Chuyên đề thực tập tốt nghiệp Khoa: BĐS và Kinh tế tài nguyên
LỜI MỞ ĐẦU
Đất đai không chỉ là nguồn tài nguyên quốc gia vô cùng quý giá, là tư liệu sản
xuất đặc biệt mà còn là địa bàn phân bố các khu dân cư, xây dựng cơ sở kinh tế, văn
hóa, xã hội, an ninh và quốc phòng.
Hội nhập khu vực và toàn cầu với sự kiện Việt Nam trở thành thành viên chính
thức của tổ chức Thương Mại Thế Giới là vấn đề trọng điểm hiện nay, nhằm thúc đẩy
sự phát triển kinh tế của đất nước. Mặc dù đã đạt được một số thành tựu to lớn làm
biến đổi bộ mặt kinh tế, xã hội của đất nước nhưng kinh tế phát triển trên nền tảng cơ
sở hạ tầng còn nhiều thiếu thốn, chưa đồng bộ nên chưa phát huy được hết tiềm năng
vốn có. Để đáp ứng yêu cầu đó thì việc Nhà nước thu hồi đất để xây dựng cơ sở hạ
tầng, phục vụ lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng, an ninh, quốc phòng, phát triển kinh
tế là hết sức cần thiết.
Trong điều kiện quỹ đất ngày càng hạn hẹp mà nhu cầu đầu tư ngày càng tăng
thì vấn đề lợi ích kinh tế của các tổ chức, cá nhân khi Nhà nước giao đất cũng như
thu hồi đất ngày càng được quan tâm. Vì vậy, công tác GPMB (GPMB), BT (BT)
thiệt hại khi Nhà nước thu hồi đất đã và đang là một vấn đề mang tính thời sự cấp
bách. Trong những năm qua, chính sách BT GPMB đã đi vào cuộc sống, tạo mặt
bằng cho các dự án xây dựng ở Việt Nam, tạo nguồn lực sản xuất, chuyển đổi cơ cấu,
phát triển đô thị và đổi mới diện mạo nông thôn. Song trước những đổi mới của chính
sách đất đai và sự vận động của thị trường bất động sản mà trong đó có thị trường
quyền sử dụng (QSD) đất, chính sách BT thiệt hại khi Nhà nước thu hồi đất hiện
hành đã bộc lộ một số tồn tại ảnh hưởng đến công tác BT GPMB cho các dự án đầu
tư ở Việt Nam. Thực tiễn đã khẳng định công tác GPMB là điều kiện tiên quyết để
thực hiện thành công dự án. Tiến độ GPMB chịu ảnh hưởng rất lớn từ chính sách BT,
HT (HT) của Nhà nước cho người dân có đất bị thu hồi đất.
Nghệ An là tỉnh có diện tích lớn nhất cả nước, với một tiềm năng phát triển
kinh tế to lớn. Để đáp ứng được yêu cầu của quá trình đô thị hóa – công nghiệp hóa
nhiều khu đô thị, khu công nghiệp, thương mại, dịch vụ, du lịch, đặc biệt là hệ thống
SV: Vũ Thị Hương Giang Lớp: Quản lý kinh tế Địa chính 47
1
Chương II: Thực trạng công tác BT GPMB trên địa bàn tỉnh Nghệ An thông qua dự
án đường ven sông Lam, đoạn đường đi qua xã Xuân Lâm, huyện Nam Đàn.
Chương III: Giải pháp hoàn thiện công tác BT GPMB tại Nghệ An
Trong quá trình tìm hiểu do hạn chế về trình độ và thông tin trong công tác BT
GPMB nên chuyên đề này còn nhiều thiếu sót. Em mong thầy cô và các bạn góp ý
sửa chữa để hoàn thiện hơn chuyên đề này.
Cuối cùng em xin chân thành cảm ơn cô giáo Th.s Vũ Thị Thảo đã giúp đỡ tận
tình để em hoàn thành đề tài này.
CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA CÔNG TÁC BỒI THƯỜNG
SV: Vũ Thị Hương Giang Lớp: Quản lý kinh tế Địa chính 47
3
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp Khoa: BĐS và Kinh tế tài nguyên
GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG
1. Khái niệm và sự cần thiết của BT GPMB
1.1 Khái niệm BT GPMB
Theo từ điển Việt Nam thì: “GPMB” có nghĩa là di dời, dọn dân đi nơi khác
để lấy mặt bằng xây dựng công trình. “BT” có nghĩa là trả lại tương xứng giá trị hoặc
công lao cho một chủ thể nào đó bị thiệt hại vì một hành vi của chủ thể khác.
Điều này có nghĩa là:
- Không phải là mọi khoản “trả lại” tương xứng” đều được tính bằng tiền.
- Sự “thiệt hại”, mất mát của một chủ thể nào đó có thể là sự “thiệt hại”, mất
mát về vật chất, có thể cả về tinh thần.
Việc BT có thể vô hình (xin lỗi) hoặc hữu hình (BT bằng tiền, bằng vật chất
khác), có thể do thoả thuận giữa các chủ thể.
Trên thực tế, ngoài các khoản BT nói trên thì còn có một hình thức BT khác
gọi là việc HT. HT tương xứng với giá trị hoặc công lao cho một chủ thể nào đó bị
thiệt hại về một hành vi của chủ thể khác.
BT khi Nhà nước thu hồi để sử dụng vào mục đích an ninh quốc phòng, lợi ích
quốc gia, lợi ích công cộng, mục đích phát triển kinh tế là hành vi được Hiến pháp năm
1992 quy định tại điều 23; một số điều của Luật Đất đai 2003 và các văn bản hướng
- Công tác GPMB góp phần thực hiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đai,
nhằm sử dụng đất đai hợp lí hiệu quả hơn.
Quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất là những phương pháp thống nhất quản lí
với toàn bộ đất đai, bảo đảm đất đai được sử dụng hợp lí tiết kiệm hiệu quả. Thông
qua quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất Nhà nước nắm được quỹ đất đai đến từng loại
đất, thực hiện quyền định đoạt đối với đất đai, đảm bảo pháp lí cho việc giao đất, có
cơ sở để điều chỉnh chính xác đất đai theo hướng sử dụng đất tiết kiệm, hiệu quả.
Đồng thời Nhà nước dự tính được nguồn ngân sách. Muốn thực hiện quy hoạch, kế
hoạch sử dụng đất hợp lí cần phải sử dụng đất vào mục đích sao cho đạt hiệu quả cao
nhất. Như việc chuyển mục đích sử dụng đất từ đất nông nghiệp sang đất có mục
đích sử dụng khác như công nghiệp, dịch vụ thương mại để đáp ứng được yêu cầu
SV: Vũ Thị Hương Giang Lớp: Quản lý kinh tế Địa chính 47
5
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp Khoa: BĐS và Kinh tế tài nguyên
của quá trình phát triển. Ở nước ta phần lớn diện tích đất nông nghiệp ở gần trung
tâm các thành phố lớn hoặc có vị trí thuận tiện gần đường quốc lộ đang dần được
thay thế vào đó là các khu công nghiệp, khu chế xuất…Việc chuyển đổi mục đích
này tạo ra giá trị kinh tế cao hơn rất nhiều lần so với sản xuất nông nghiệp. Vì vậy để
có quỹ đất “sạch” phục vụ cho các dự án thì công tác GPMB là yếu tố cần thiết
không thể thiếu được trong việc thực hiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất.
GPMB còn cho phép sử dụng có hiệu quả nguồn lực đất đai và là công cụ
điều tiết các hoạt động liên quan đến đất đai của các tổ chức, cá nhân.
Công tác GPMB là cơ sở để đảm bảo thực hiện chiến lược phát triển kinh tế
và quy hoạch phát triển kinh tế xã hội đúng hướng.
- Công tác GPMB là yêu cầu khách quan trong quá trình đổi mới.
