản toàn diện. Đây
là một tài liệu hữu ích cho các thư viện bất kể quy mô và chức năng gì.
Mibach, Lisa. Collections Care: What to Do When You Can’t Afford to Do
Anything (Chăm sóc các bộ sưu tập: Phải làm gì khi bạn không có điều kiện
tài chính để làm bất cứ điều gì). Oberlin, Ohio: Mibach & Associates,
Collection Conservation (Bảo tồn sưu tập).
Motylewski, Karen. “What an Institution Can Do to Survey Its Own
Preservation Needs” (Những gì một tổ chức có thể tiến hành để tự khảo sát
nhu cầu bảo quản của mình). Trong Collection Maintenance and
Improvement (Duy trì và nâng cấp sưu tập). Sherry Byrne, đã xuất bản.
Washington, D.C: Association of Research Libraries (Hiệp hội các thư viện
nghiên cứu), 1993.
National Association of Government Archives & Records Administrators
(Hiệp hội quốc gia của các nhà lưu trữ thuộc chính phủ và các nhà quản lý tài

Có phần mềm vi tính (cùng với tài liệu hướng dẫn sử dụng), là công cụ đánh
giá một cách tự động nhu cầu bảo quản của các bộ sưu tập sách và tài liệu
dựa trên cơ sở 100 mẫu ngẫu nhiên. Hiện có tại The California State Library
Foundation, P.O., Box 942837, Sacramento, CA 94237-001, hoặc tải miễn
phí tại trang web Berkeley Library Digital Sunsite

Ogden, Sherelyn. Preservation Planning: Guidelines for Writing a Long-
Range Plan (Lên kế hoạch bảo quản: Hướng dẫn viết kế hoặch dài hạn).
Washington, D.C.: American Association of Museums and Northeast
Document Conservation Center (Hiệp hội Thư viện Hoa Kỳ và Trung tâm
bảo tồn tài liệu Đông Bắc), 1997.
Hỗ trợ viết các kế hoạch bảo quản sưu tập dài hạn. Cung cấp những tài liệu
mở rộng về in ấn và trình bày điện tử. Đĩa tương thích với máy IBM.
Pickett, A.G. và M.M. Lemcoe. Preservation and Storage of Sound
Recordings (Bảo tồn và lưu trữ băng đĩa), ấn phẩm năm 1959 của Thư viện
quốc hội. Silver Springs, MD: Association for Recorded Sound Collections
(Hiệp hội các sưu tập băng đĩa), 1991, 75 trang. Society of American
Archivists (Hội các nhà lưu trữ Hoa Kỳ), Chicago, IL.
Một tài liệu cần thiết cho các nhà quản lý các bộ sưu tập âm thanh. Điều đáng
ngạc nhiên là nhiều hướng dẫn vẫn còn nguyên giá trị. Có trước công nghệ kỹ
thuật số.
RLG Preservation Needs Assessment Package (PreNAP) (Bộ đánh giá nhu
cầu bảo tồn RLG). Mountain View, CA: Research Libraries Group (Nhóm
các thư viện nghiên cứu), 1991.
Là công cụ tự động đánh giá các nhu cầu bảo tồn. Hiện có tại Preservation
Publication Coordinator, RLG, 1200 Villa Street, Mountain View, CA
94041-1100.
Reed-Scott, Jutta. Preservation Planning Program (Chương trình lên kế hoạch
bảo quản). Washington, D.C.: Association of Research Libraries (Hiệp hội
các thư viện nghiên cứu), 1993.

