Kỳ thú cổ vật
Tượng người châu Phi
lõa thể ở Việt Nam

Trong giới chơi đồ cổ ở VN, có thể nói ông Lâm Dũ Xênh
(Quảng Ngãi) đang sở hữu khá nhiều “hàng độc”. Một
trong số đó là “tượng người châu Phi” mang nhiều bí ẩn.

Lập bàn thờ binh khí Tây Sơn

Ở thị trấn Châu Ổ (Bình Sơn, Quảng Ngãi) có hiệu thuốc bắc
Bố Dy, mấy đời cha truyền con nối. Đến đời Lâm Dũ Xênh
(sinh năm 1960), được cha truyền nghề thuốc và cho học
thêm chữ Hán nên Lâm Dũ Xênh rất thích “giải mã” những
ký tự trên cổ vật.

Ông Lâm Dũ Xênh hiện là Phó chủ tịch CLB UNESCO
Quảng Ngãi. Có người ví nhà của ông là một cái kho, bởi
nó chứa đến hơn 5.000 cổ vật các loại. Đó là những đồ tùy
táng bằng gốm, đồ trang sức mã não của người cổ ở Sa
Huỳnh (cách đây 2.000 - 3.000 năm), trống đồng Đông Sơn
(2.500 năm), gốm Chu Đậu, chiêng cổ của đồng bào H’re, đồ
trang sức bằng thủy tinh Tây nguyên, hiện vật đá Chămpa.
Riêng tiền cổ, ông có khoảng 1,4 tấn với hơn 350 loại tiền
đúc bằng đồng và kẽm của các triều đại phong kiến VN,
Trung Quốc, Nhật Bản, Triều Tiên, Pháp Ông Lâm Dũ Xênh và tượng người châu Phi - Ảnh: nhân vật

và tặng Nhà lưu niệm cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng một số
tiền giấy Việt Nam Dân chủ Cộng hòa có chữ ký của ông
Phạm Văn Đồng thời ông giữ chức Bộ trưởng Tài chính.

Tượng người châu Phi lõa thể

Lâm Dũ Xênh kể: “Năm 1976, tôi được một đồng đội TNXP
tặng bức tượng nhỏ hình người đàn ông châu Phi lõa thể,
trước khi anh ấy qua đời. Tượng này do một người dân tộc
Tây nguyên nhặt được trong rừng le và tặng anh ấy. Lúc đó
tôi không hề biết đó là cổ vật, chỉ nghĩ đây là kỷ vật của đồng
đội ký thác cho mình. Sau này, tôi đặt tượng lên bàn thờ gia
tộc, thường xuyên lau chùi và thắp hương cầu may trước mỗi
lúc đi xa. Trước mỗi chuyến đi, tôi thường xoay mặt tượng
vào phía trong để tạm biệt. Khi về lại xoay mặt tượng ra
ngoài. Bất chợt một ngày, trên đường vào nam công tác, GS-
TS Nguyễn Việt ở Viện Khảo cổ có ghé thăm tôi. Trước đây
thầy Nguyễn Việt từng giúp đỡ tôi hệ thống lại đồ đồng Đông
Sơn.

Thầy Việt phát hiện bức tượng mà thầy dày công mơ ước,
suốt 30 năm tìm kiếm khắp cả trong lẫn ngoài nước, nay lại
nằm nơi đây. Thầy cho biết: Năm 1977, Tạp chí Khảo cổ học
có giới thiệu trong một đợt khai quật di chỉ ở Đông Sơn
(Thanh Hóa) người ta đã phát hiện một bức tượng mang
phong cách rất…châu Phi: tóc xoăn, môi dày, mỗi bên má
đều có khắc hai vạch song song. Năm 1987, một nông dân ở
Thanh Hóa cũng đã đem ra Hà Nội một bức tượng tương tự
có niên đại khoảng 3.000 năm. Thầy Việt đã đúc một mẫu
tượng thạch cao y hệt bức tượng này và luôn đau đáu tìm một