Hiện tại và trong thời gian tới, tỉnh Nghệ An cũng như cả nước có quy mô và
tốc độ đầu tư, đô thị hóa cao với hàng loạt các dự án mở rộng không gian thành phố,
cải tạo nút giao thông, xây dựng các tuyến đường mới, phát triển nhà,… Thực hiện
tốt công tác GPMB chính là đã góp phần đảm bảo nhịp độ đô thị hoá, nâng cao năng
lực sử dụng đất đai trong tình hình mới.
2. Quy định pháp lý về BT GPMB
2.1 Căn cứ xác định BT GPMB
- Luật đất đai 2003
Ngày 26/11/2003 Quốc hội nước CHXHCN Việt Nam khóa XI kỳ họp thứ tư
đã thông qua Luật Đất đai 2003 và ngày 10/12/2003 lệnh của Chủ tịch nước đã công
bố Luật Đất đai quy định việc quản lý và sử dụng đất. Điều 39 Luật Đất đai 2003 quy
định về thu hồi đất để sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh, lợi ích Quốc gia,
lợi ích công cộng: “Nhà nước thực hiện việc thu hồi đất, BT, GPMB sau khi quy
hoạch, kế hoạch sử dụng đất được công bố hoặc sau khi dự án đầu tư có nhu cầu sử
dụng đất phù hợp với quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đã được cơ quan nhà nước có
thẩm quyền xét duyệt…”.
SV: Vũ Thị Hương Giang Lớp: Quản lý kinh tế Địa chính 47
7
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp Khoa: BĐS và Kinh tế tài nguyên
- Nghị định số 197/2004/NĐ-CP
Nghị định số 197/2004/NĐ-CP ban hành ngày 03/12/2004 của Chính phủ về
BT, HT và TĐC khi Nhà nước thu hồi đất vì mục đích an ninh, quốc phòng, lợi ích
quốc gia, lợi ích công cộng.
- Thông tư 116/2004/TT-BTC
Thông tư 116/2004/TT-BTC ngày 07/12/2004 của Bộ tài chính hướng dẫn
thực hiện Nghị định số 197/2004/NĐ-CP. Thông tư này hướng dẫn cụ thể, và có
thêm một số nội dung về BT đất, BT tài sản; chính sách HT, TĐC và tổ chức thực
hiện BT, HT và TĐC khi Nhà nước thu hồi đất đối với các trường hợp quy định tại
Nghị định 197/2004/NĐ-CP.
- Thông tư số 69/2006/TT-BTC
Thông tư số 69/2006/TT-BTC của Bộ tài chính ngày 02/08/2006 về sửa đổi,
bổ sung cho Thông tư số 116/2004/TT-BTC, cụ thể là sửa đổi, bổ sung một số điều
khoản: điểm 3 mục 3 phần I về chi trả BT,HT và TĐC; điểm 3.1 mục 3 phần II về
giá đất để tính BT, chi phí đầu tư vào đất còn lại; mục 2 phần IV về HT chuyển đổi
nghề nghiệp và tạo việc làm; mục 3 và mục 4 phân VII về mức chi cho công tác tổ
duyệt phương án tổng thể về BT-HT-TĐC, phương án BT-HT-TĐC và việc lập thêm
“Hội đồng thẩm định” khi cần thiết.
2.2 Đối tượng BT GPMB
Điều 2 nghị định 197/NĐ-CP quy định đối tượng để áp dụng BT GPMB là:
- Tổ chức, cộng đồng dân cư, cơ sở tôn giáo, hộ gia đình, cá nhân trong nước,
người Việt Nam định cư ở nước ngoài, tổ chức, cá nhân nước ngoài đang sử dụng đất
bị Nhà nước thu hồi đất (người bị thu hồi).
- Người bị thu hồi đất, bị thiệt hại tài sản gắn liền với đất bị thu hồi, được BT
đất, tài sản, được HT và bố trí TĐC theo quy định tại Nghị định này.
