Sv: Nguyễn Thu Hằng

Luận văn:
“Phát triển nền kinh tế thị trường định
hướng XHCN coi đó là đuờng lối chiến
lược nhất quán trong suốt thời kì quá độ
lên CNXH ở Việt Nam” Sv: Nguyễn Thu Hằng
A. Lời giới thiệu

Kinh tế thị trường là kinh tế hàng hóa phát triển ở trình độ xã hội hóa
cao. Trong nền kinh tế thị trường yếu tố đầu vào và yếu tố đầu ra đều là đối
tượng tự do buôn bán trên thị trường kể cả sản phẩm của chất xám. Lợi nhuận
là động lực chi phối các doanh nghiệp tham gia vào thị trường. Trước kia
trong môi trường cạnh tranh đó là nền kinh tế thị trường tự điều tiết. Ngày nay
cạnh tranh không hoàn hảo đó là nền kinh tế thị trường có sự điều tiết của
Nhà nước ở mức độ nhất định tùy mỗi nước.
Đây là thành tựu chung của văn minh nhân loại chứ không phải mang
tính đặc thù của Chủ nghĩa Tư bản. Tuy nhiên việc áp dụng và thực hiện mô
hình kinh tế thị trường trên thế giới rất đa dạng và phong phú. Ở các nước tư
bản phát triển, mô hình kinh tế thị trường đã trải qua nhiều giai đoạn biến đổi
thăng trầm, tiến hóa theo thời gian cùng với sự phát triển của lực lượng sản
xuất và qua các quan hệ kinh tế dưới tác động của cuộc cách mạng khoa học
kỹ thuật ngày nay là cuộc cách mạng khoa học công nghệ. Hầu hết các nước
đang phát triển đều thực hiện đường lối phát triển kinh tế thị trường đã thu

Nội nói riêng trong quá trình phát triển kinh tế chính trị. Chắc chắn không
tránh khỏi những sai sót. Em rất mong có sự giúp đỡ chỉ bảo của thầy để đề
án của em hoàn chỉnh hơn.

Sv: Nguyễn Thu Hằng
B. Nội dung chính

I – Sự cần thiết phải phát triển kinh tế thị trường định hướng XHCN ở Việt
Nam
1. Sự cần thiết khách quan:
Để hiểu rõ nguyên nhân vì sao phải phát triển kinh tế thị trường định
hướng XHCN ở Việt Nam, trước hết chúng ta cần nắm được những cơ sở
khách quan của sự tồn tại và phát triển kinh tế thị trường ở Việt Nam.
Thứ nhất: Do phân công lao động xã hội là cơ sở chung của sản xuất
hàng hóa và ngày càng phát triển cả về chiều rộng và chiều sâu cùng với sự
phát triển của phân công lao động thể hiện ở tính phong phú đa dạng và chất
lượng ngày càng cao của sản phẩm đưa ra trao đổi trên thị trường.
Thứ hai: Nền kinh tế tồn tại nhiều hình thức sở hữu toàn dân, sở hữu
tập thể, sở hữu hỗn hợp, do đó tồn tại nhiểu chủ thể kinh tế độc lập lợi ích
riêng, nên quan hệ kinh tế giữa học chỉ có thể thực hiện bằng quan hệ hàng
hóa tiền tệ.

của ban chấp hành TW Đảng nêu rõ “Phát huy nội lực, đồng thời tranh thủ
nguồn lực bên ngoài và chủ động hội nhập kinh tế quốc tế để phát triển
nhanh, có hiệu quả và bền vững”. Hay nghị quyết 01/2004/ NQCP của Chính
phủ cũng một lần nữa nhấn mạnh “ tăng cường thu hút vốn đầu tư nước
ngoài, trong đó cải thiện môi trường đầu tư là nhiệm vụ quan trọng hàng
đầu”.
Nước ta đang chuyển đổi nền kinh tế, chuyển đổi nền kinh tế kế koạch
hóa tập trung sang nền kinh tế hàng hóa. Hiện nay, nền kinh tế thị trường ở
nước ta còn ở trình độ kém phát triển, bởi cơ sở vật chất còn lạc hậu, nền kinh
tế ít nhiều còn mang tính tự cấp tự túc vì vậy cùng với những nguyên nhân
trên đòi hỏi chúng ta phải có những giải pháp để phát triển kinh tế thị trường
định hướng XHCN.

