Download miễn phí Tiểu luận Quy định của pháp luật về khởi tố vụ án Hình sự theo yêu cầu của người bị hại
Từ những vướng mắc, bất cập trong thực tiễn áp dụng chế định khởi tố vụ án hình sự theo yêu cầu của người bị hạitrên đây là những kiến nghị về sửa đổi Điều 105 Bộ luật Tố tụng Hình sự như sau:
Điều 105. Khởi tố vụ án hình sự theo yêu cầu của người bị hại
1. Những vụ án về các tội phạm được quy định tại khoản 1 các Điều 104, 105, 106, 108, 109, 111, 113, 121, 122, 131 và 171 của Bộ luật hình sự chỉ được khởi tố khi có yêu cầu của người bị hại hay của người thay mặt hợp pháp của người bị hại là người chưa thành niên, người bị bệnh làm mất khả năng nhận thức hay điều khiển hành vi.
2. Thời hạn yêu cầu khởi tố theo khoản 1 Điều này là 30 ngày, kể từ ngày xảy ra hành vi phạm tội. Quá thời hạn nêu trên, người bị hại hay người thay mặt hợp pháp của người bị hại là người chưa thành niên, người bị bệnh làm mất khả năng nhận thức hay điều khiển hành vi không có quyền yêu cầu khởi tố vụ án.
/tai-lieu/de-tai-ung-dung-tren-liketly-39277/
Để tải bản DOC Đầy Đủ thì Trả lời bài viết này, mình sẽ gửi Link download choTóm tắt nội dung:
Bài làm
Đặt vấn đề.
Về mặt nguyên tắc chung, khởi tố vụ án hình sự là quyền và trách nhiệm của cơ quan nhà nước có thẩm quyền nhằm duy trì trật tự và công lý, không phụ thuộc vào ý muốn cá nhân và không ai có thể can thiệp. Tuy nhiên, trong một số trường hợp nhất định, xuất phát từ quyền và lợi ích hợp pháp của người bị hại, pháp luật quy định cho phép người bị hại lựa chọn quyền yêu cầu khởi tố hay không khởi tố vụ án. Đây là những trường hợp mà hành vi phạm tội vừa xâm phạm trật tự xã hội, vừa xâm phạm đến thể chất, sức khoẻ, danh dự của người bị hại.Tuy nhiên vì là quy định đặc biệt vì vậy khi áp dụng vào thực tiễn không tránh khỏi những thiếu sót và bất cập trong quá trình thực hiện áp dụng pháp luật của cơ quan tiến hành tố tụng.
Giải quyết vấn đề.
Khát quát chung.
Khái niệm khởi tố vụ án hình sự :
Khởi tố vụ án hình sự là giai đoạn tố tụng hình sự đầu tiên mà trong đó cơ quan tư pháp hình sự có thẩm quyền căn cứ vào các quy định của pháp luật tố tụng hình sự tiến hành việc xác định có (hay không) các dấu hiệu của tội phạm trong hành vi nguy hiểm cho xã hội đã được thực hiện, đồng thời ban hành quyết định về việc khởi tố (hay không khởi tố) vụ án hình sự liên quan đến hành vi đó.
Căn cứ để khởi
Khái niệm về người bị hại :
Theo khoản 1 điều 51 Bộ LuậtTố tụng Hình sự quy định :Người bị hại là người bị thiệt hại về thể chất, tinh thần, tài sản do tội phạm gây ra.
Quy định của pháp luật về khởi tố vụ án Hình sự theo yêu cầu của người bị hại.
Pháp luật quy định về khởi tố vụ án hình sự theo yêu cầu của người bị hại tại điều 105 Bộ luật TTHS :
“1. Những vụ án về các tội phạm được quy định tại Khoản 1 các Điều 104, 105, 106, 108, 109, 111, 113, 121, 122, 131 và 171 của BLHS chỉ được khởi tố khi có yêu cầu của người bị hại hay của người thay mặt hợp pháp của người bị hại là người chưa thành niên, người có nhược điểm về tâm thần hay thể chất.” (Khoản 1 Điều 105 BLTTHS).
Ngoài ra tại khoản 2 cũng có những quy định liên quan đến khởi tố vụ án theo yêu cầu của người bị hại đó là :
+ Trong trường hợp người khởi tố có yêu cầu rút đơn yêu cầu khởi tố vụ án trước ngày mở phiên tòa sơ thẩm thì vụ án được đình chỉ.
+ Nếu có căn cứ xác định việc rút đơn yêu cầu khởi tố của người bị hại trái với ý muốn của họ do bị ép buộc cưỡng bức thì tuy người bị hại rút đơn yêu cầu những Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát, Tòa án vẫn có thể tiếp tục tiến hành tố tụng đối với vụ án.
+ Người bị hại đã rút đơn yêu cầu khởi tố thì không có quyền yêu cầu lại, trừ trường hợp do bị ép buộc cưỡng bức.
+ Tại khoản 3 điều 51 quy định khởi tố theo khoản 1 điểu 51 thì người bị hại hay thay mặt hợp pháp của người bị hại trình bày lời buộc tội tại phiên tòa.