2.3 Trình tự, thủ tục GPMB
SV: Vũ Thị Hương Giang Lớp: Quản lý kinh tế Địa chính 47
9
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp Khoa: BĐS và Kinh tế tài nguyên
Trình tự , thủ tục thu hồi đất và thực hiện việc BT, HT và TĐC khi nhà nước
thu hồi đất được quy định từ điều 49 đến điều 62 nghị định 84/2007/NĐ-CP ra ngày
25/05/2007. Cụ thể như sau:
Sơ đồ 1: Trình tự, thủ tục GPMB
(1)
Thống nhất thực
hiện công tác BT
- Chủ đầu tư liên hệ Tổ chức thực hiện công tác BT
để ký kết hợp đồng kinh tế về việc BT GPMB.
- Các loại giấy tờ phải có trước khi ký kết hợp
đồng: văn bản chấp thuận địa điểm, chủ trương đầu
tư và giấy chứng nhận đầu tư (có trong hồ sơ dự án
đầu tư); trích lục bản đồ địa chính khu đất; bàn
giao mốc giới thực địa.
(2)
Chuẩn bị hồ sơ
địa chính cho khu
- Thời gian không quá 15 ngày kể từ ngày nhận
phương án Ban thẩm định ra thông báo thẩm định
phương án tổng thể.
- Thời gian không quá 07 ngày kể từ ngày nhận tờ
SV: Vũ Thị Hương Giang Lớp: Quản lý kinh tế Địa chính 47
10
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp Khoa: BĐS và Kinh tế tài nguyên
trình của Ban thẩm định cấp thẩm quyền phê duyệt
phương án BT tổng thể.
(5)
Thông báo về
việc thu hồi đất
- Sau khi phương án BT tổng thể được duyệt, cơ
quan lập phương án BT thông báo cho người bị thu
hồi đất biết lý do thu hồi đất, dự kiến về mức BT,
HT, TĐC
- Trên cơ sở phương án BT tổng thể được duyệt
chủ đầu tư ra văn bản đề nghị Ban Tài nguyên và
Môi trường làm thủ tục đề nghị UBND huyện ra
quyết định thu hồi đất cho từng thửa đất
(6)
Quyết định thu
hồi đất
- Trên cơ sở phương án BT tổng thể được duyệt,
UBND tỉnh ra quyết định thu hồi đất tổng thể của
khu đất bị thu hồi
- Sau 20 ngày có quyết định thu hồi đất, cơ quan
Tài nguyên và Môi trường có trách nhiệm trình
UBND huyện ra quyết định thu hồi đất cho từng
thửa đất
thông báo cho các hộ dân trong vùng dự án biết để
thưc hiện kiểm kê.
- UBND cấp xã ra quyết định thành lập tổ tham gia
công tác BT thuộc dự án.
- Nội dung kiểm kê: phát tờ khai theo mẫu, lập biên
bản kiểm kê. Làm việc với Văn phòng đăng ký
QSD đất và Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất bị
thu hồi để xác định nguồn gốc sử dụng đất; xác
định các trường hợp được BT, được HT, được
TĐC.
(9)
Lập phương án
BT, HT, TĐC
trình cấp thẩm
quyền thẩm định
- Trong thời hạn không quá sáu mươi (60) ngày, kể
từ ngày hoàn thành việc đo đạc, kiểm đếm, Tổ
chức làm nhiệm vụ BT, GPMB có trách nhiệm lập
phương án BT, HT, TĐC.
- Thời gian thẩm định thuộc thẩm quyền phê duyệt
của UBND huyện không quá 10 ngày kể từ ngày
nhận phương án BT.
- Thời gian thẩm định thuộc thẩm quyền phê duyệt
của UBND tỉnh không quá 15 ngày kể từ ngày
nhận phương án BT.
(10)
Niêm yết công
khai giá trị BT,
HT, TĐC
- Trong thời gian 20 ngày ra thông báo niêm yết,
quả phê duyệt; ra quyết định về giá trị (về từng
loại cụ thể) được BT, HT và TĐC cho từng hộ và
ra thư mời nhận tiền BT.
