đặt vấn đề
Qua 15 năm đổi mới thực hiện Cơng lĩnh xây dựng đất nớc trong thời
kỳ quá độ lên CNXH và Chiến lợc ổn định đất nớc 10 năm ( 1991-2000) d-
ới sự lãnh đạo của Đảng, toàn Đảng và toàn dân ta đã vợt qua mọi khó
khăn, thử thách đạt đợc những thành tựu to lớn và rất quan trọng.
Kinh tế thị trờng định hớng XHCN là nội dung cốt lõi của chính sách
đổi mới toàn diện nền kinh tế Việt nam đợc chính thức bắt đầu kể từ Đại
hội lần thứ VI Đảng Cộng sản Việt nam (1986). Với mục tiêu hàng đầu là
giải phóng sức sản xuất, động viên tối đa mọi nguồn lực bên trong và bên
ngoài cho công nghiệp hoá hiện đại hoá, nâng cao hiệu lực kinh tế xã hội.
Phát triển kinh tế thị trờng định hớng XHCN phải là quá trình thực hiện
dân giàu, nớc mạnh, tiến lên hiện đại trong một xã hội nhân dân làm chủ,
nhân ái, có văn hoá, có kỷ cơng xoá bỏ áp bức, bất công, tạo điều kiện cho
mọi ngời có cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc. ( Chiến lợc ổn định và
phát triển kinh tế - xã hội đến năm 2000, NXB sự thật, Hà Nội).
Đây là tiểu luận đầu tay của em nên chắc chắn không thể tránh khỏi
những sai sót em rất mong nhận đợc sự góp ý nhiệt tình của thầy giáo để
những lần sau em sẽ làm tốt hơn.
Em xin chân thành cảm ơn.

1
Nội dung
I. Sự cần thiết khách quan phải phát triển nền
kinh tế thị trờng định hớng XHCN ở nớc ta.
1. Kinh tế thị trờng và những đặc trng của nó.
1.1 Thế nào là kinh tế thị trờng.
Về phơng diện kinh tế có thể khái quát rằng, lịch sử phát triển của sản
xuất và đới sống xã hội của nhân loại đã và đang trải qua hai kiểu tổ chức
kinh tế thích ứng với trình độ phát triển của lực lợng sản xuất và phân công
lao động xã hôị, hai thời đại kinh tế khác hẳn nhau về chất. Đó là: thời đại
kinh tế tự nhiên tự cung tự cấp và thời đại kinh tế hàng hoá mà giai đoạn

ngừng đổi mới ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, nâng cao năng suất lao
động, tiết kiệm chi phí, mở rộng quy mô sản xuất kinh doanh. Quá trình
hình thành và phát triển kinh tế thị trờng là quá trình mở rộng phân công
lao động xã hội phát triển khoa học công nghệ mới và ứng dụng chúng vào
thực tiễn sản xuất kinh doanh. Sự phát triên của kinh tế thị trờng gắn liền
với quá trình phát triển của nền văn minh nhân loại, của khoa học kỹ thuật,
của lực lợng sản xuất. Nhiều học giả đã khẳng định rằng: giai đoạn kinh tế
hàng hoá giản đơn gắn liền với nền văn minh nông nghiệp và kỹ thuật thủ
công; giai đoạn kinh tế thị trờng tự do gằn liền với nền văn minh công
nghiệp và kỹ thuật cơ khí; giai đoạn kinh tế thị trờng hiện đại gắn liền với
nền văn minh trí tuệ và kỹ thuật vi đIện tử tin học.
1.2 Những đặc trng chung của nền kinh tế thị trờng.
Do kinh tế thị trờng là sự phát triển cao của nền kinh tế hàng hoá và
mọi yếu tố của sản xuất đều đợc thị trờng hoá cho nên kinh tế thị trờng có
những đặc trng chủ yếu sau:
Một là, tính tự chủ của các chủ thể kinh tế rất cao, các chủ thể kinh tế
tự bù đắp những chi phí và tự chịu trách nhiệm đối với kết quả sản xuất
kinh doanh của mình, đợc tự do liên kết, tự do kinh doanh theo luật định.
Kinh tế hàng hoá không bao dung hành vi bao cấp nó đối lập với bao cấp và
đồng nghĩa với tự chủ năng động.
3
Hai là, hàng hoá trên thị trờng rất phong phú, phản ánh trình độ cao
của năng suất lao động xã hội, trình độ phân công lao động xã hội, sự phát
triển của sản xuất và thị trờng.
Ba là, giá cả đợc hình thành ngay trên thị trờng, vừa chịu tác động của
quan hệ cạnh tranh, quan hệ cung cầu hàng hoá và dịch vụ.
Bốn la, cạnh tranh là một tất yếu của nền kinh tế thị trờng, có nhiều
hình thức cạnh tranh phong phú vì mục tiêu lợi nhuận.
Năm là, kinh tế thị trờng là kinh tế mở.
2. Kinh tế thị trờng định hớng XHCN và yêu cầu của nó.