Ý nghĩa việc khởi tố vụ án Hình sự theo yêu cầu của người bị hại
Về mặt nguyên tắc chung, khởi tố vụ án hình sự là quyền và trách nhiệm của cơ quan nhà nước có thẩm quyền nhằm duy trì trật tự và công lý, không phụ thuộc vào ý muốn cá nhân và không ai có thể can thiệp. Tuy nhiên, trong một số trường hợp nhất định, xuất phát từ quyền và lợi ích hợp pháp của người bị hại, pháp luật quy định cho phép người bị hại lựa chọn quyền yêu cầu khởi tố hay không khởi tố vụ án. Đây là những trường hợp mà hành vi phạm tội vừa xâm phạm trật tự xã hội, vừa xâm phạm đến thể chất, sức khoẻ, danh dự của người bị hại. Những trường hợp này nếu khởi tố vụ án, lợi ích về mặt xã hội thu được có thể không lớn mà còn có khả năng làm tổn thương thêm về mặt tinh thần cho người bị hại. Vì vậy, các nhà làm luật đã xác lập một khả năng, điều kiện để người bị hại cân nhắc, quyết định có yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền xử lý về mặt hình sự đối với hành vi phạm tội hay không. Với quy định đó, nhà làm luật tạo điều kiện cho người phạm tội có cơ hội thuận lợi để khắc phục hậu quả do hành vi phạm tội của mình gây ra, hạn chế việc gây thêm những tổn thất, mất mát về mặt tinh thần, danh dự không cần thiết có thể có đối với người bị hại.
Thực tiễn áp dụng quy định pháp luật về khởi tố theo yêu cầu người bị hại.
Quyền yêu cầu khởi tố vụ án hình sự của người bị hại được quy định tại Điều 105 Bộ luật Tố tụng Hình sự.
Qua thực tiễn áp dụng, quy định về khởi tố vụ án hình sự theo yêu cầu người bị hại tại Điều 105 Bộ luật Tố tụng Hình sự đã bộc lộ nhiều điểm hạn chế, bất cập, gây ra những khó khăn nhất định cho các cơ quan tiến hành tố tụng trong quá trình áp dụng vào thực tiễn, thể hiện qua những nội dung sau:
Thứ nhất :về quyền yêu cầu khởi tố vụ án hình sự trong trường hợp người bị hại là người có nhược điểm về thể chất và tâm thần
Tại khoản 1 Điều 105 Bộ luật Tố tụng Hình sự quy định: "Những vụ án về các tội phạm được quy định tại khoản 1 các Điều... chỉ được khởi tố khi có yêu cầu của người bị hại hay của người thay mặt hợp pháp của người bị hại là người chưa thành niên, người có nhược điểm về tâm thần hay thể chất". Theo quy định này, người có nhược điểm về tâm thần hay thể chất không thể trực tiếp thực hiện quyền yêu cầu khởi tố vụ án hình sự hay rút yêu cầu khởi tố vụ án trước đó mà phải thông qua người đại diện.
Quy định như trên chưa thực sự chặt chẽ và thuyết phục, vì về mặt nguyên tắc, người đã thành niên chỉ không được tham gia quan hệ pháp luật tố tụng hình sự khi người đó bị bệnh làm mất khả năng nhận thức hay điều khiển hành vi. Thực tiễn, có những trường hợp một người có nhược điểm về thể chất hay tâm thần nhưng khả năng nhận thức và điều khiển hành vi của họ chỉ bị hạn chế một phần, nghĩa là họ vẫn có khả năng nhận thức nhất định về hậu quả của việc khởi tố hay không khởi tố vụ án cũng như ảnh hưởng của việc khởi tố vụ án đối với danh dự, nhân phẩm, uy tín của mình. Trong khi đó, luật tố tụng hình sự lại "tước" quyền yêu cầu khởi tố vụ án hình sự mang tính chất trực tiếp của họ mà buộc phải thực hiện thông qua người đại diện, mặc dù họ hoàn toàn có đủ khả năng nhận thức để tự thực hiện quyền này, đó rõ ràng là điều bất hợp lý. Vấn đề sẽ càng trở nên phức tạp hơn nếu quan điểm giữa người bị hại và người thay mặt của họ không đồng nhất với nhau trong việc có yêu cầu khởi tố vụ án hay không hay có rút yêu cầu khởi tố vụ án hay không. Lúc này, cơ quan tiến hành tố tụng sẽ phải thực hiện theo yêu cầu của ai, của người bị hại hay yêu cầu của người thay mặt của bị hại? Đây là những vấn đề phức tạp và bất cập phát sinh do quy định thiếu chặt chẽ và chưa hoàn toàn phù hợp với thực tiễn của Điều 105 Bộ luật Tố tụng Hình sự.
Thứ hai : Về thời hạn yêu cầu khởi tố
Điều 105 Bộ luật Tố tụng Hình sự không quy định thời hạn cụ thể mà tro...