(13)
Giải quyết khiếu
nại tranh chấp
phát sinh sau
phương án phê
duyệt và GPMB
Trong thời gian 20 ngày kể từ ngày chi trả tiền Tổ
chức thực hiện BT phối hợp với UBND xã giải
quyết những thắc mắc phát sinh và tiến hành
GPMB (đốn chặt cây cối hoa màu, tháo dỡ nhà cửa
và các công trình khác).
(14)
Lập biên bản bàn
giao mặt bằng
cho chủ đầu tư
tại thực địa
Tổ chức thực hiện BT mời chủ đầu tư, đại diện
UBND huyện, xã đến tại thực địa để lập biên bản
bàn giao mặt bằng Dự án cho chủ đầu tư.
(15)
Cưỡng chế thu
hồi đất (nếu có)
- Đã quá 30 ngày, kể từ thời điểm phải bàn giao đất
quy định tại mục (13) mà người có đất bị thu hồi
không bàn giao đất thì Tổ chức thực hiện BT lập
thủ tục cưỡng chế thu hồi đất.
- Sau khi có đề nghị của Tổ chức thực hiện BT, Ủy
thì phải trừ đi khoản tiền phải thực hiện nghĩa vụ tài chính vào số tiền được BT, HT
để hoàn trả ngân sách nhà nước.
Điều này được quy định cụ thể theo điều 6 Nghị định 197/NĐ-CP của Chính
phủ ngày 03 tháng 12 năm 2004 về BT, HT, TĐC khi Nhà nước thu hồi đất sử dụng
vào mục đích quốc phòng, an ninh, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng.
2.4.1.2 Điều kiện để được BT đất
Điều kiện để được BT đất được quy định tại điều 8, nghị định 197/NĐ-CP. Cụ
thể những người bị Nhà nước thu hồi đất có một trong các điều kiện sau đây thì được
BT:
1. Có giấy chứng nhận QSD đất theo quy định của pháp luật về đất đai.
2. Có quyết định giao đất của cơ quan nhà nước có thẩm quyền theo quy định
của pháp luật về đất đai.
3. Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất ổn định, được UBND xã, phường, thị
trấn (sau đây gọi chung là UBND xã) xác nhận không có tranh chấp mà có một trong
các loại giấy tờ sau đây:
SV: Vũ Thị Hương Giang Lớp: Quản lý kinh tế Địa chính 47
14
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp Khoa: BĐS và Kinh tế tài nguyên
-Những giấy tờ về quyền được sử dụng đất đai trước ngày 15 tháng 10 năm
1993 do cơ quan có thẩm quyền cấp trong quá trình thực hiện chính sách đất đai của
nhà nước Việt Nam DCCH, Chính phủ Cách mạng lâm thời CHMN Việt Nam và
Nhà nước Cộng hoà XHCN Việt Nam;
-Giấy chứng nhận QSD đất tạm thời được cơ quan nhà nước có thẩm quyền
cấp hoặc có tên trong sổ đăng ký ruộng đất, sổ địa chính;
-Giấy tờ hợp pháp về thừa kế, tặng, cho QSD đất hoặc tài sản gắn liền với
đất; giấy tờ giao nhà tình nghĩa gắn liền với đất;
-Giấy tờ chuyển nhượng QSD đất, mua bán nhà ở gắn liền với đất ở trước
ngày 15 tháng 10 năm 1993, nay được UBND cấp xã xác nhận là đất sử dụng trước
ngày 15 tháng 10 năm 1993;
-Giấy tờ về thanh lý, hoá giá nhà ở, mua nhà ở gắn liền với đất ở theo quy
quản lý trong quá trình thực hiện chính sách đất đai của Nhà nước, nhưng trong thực tế
Nhà nước chưa quản lý, mà hộ gia đình, cá nhân đó vẫn sử dụng.
10. Cộng đồng dân cư đang sử dụng đất có các công trình là đình, đền, chùa, miếu,
am, từ đường, nhà thờ họ được UBND xã nơi có đất bị thu hồi xác nhận là đất sử dụng
chung cho cộng đồng và không có tranh chấp.