Sv: Nguyễn Thu Hằng
II – Những giải pháp để xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng
XHCN
1. Những thành tựu mà kinh tế Việt Nam đã đạt được
Hơn 10 năm, kể từ khi Việt nam bước vào thực hiện mô hình kinh tế thị
trường định hướng XHCN, nền kinh tế Việt Nam đã đạt được nhiều kết quả
và thành tựu đáng mừng làm thay đổi khá rõ tình hình đất nước, kinh tế thoát
khỏi tình trạng khủng hoảng, hoạt động ngày càng năng động và có hiệu quả.
Của cải xã hội này càng nhiều, hàng hóa ngày càng phong phú đời sống nhân
dân từng bước được cải thiện. Đất nước chẳng những giữ vững được ổn định
chính trị trước chấn động lớn trên thế giới mà còn có những bước phát triển
kinh tế đi lên. Tổng sản phẩm trong nước(GDP) tăng bình quân 7% một năm.
Nông nghiệp phát triển liên tục, đặc biệt là về sản xuất lương thực, nuôi trồng
và khai thác thủy sản. Giá trị sản xuất công nghiệp tăng 13,5%/ năm. Hệ
thống kết cấu hạ tầng được tăng cường. Các ngành dịch vụ, xuất khẩu và nhập
khẩu phát triển . Quan hệ đối ngoại và hội nhập kinh tế quốc tế với các quốc
gia trên thế giới được tăng cường, không ngừng phát triển mở rộng…

này.
Hơn nữa hệ thống quản lý nhà nước về kinh tế - xã hội của ta còn yếu.
Văn kiện đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX của Đảng ta nhận định về vấn
đề này như sau: “Cơ chế chính sách không đồng bộ và chưa tạo động lực
mạnh để phát triển một số cơ chế chính sách còn thiếu, chưa nhất quán, chưa
sát với cuộc sống, thiếu tính khả thi. Nhiều cấp nhiều ngành chưa thay thế
sửa đổi những quy định về quản lý nhà nước không phù hợp, chưa bổ sung
những quy chế, chính sách mới có tác dụng giải phóng mạnh mẽ lực lượng
sản xuất, khai thác nhiều hơn nữa các nguồn lực dồi dào trong các thành
phần kinh tế, các doanh nghiệp, các vùng và toàn xã hội”.
3. Giải pháp để phát triển nền kinh tế thị trường định hướng XHCN
3.1. Thực hiện nhất quán chính sách kinh tế nhiều thành phần

Sv: Nguyễn Thu Hằng
Khi chuyển nền kinh tế sang kinh tế hàng hóa vận hành theo cơ chế thị
trường cần phải đổi mới các sở hữu cũ bằng cách đa dạng hoá các hình thức
sở hữu.
Báo cáo chính trị Đại hội IX khẳng định: “Thựchiện nhất quán chính
sách phát triển kinh tế nhiều thành phần” và “Các thành phần kinh tế kinh
doanh theo pháp luật đều là bộ phận cấu thành quan trọng của nền kinh tế thị
trường định hướng XHCN cùng phát triển lâu dài, hợp tác và cạnh tranh lành
mạnh trong đó kinh tế Nhà nước giữ vai trò chủ đạo, kinh tế nhà nước cùng
với kinh tế tập thể ngày càng trở thành nền tảng vững chắc của kinh tế quốc
dân”.
Trong những năm tới cần phát huy vai trò chủ đạo của kinh tế Nhà
nước, muốn vậy cần tập trung nguồn lực phát triển có hiệu quả kinh tế Nhà
nước trong những lĩnh vực trọng yếu của nền kinh tế, sắp xếp lại khu vực
doanh nghiệp Nhà nước, thực hiện tốt chủ trương cổ phần hoá cà đa dạng hoá
sở hữu đối với những doanh nghiệp Nhà nước. Không cần nắm 100%
vốn.Phát triển kinh tế tập thể dưới nhiều hình thức đa dạng, trong đó hợp tác

cực của cơ chế thị trường triệt để để xoá bỏ bao cấp trong kinh doanh, tăng
cường vai trò quản lý và điều tiết vĩ mô của nhà nước, đấu tranh có hiệu quả
chống các hành vi tham nhũng, lãng phí gây phiền hà, nhà nước tạo môi
trường pháp lý thuận lợi, bình đẳng cho các doanh nghiệp cạnh tranh và hợp
tác để phát triển bằng chiến lược quy hoạch, kế hoạch và chính sách, kết hợp
sử dụng lực lượng vật chất của Nhà nước để định hướng phát triển kinh tế xã
hội, khai thác hợp lý các nguồn lực của đất nước, đảm bảo cân đối vĩ mô nền
kinh tế, điều tiết thu nhập, kiểm tra thanh tra mọi hoạt động kinh doanh theo
quy hoạch của pháp luật.
Việc xoá bỏ cơ chế tập trung quan liêu bao cấp, hình thành đồng bộ và
vận hành có hiệu quả cơ chế thị trường có sự quản lý cuả nhà nước có ý nghĩa
hết sức quan trọng đối với sự phát triển ckt hàng hóa ở nước ta.

