TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA TP.HCM
BỘ MÔN ĐỊA TIN HỌC
CBGD: Th.S Nguyễn Tấn
Lực
CHƯƠNG 0
GIỚI THIỆU MÔN HỌC
Môn học cung cấp cho sinh viên các kiến thức
căn bản về:
Các dụng cụ và các phép đo đạc cơ bản
Hệ thống lưới khống chế trắc địa
Thành lập bản đồ địa hình và mặt cắt
Công tác trắc địa trong công trình
2
3
CHƯƠNG 1
TRÁI ĐẤT VÀ PHƯƠNG PHÁP BIỂU DIỄN
1.1 HÌNH DẠNG, KÍCH THƯỚC TRÁI ĐẤT
Bề mặt trái đất thực có hình dạng lồi lõm, gồ
ghề, không có phương trình toán học đặc trưng
1.1.1 HÌNH DẠNG
71% bề mặt là mặt nước
19% bề mặt còn lại là mặt đất
71% bề mặt là mặt nước biển
Chọn mặt nước biển trung bình biểu thị cho
hình dạng trái đất gọi là mặt geoid
4
1.1.1 HÌNH DẠNG
5
Geoid là mặt nước biển trung bình , yên
tĩnh, xuyên qua các hải đảo và lục địa tạo thành
mặt cong khép kín

Chọn mặt ellipsod làm mặt đại diện cho trái
đất khi biểu thị vị trí, kích thước các đối tượng
trên mặt đất
PT ellipsoid
1.1.2 KÍCH THƯỚC
9
1.1.2 KÍCH THƯỚC
10
Độ dẹt ellipsoid
Trong trường hợp coi trái đất là hình cầu thì
bán kính trung bình R ≅ 6371km
4 điều kiện khi thành lập mặt ellipsoid toàn
cầu:
Khối lượng elip bằng khối lượng trái đất
thực
Vận tốc xoay của elip bằng vận tốc xoay
của trái đất
Trọng tâm elip trùng với trọng tâm trái đất
Tổng bình phương độ lệch giữa ellipsoid và
geiod là cực tiểu
1.1.2 KÍCH THƯỚC
11
Các loại ellipsoid đã và đang sử dụng tại
Việt Nam
Tác giả Quốc
gia
Năm Bán kính
lớn a (m)
Bán kính
nhỏ b (m)

Kinh độ (λ): của 1 điểm là góc hợp bởi mp
chứa kinh tuyến gốc (greenwich) với mp chứa
kinh tuyến qua điểm đó
Giá trị kinh độ: 0
0
đông – 180
0
đông
0
0
tây – 180
0
tây
1.2 HỆ TỌA ĐỘ ĐỊA LÝ (ϕ, λ)
1.2.2 KINH ĐỘ, VĨ ĐỘ
16
VĨ độ (ϕ): của 1 điểm là góc hợp bởi
phương dây dọi qua điểm đó với mp chứa xích
đạo
Giá trị vĩ độ: 0
0
bắc – 90
0
bắc
0
0
nam – 90
0
nam
1.3 HỆ TỌA ĐỘ VUÔNG GÓC PHẲNG GAUSS

Múi 60: 6
0
tây - 0
0
19
1.3.1 PHÉP CHIẾU GAUSS
Cho elip trái đất tiếp xúc bên trong hình trụ
ngang
Chiếu lần lượt từng múi lên hình trụ ngang
20
1.3.1 PHÉP CHIẾU GAUSS
Cắt hình trụ ngang theo phương dọc để
được mặt phẳng chiếu
21
1.3.1 PHÉP CHIẾU GAUSS
Đặc điểm của phép chiếu
Phép chiếu hình trụ ngang, đồng góc
Trên mỗi múi chiếu, kinh tuyến trục và xích
đạo là các đường thẳng và vuông góc nhau
Đoạn thẳng nằm trên kinh tuyến trục không
bị biến dạng về khoảng cách, càng xa kinh tuyến
trục thì độ biến dạng khoảng cách càng lớn
Một đoạn thẳng bất kỳ khi chiếu lên mp
chiếu có số hiệu chỉnh độ dài do biến dạng
khoảng cách của phép chiếu là:
Trong đó y là tọa độ trung bình
theo phương y của 2 điểm đầu, cuối
S
R
S

0
). Đánh số thứ
tự từ 1- 60
Múi 1: 180
0
tây – 174
0
tây
Múi 2: 174
0
tây – 168
0
tây

Múi 30: 6
0
tây – 0
0
Múi 31: 0
0
– 6
0
đông
Múi 60: 174
0
đông – 180
0
tây
25
1.4.1 PHÉP CHIẾU UTM (UNIVERSAL