11. Tổ chức sử dụng đất trong các trường hợp sau đây:
-Đất được Nhà nước giao có thu tiền sử dụng đất mà tiền sử dụng đất đã nộp
không có nguồn gốc từ ngân sách nhà nước;
-Đất nhận chuyển nhượng của người sử dụng đất hợp pháp mà tiền trả cho
việc chuyển nhượng không có nguồn từ ngân sách nhà nước;
-Đất sử dụng có nguồn gốc hợp pháp từ hộ gia đình, cá nhân.
2.4.1.3 Những trường hợp thu hồi đất mà không được BT
Theo Điều 7 NĐ197/NĐ-CP, ngoài những trường hợp không đủ điều kiện
được BT như đã nêu ở mục trên, những người sử dụng đất sau đây sẽ không được BT
khi GPMB:
- Tổ chức được Nhà nước giao đất không thu tiền sử dụng đất, được Nhà
nước giao đất có thu tiền sử dụng đất mà tiền sử dụng đất có nguồn gốc từ ngân sách
nhà nước; được Nhà nước cho thuê đất thu tiền thuê đất hàng năm; đất nhận chuyển
SV: Vũ Thị Hương Giang Lớp: Quản lý kinh tế Địa chính 47
16
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp Khoa: BĐS và Kinh tế tài nguyên
nhượng QSD đất mà tiền trả cho việc nhận chuyển nhượng QSD đất có nguồn gốc từ
ngân sách nhà nước.
- Đất bị thu hồi thuộc một trong các trường hợp:
a) Tổ chức được Nhà nước giao đất không thu tiền sử dụng đất, được Nhà nước giao
đất có thu tiền sử dụng đất mà tiền sử dụng đất có nguồn gốc từ ngân sách nhà nước
hoặc cho thuê đất thu tiền thuê đất hàng năm bị giải thể, phá sản, chuyển đi nơi khác,
giảm hoặc không còn nhu cầu sử dụng đất;
b) Sử dụng đất không đúng mục đích, sử dụng đất không có hiệu quả;
c) Người sử dụng đất cố ý hủy hoại đất;
theo giá đất ở.
- Hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất phi nông nghiệp có thời hạn do nhận chuyển
nhượng, nhận thừa kế, được tặng cho hoặc do Nhà nước giao có thu tiền sử dụng đất
được BT theo giá đất phi nông nghiệp; trường hợp sử dụng đất do Nhà nước hoặc do
UBND cấp xã cho thuê theo thẩm quyền thì khi Nhà nước thu hồi chỉ được BT chi phí
đầu tư vào đất còn lại.
2.4.1.4 BT đối với đất nông nghiệp, đất phi nông nghiệp của tổ chức
BT đối với đất nông nghiệp, đất phi nông nghiệp của tổ chức được quy định
tại Điều 12, nghị định 197/NĐ-CP như sau:
- Tổ chức đang sử dụng đất nông nghiệp, đất phi nông nghiệp được Nhà
nước giao đã nộp tiền sử dụng đất hoặc nhận chuyển nhượng từ người sử dụng
đất hợp pháp, mà tiền sử dụng đất đã nộp, tiền trả cho việc nhận chuyển nhượng
QSD đất không có nguồn gốc từ ngân sách nhà nước thì được BT khi Nhà nước
thu hồi đất.
- Tổ chức được Nhà nước cho thuê đất hoặc giao đất không phải nộp tiền sử
dụng đất hoặc đã nộp tiền sử dụng đất bằng tiền có nguồn gốc từ ngân sách nhà nước
thì không được BT về đất khi Nhà nước thu hồi đất; nếu tiền chi phí đầu tư vào đất
SV: Vũ Thị Hương Giang Lớp: Quản lý kinh tế Địa chính 47
18
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp Khoa: BĐS và Kinh tế tài nguyên
còn lại không có nguồn gốc từ ngân sách Nhà nước thì tiền chi phí đầu tư này được
BT.
- Cơ sở của tổ chức tôn giáo đang sử dụng đất ổn định, nếu là đất được Nhà
nước giao không thu tiền sử dụng đất hoặc thuê đất thì không được BT, nhưng được
BT chi phí đầu tư vào đất còn lại.