pháp luật của mỗi doanh nghiệp và cá nhân không phân biệt thành phần
kinh tế.
Sáu là, giữ vững độc lập, chủ quyền và bảo vệ lợi ích quốc gia, dân tộc
trong quan hệ kinh tế với bên ngoài.
2.2 Những nội dung cơ bản của nền kinh tế thị trờng định hớng
XHCN.
Nền kinh tế thị trờng định hớng XHCN là nền kinh tế hàng hoá nhiều
thành phần, vận động theo cơ chế thị trờng có sự quản lý của nhà nớc theo
định hớng XHCN. Nền kinh tế thị trờng định hớng XHCN có những nội
dung cơ bản sau:
- Mục đích của nền kinh tế thị trờng là phát triển lực lợng sản xuất, phát
triển kinh tế để xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật của XHCN, nâng cao
đời sống nhân dân.Phát triển lực lợng sản xuất hiện đại gắn liền với xây
dựng quan hệ sản xuất phù hợp trên cả ba mặt sở hữu, quản lý, phân phối.
- Tiêu chuẩn căn bản để đánh giá hiệu quả xây dựng quan hệ sản xuất theo
định hớng XHCN là thúc đaảy lực lợng sản xuất, cải thiện đời sống nhân
dân, thực hiện công bằng xã hội.
5
- Có nhiều hình thức sỡ hữu, nhiều thành phần kinh tế trong đó kinh tế nhà
nớc giữ vai trò chủ đạo, kinh tế nhà nớc cùng với kinh tế tập thể trở thành
nền tảng vững chắc. Chế độ sở hữu cộng cộng(công hữu) về t liệu sản xuất
chủ yếu sẽ từng bớc đợc xác lập và chiếm hữu thế tuyệt đối khi CNXH đợc
xây dựng xong về cơ bản.
- Kinh tế thị trờng định hớng XHCN là nền kinh tế có sự quản lý của nhà n-
ớc XHCN bằng pháp luật, chiến lợc, quy hoạch, kế hoạch, chính sách sử
dụng cơ chế thị trờng, áp dụng các hình thức kinh tế và phơng pháp quản lý
kinh tế thị trờng để kích thích sản xuất, giải phóng sức sản xuất, phát huy
mặt tích cực, hạn chế và khắc phục mặt tiêu cực, bảo vệ lợi ích ngời lao
động.
- Thực hiện phân phối chủ yếu kết quả lao động và hiệu quả kinh tế, đồng

+ Sự phát triển mù quáng của các doanh nghiệp riêng lẻ tất yếu dẫn đến
khủng hoảng chu kỳ, triệt tiêu lẫn nhau và thất nghiệp.
+ Động cơ săn đuổi lợi nhuận tối đa luôn gắn liền với những thủ đoạn
không lành mạnh: đầu cơ, buôn lậu và lối sống duy vật chất xem thờng
truyền thống và các chuẩn mực đạo đức xã hội.
+ Giá cả hình thành tự do trên thị trờng tự nó không phải lúc nào cũng phản
ánh đúng quan hệ giá trị do: độc quyền của những doanh nghiệp lớn và nớc
lớn trong việc khống chế mức lu thông và giá cả, đầu cơ nâng cao giá hoặc
bán phá giá.
+ Đạo đức và bản sắc dân tộc.
3. Vai trò của nền kinh tế thị trờng định hớng XHCN với công cuộc xây dựng
XHCN ở Việt Nam.
7