Danvers, MA: Rainbow Books, 1995, 111 trang.
“Cuốn sách này cung cấp những thông tin hữu ích cho những người quan tâm
đến vấn đề bảo tồn các hiện vật bằng giấy và ảnh. Những người làm việc
trong nhà thờ, tình nguyện viên sử học, cựu chiến binh, người cao tuổi, người
lưu giữ phả hệ, nhà sử học, nhân viên thư viện, người quản lý bản thảo viết
tay, nhà lưu trữ và sưu tập đều sẽ thấy đây là một cuốn sách không thể thiếu”
(Lời giới thiệu).
Waller, Robert. “Preventive Conservation Planning for Large and Diverse
Collections” (Lên kế hoạch bảo tồn mang tính phòng ngừa cho những bộ sưu
tập lớn và đa dạng). Trong Preservation of Collections: Assessment,
Evaluation, and Mitigation Strategies (Bảo tồn các bộ sưu tập: Các chiến lược
nhận định, đánh giá và giảm nhẹ nguy cơ). In lại ngày 10-11/6/1996,
Workshop. Washington, D.C.: American Institute for Conservation of
Historic and Artistic Works (Viện bảo tồn các tác phẩm lịch sử và nghệ thuật
Hoa Kỳ), 1996.
Wolf, Sara J. “Conservation Assessments And Long-Range Planning” (Đánh
giá công tác bảo tồn và hoạch định dài hạn). Trong Current Issues, Initiatives,
and Future Directions for the Preservation and Conservation of Natural
History Collections (Các vấn đề hiện tại, sáng kiến và định hướng tương lai
cho việc bảo tồn và gìn giữ các bộ sưu tập lịch sử tự nhiên). Madrid:
Consejeria de Education y Cultura, Comunidad de Madrid. Direccion General
de Bellas Artes y Archivos, Ministerio de Cultura, 1993.
Các ấn phẩm định kỳ và nhiều kỳ
Abbey Newsletter. Ellen McCrady, đã xuất bản. 7105 Geneva Drive, Austin,
TX 78723.
Cung cấp các thông tin cập nhật về chủ đề bảo vệ và bảo tồn, bao gồm việc
đóng sách, đóng sách thuê ngoài, chương trình giáo dục, các nguồn cung cấp,
và tin tức. Đặc biệt hữu ích là mục điểm sách và danh sách tỉ mỉ các ấn phẩm
có liên quan từ nhiều nguồn cung cấp đa dạng. Những ai liên quan đến công
tác bảo quản và bảo tồn đều cần đọc.

Curatorial Services Division (Ban dịch vụ quản trị), Harpers Ferry, WV
25425.
Gồm nhiều tài liệu dài 1 đến 2 trang được thiết kế dành cho các nhân viên của
các công viên và bảo tàng quốc gia. Có các hướng dẫn tổng quát và chi tiết.
Đề cập đến các vấn đề môi trường, bảo vệ toà nhà, lưu trữ và vận chuyển, sức
khoẻ, an ninh và nhiều vấn đề khác nữa. Đề cập đến nhiều chủ đề đa dạng,
các mẫu sinh học và giấy. Được thiết kế dưới dạng tập sách, gáy sách 3 vòng,
dễ tra cứu và cập nhật theo định kỳ. Tải miễn phí trực tiếp từ trang web

Library Resources and Technical Services (Các dịch vụ kỹ thuật và nguồn
cung cấp cho thư viện). Association of Library Collections and Technical
Services (Hiệp hội các dịch vụ kỹ thuật và các bộ sưu tập thư viện),
American Library Association (Hiệp hội thư viện Hoa Kỳ), 50 East Huron
Street, Chicago, IL 60611. Điện thoại (800) 545-2433,

Cung cấp nhiều bài viết về các thành tựu kỹ thuật mới nhất, về bảo tồn và các
dịch vụ kỹ thuật khác.
National Center for Preservation Technology and Training (NCPTT) Notes
(Tin tức của Trung tâm quốc gia về Đào tạo và Công nghệ Bảo quản). NSU
Box 5682, Natchitoches, LA 71497. www.ncptt.nps.gov
Cung cấp những thông tin trong lĩnh vực bảo quản và bảo tồn về mặt công
nghệ, giáo dục và đào tạo.
Regional Alliance for Preservation (RAP) (Liên minh khu vực về công tác
bảo quản). Hội đồng AMIGOS xuất bản, địa chỉ 14400 Midway Road,
Dallas, TX 75244.
Đây là dự án hợp tác cùng chia xẻ các nguồn đào tạo về công tác bảo quản.
Trang web của RAP là
Spec Kits. Systems and Procedures Exchange Center (Trung tâm trao đổi quy
trình và hệ thống), Association of Research Libraries (Hiệp hội các thư viện
nghiên cứu), Office of Management Studies (Văn phòng Quản lý nghiên