2.4.1.5 BT đối với đất phi nông nghiệp là đất ở
Điều 13 nghị định 197/NĐ-CP quy định các trường hợp BT đối với đất phi
nông nghiệp như sau:
- Người sử dụng đất ở khi Nhà nước thu hồi đất mà phải di chuyển chỗ ở
được BT bằng giao đất ở mới, nhà ở tại khu TĐC hoặc BT bằng tiền theo đề nghị của
công trình có tiêu chuẩn kỹ thuật tương đương do Bộ Xây dựng ban hành.
Một khoản tiền tính bằng tỷ lệ phần trăm theo giá trị hiện có của nhà, công trình
do UBND cấp tỉnh quy định, nhưng mức BT tối đa không lớn hơn 100% giá trị xây
dựng mới của nhà, công trình có tiêu chuẩn kỹ thuật tương đương với nhà, công trình
bị thiệt hại;
- Đối với công trình kết cấu hạ tầng kỹ thuật, mức BT bằng giá trị xây dựng mới của
công trình có tiêu chuẩn kỹ thuật tương đương do Bộ Xây dựng ban hành; nếu công trình
không còn sử dụng thì không được BT.
- Đối với nhà, công trình xây dựng khác bị phá dỡ một phần, mà phần còn lại
không còn sử dụng được thì được BT cho toàn bộ nhà, công trình; trường hợp nhà,
công trình xây dựng khác bị phá dỡ một phần, nhưng vẫn tồn tại và sử dụng được
phần còn lại thì được BT phần giá trị công trình bị phá dỡ và chi phí để sửa chữa,
hoàn thiện phần còn lại theo tiêu chuẩn kỹ thuật tương đương của nhà, công trình
trước khi bị phá dỡ.
2.4.2.2 BT về di chuyển mồ mả
Đối với việc di chuyển mồ mả, mức tiền BT được tính cho chi phí về đất đai,
đào, bốc, di chuyển, xây dựng lại và các chi phí hợp lý khác có liên quan trực tiếp.
UBND cấp tỉnh quy định mức BT cụ thể về mồ mả cho phù hợp với tập quán và thực
tế tại địa phương.
2.4.2.3 BT đối với công trình văn hoá, di tích lịch sử, nhà thờ, đình, chùa, am,
miếu
Đối với các dự án khi thu hồi đất có các công trình văn hoá, di tích lịch sử, nhà
thờ, đình, chùa, am, miếu trong trường hợp phải di chuyển thì việc BT cho việc di
chuyển các di tích lịch sử, công trình văn hoá, nhà thờ, đình, chùa, am, miếu do Thủ
SV: Vũ Thị Hương Giang Lớp: Quản lý kinh tế Địa chính 47
20
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp Khoa: BĐS và Kinh tế tài nguyên
tướng Chính phủ quyết định đối với công trình do trung ương quản lý, Chủ tịch
UBND cấp tỉnh quyết định đối với công trình do địa phương quản lý.
2.4.2.4 BT đối với cây trồng, vật nuôi
- Người bị thu hồi đất ở, không còn chỗ ở khác; trong thời gian chờ tạo lập chỗ
ở mới (bố trí vào khu TĐC), được bố trí vào nhà ở tạm hoặc HT tiền thuê nhà ở; thời
gian và mức HT cụ thể do UBND cấp tỉnh quy định phù hợp với thực tế tại địa
phương.
3.2 Hỗ trợ ổn định đời sống và ổn định sản xuất
- Hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp khi Nhà nước thu hồi trên
30% diện tích đất nông nghiệp được giao, được HT ổn định đời sống trong thời gian 3
tháng nếu không phải di chuyển chỗ ở và trong thời gian 6 tháng nếu phải di chuyển
chỗ ở; trường hợp phải di chuyển đến các địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội khó
khăn hoặc có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn thì thời gian HT là 12 tháng.
Mức HT bằng tiền cho 01 nhân khẩu/01tháng tương đương 30 kg gạo tính theo thời
giá trung bình tại địa phương.