Sv: Nguyễn Thu Hằng
Tiếp tục đổi mới công cụ quản lý vĩ mô của nhà nước đối với nền kinh
tế. Trong đó đặc biệt coi trọng việc xây dựng và thực hiện hệ thống các cơ chế
chính sách, pháp luật, đổi mới công tác kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội,
tăng cường công tác thông tin kinh tế - xã hội trong nước và quốc tế, công tác
kế toán, thống kê, ứng dụng rộng rãi các thành tựu khoa học và công nghệ
trong công tác dự báo, kiểm tra tình hình thực hiện ở cả cấp vĩ mô và doanh
nghiệp.
3.5. Mở rộng và nâng cao hiệu quả kinh tế đối ngoại
Chúng ta phải mở cửa hội nhập kinh tế quốc tế để thu hút vốn, công
nghệ hiện đại, khai thác tiềm năng và thế mạnh của đất nước để phát triển
kinh tế.
Khi mở rộng quan hệ kinh tế phải quán triệt nguyên tắc bình đẳng cùng
có lợi, không can thiệp vào nội bộ của nhau, mở rộng kinh tế đối ngoại theo
hướng đa phương hoá và đa dạng hoá các hình thức kinh tế đối ngoại.
Trong tình hình hiện nay cần đẩy mạnh xuất khẩu, coi xuất khẩu là
trọng điểm của kinh tế đối ngoại, giảm dần nhập siêu, ưu tiên nhập khẩu tư

quyền.
III - Hà Nội với kinh tế thị trường định hướng XHCN
1. Tình hình kinh tế Hà Nội những năm gần đây
Cùng với sự đi lên của đất nước, nền kinh tế của thủ đô cũng có rất
nhiều khởi sắc trong những năm vừa qua.Năm năm qua kinh tế Thủ đô phát
triển nhanh và khá toàn diện, hầu hết các chỉ số đều đạt hoặc vượt mức kế
hoạch. Tổng sản phẩm quốc nội tăng bình quân 11,1%/năm, cao hơn mức
tăng trưởng chung của cả nước. Đáng mừng là cơ cấu kinh tế từng bước
chuyển dịch đúng hướng, theo xu hướng hiện đại hoá, biểu hiện rõ nét theo
định hướng dịch vụ - công nghiệp – nông nghiệp. Tỷ trọng lần lượt các lĩnh
vực trên trong GDP là 57,5% - 40,5% - 2%. Kinh tế Hà Nội dang có sự thay
đổi mạnh mẽ về chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh cũng được nâng lên.
Giá trị sản lượng công nghiệp tăng 19%/năm trong 5 năm qua, vượt chỉ tiêu
kế hoạch là 14,5% - 15,5%/năm. Giá trị sản xuất và doanh thu dịch vụ của

Sv: Nguyễn Thu Hằng
toàn thành phố tăng bình quân 10,5%/năm. Hà Nội ngày càng khẳng định vị
trí là trung tâm các loại hình dịch vụ tiên tiến: ngân hàng, bảo hiểm, bưu
chính viễn thông… Ngành thương mại đã tập trung khai thác thị trường nội
địa đồng thời đẩy mạnh xuất khẩu. Quý I năm 2006 kim ngạch xuất khẩu trên
địa bàn Hà Nội đạt 776,83 triệu USD, tăng 18,9% so với cùng kì năm trước.
Trong đó xuất khẩu địa phương tăng 30,4%. Kim ngạch nhập khẩu quý I của
thành phố đạt 2,85 tỷ USD tăng 14,4%.
Theo phó chủ tịch UBND thành phố Hà Nội – ông Vũ Văn Minh, tổng
doanh thu năm 2005 trên địa bàn Hà Nội đạt 26,33 tỷ đồng tăng 18,77% so
với cùng kì năm trước tổng thu năm 2005 tăng 1,85 lần so với năm 2001.
Năm 2005 nhiều dòng vốn đã chuyển hướng đổ về Hà Nội: Vốn ODA đạt
32.500 tỷ đồng. Nền kinh tế Thủ đô Hà Nội đứng trước rất nhiều cơ hội và
thách thức lớn, những cơ hội nổi bật sẽ tạo thế và lực, là bước đà cho sự phát
triển của Hà Nội như khơi dậy nguồn lực bên trong, thu hút nguồn lực bên

trường định hướng XHCN vững mạnh.Tuy nhiên quá trình này không thể
thực hiện trong một sớm một chiều đó là cả một quá trình đúc kết kinh
nghiệm từ các nước anh em. Nền kinh tế thị trường đã có những bước chuyển
biến đáng kể.
Khi đã hiểu rõ vì sao nước ta phải phát triển nền kinh tế thị trường định
hướng XHCN chúng ta sẽ thấy được những thiếu sót, hạn chế của nước ta
hiện nay để từ đó đưa ra được những giải pháp để phát triển nền kinh tế đất
nước. Sv: Nguyễn Thu Hằng
Danh mục tài liệu tham khảo >Giáo trình Kinh tế chính trị
>Bài giảng
>Văn kiện Đại hội Đảng VI,VIII, IX
>Tạp chí Quản lí nhà nước
>Tạp chí Đảng cộng sản
>Tạp chí Kinh tế Việt Nam và Thế giới số Chủ nhật 23/4/2006
>Báo Thương mại tháng 4/2001
>Tạp chí nghiên cứu kinh tế số 251 tháng 4/1989 và số 322 tháng
3/2005


C - Kết luận