Dạy trẻ tư duy qua trò chơi
Người lớn nên làm mẫu nhiều lần để bé ghi nhớ vị trí của các đồ chơi trong
tương quan nhất định, sau đó để trẻ tự làm rồi chỉ những chỗ sai.
Thạc sĩ tâm lý Nguyễn Thị Minh, giảng viên Học viện Hành chính Quốc gia TP
HCM khái quát một số đặc điểm vận động, tư duy của trẻ trong gia đoạn từ 1 đến 3
tuổi như sau:
Hành động thiết lập các mối tương quan:
Khi tiếp xúc với đồ vật, trẻ thường đưa 2 hoặc nhiều đồ chơi (hay các bộ phận của
chúng) vào mối tương quan nhất định trong không gian. Ví dụ hành động chồng
các khối gỗ thành hình tháp, lắp ráp đồ chơi, tháo lắp các bộ phận của vật
Ở lứa tuổi nhà trẻ, khi chơi trẻ phải tính đến những thuộc tính của đồ chơi, biết lựa
chọn đồ vật theo hình dáng, kích thước, biết sắp đặt chúng theo một trật tự nhất
định. Trong thời kỳ đầu, trẻ chưa tạo ra được kết quả đúng như mong đợi, nên
thường sắp xếp không đúng trật tự yêu cầu.
Trò chơi xếp hình giúp trẻ phát triển tư duy về không gian.
Khi chơi cùng trẻ, người lớn nên giúp đỡ các bé sử dụng đồ chơi có hiệu quả bằng
cách:
- Người lớn làm mẫu trước mắt trẻ nhiều lần để bé ghi nhớ vị trí của các đối tượng
trong tương quan nhất định.
- Cho trẻ làm theo và lưu ý sửa các chỗ sai, sau đó để bé làm thử.
- Dạy trẻ nhìn trước bằng mắt để chọn các đồ vật thích hợp theo một tương quan
nhất định rồi tổ chức các hành động tương quan cho đúng. Chỉ bằng cách này mới
giúp trẻ nắm được phương thức hành động đúng.
- Nhờ hành động thiết lập mối tương quan như vậy, các chức năng tâm lý của trẻ
như tri giác, trí nhớ, tưởng tượng, tư duy mới phát triển mạnh, đặc biệt là tư duy
trực quan - hành động.
hoạt động sáng tạo như vẽ, nặn, xây dựng
Nắm được những đặc điểm trên, trong quá trình chăm sóc trẻ, người lớn cần lưu ý:
- Hãy cho bé tiếp xúc với nhiều công cụ, đồ dùng trong cuộc sống. Càng tiếp cận
đa dạng các đồ vật, trẻ càng lĩnh hội được nhiều giá trị chuẩn mực và kinh nghiệm.
- Cha mẹ không nên làm thay trẻ (ví dụ đi dép hộ, xúc cơm hộ…), mà thay vào đó
cần kiên trì và sớm tập cho trẻ làm quen những hành động với công cụ.
- Nên tham gia cùng trẻ trong quá trình hoạt động. Sự tương tác người - đồ vật -
người giúp trẻ không chỉ hiểu được công dụng của đồ vật mà còn bộc lộ, hình
thành những cảm xúc, những nét tính cách tích cực của trẻ với người khác.