- Khi Nhà nước thu hồi đất của tổ chức kinh tế, hộ sản xuất kinh doanh có đăng
ký kinh doanh, mà bị ngừng sản xuất kinh doanh, thì được HT cao nhất bằng 30% 1
năm thu nhập sau thuế, theo mức thu nhập bình quân của 3 năm liền kề trước đó được
cơ quan thuế xác nhận; mức HT cụ thể do UBND cấp tỉnh quy định cho phù hợp với
thực tế ở địa phương.
3.3 Hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp và tạo việc làm
Hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp khi bị thu hồi trên 30% diện
tích đất sản xuất nông nghiệp thì được HT chuyển đổi nghề nghiệp cho người trong độ
tuổi lao động; mức HT và số lao động cụ thể được HT do UBND cấp tỉnh quy định
cho phù hợp với thực tế ở địa phương.
SV: Vũ Thị Hương Giang Lớp: Quản lý kinh tế Địa chính 47
22
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp Khoa: BĐS và Kinh tế tài nguyên
Việc HT đào tạo chuyển đổi nghề nghiệp được thực hiện chủ yếu bằng hình thức
cho đi học nghề tại các cơ sở dạy nghề.
3.4 Tái định cư
Cơ quan (tổ chức) được UBND cấp tỉnh giao trách nhiệm bố trí TĐC phải
thông báo cho từng hộ gia đình bị thu hồi đất, phải di chuyển chỗ ở về dự kiến
việc xác định đối tượng được đền bù thiệt hại. nếu công tác cấp giấy CNQSH và
QSD đất ở được tiến hành đúng, đủ đối tượng sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho công tác
đền bù thiệt hại. Vì khi đó việc xác định đối tượng đền bù thiệt hại sẽ rất dễ dàng.
Ngược lại sẽ gây khó khăn rất lớn trong việc xác định đất sử dụng hợp pháp hay bất
hợp pháp để thực hiện chính sách đền bù khi Nhà nước thu hồi đất.
- Công tác đánh giá đất
Đánh giá đất là phương pháp kinh tế nhằm tính toán lượng giá trị của đất đai
bằng hình thái tiền tệ tại một thời điểm xác định khi chúng tham gia trong một thị
trường nhất định.
Trong giai đoạn hiện nay, công tác đánh giá đất còn đang rất mới mẻ, song số
lượng các dự án đầu tư xây dựng ngày càng tăng, công tác GPMB có vị trí quan trọng
và được đặt lên hàng đầu, trọng tâm để đảm bảo tiến độ thi công không chỉ về khối
lượng công việc mà còn cả tính chất phức tạp, chi phí tốn kém và mất nhiều thời
gian.
Chính vì vậy việc đánh giá đất chính xác, hợp lý dựa trên cơ sở khoa học và
thực tiễn là việc làm hết sức quan trọng và có ý nghĩa rất lớn trong việc góp phần đẩy
nhanh tiến độ thi công các công trình và hiệu quả sử dụng đất, nó có ảnh hưởng rất
lớn đến việc ổn định tình hình kinh tế xã hội chính trị của một đất nước và sự phát
triển chung của mỗi quốc gia trong quá trình CNH - HĐH đất nước, ảnh hưởng đến
việc thu hút vốn đầu tư của các tổ chức trong và ngoài nước.
-Nguồn vốn thực hiện dự án
Nguồn vốn để thực hiện công tác GPMB bao gồm: vốn Ngân sách Nhà nước,
vốn của chủ dự án và nguồn vốn khác.
Có thể coi nguồn vốn có vai trò quan trọng, quyết định tiến độ GPMB, tiến
độ thi công nhanh hay chậm. Nguồn vốn lớn, mạnh thì công tác đền bù diễn ra nhanh,
SV: Vũ Thị Hương Giang Lớp: Quản lý kinh tế Địa chính 47
24
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp Khoa: BĐS và Kinh tế tài nguyên
kết thúc sớm. Ngược lại, thiếu vốn sẽ ảnh hưởng rất lớn đến tiến độ cũng như chất
lượng công trình.