Sen - viên ngọc quý trong Y học cổ truyền
Sen là một loài hoa đẹp cả hương lẫn sắc. Từ bao đời nay, những đầm Sen sắc
trắng , đỏ hồng chen lẫn những chiếc lá tròn to, xanh thẫm đã đi vào trong thơ ca,
hội họa và trong tâm trí mỗi con người Việt Nam. Hè đến Sen đua mình khoe sắc, toả hương. Thu sang Sen ẩn mình, để lại trên mặt
đầm những gương Sen xanh đậm chứa đầy hạt và dưới gốc cây trong lớp bùn dưới
đáy nước những ngó Sen trắng đục. Hạt Sen và ngó Sen không chỉ là nguồn thực
phẩm trong cuộc sống hàng ngày của con người mà chúng còn là những vị thuốc
quý trong Đông y.

HẠT SEN – THỨC ĂN NGON, VỊ THUỐC QUÝ

Trong 100g hạt Sen tươi có 9,5g protit, 30g glucit, cung cấp cho cơ thể được
162calo. Ngoài ra còn có các vitamin: Caroten, Vitamin B1 (0,17mg%), Vitamin
B2 (0,09mg%), Vitamin PP (1,7mg%), Vitamin C (17mg%)…
Trong 100g hạt Sen khô có 20g protit, 2,4g lipit, 58g gluxit, cung cấp cho cơ thể
342 calo, và một số muối khoáng quan trọng (canxi 89mg%, photpho 285mg%, sắt
6,4mg%…).

Hạt Sen là nguồn thực phẩm dùng để chế biến nhiều món ăn ngon có giá trị dinh
dưỡng cao như: Chè Sen, Mứt Sen, Chè hạt Sen Long nhãn, thịt gà hầm hạt Sen,
Móng giò hầm hạt Sen…

Tác dụng chữa bệnh của ngó Sen đã được nhiều sách thuốc cổ nói đến. Theo Hải
Thượng Lãn Ông: ngó Sen vị ngọt, mát, tính hàn, kiêm tả bổ, có tác dụng cầm
huyết, thanh nhiệt, trừ phiền, giã rượu. Ngó sen để sống: tính hàn, vị ngọt, có tác
dụng thanh nhiệt, tán ứ, làm hết nôn, giải khát, giã rượu, chữa các chứng xuất
huyết do nhiệt. Ngó Sen chín: tính ôn, vị ngọt có tác dụng kiện tỳ, khai vị, chỉ khái,
dưỡng huyết, sinh cơ, chữa vết thương lở loét lâu ngày không kín miệng… Những
người yếu tỳ vị, người cao tuổi ăn ngó Sen chín rất tốt.

Ngó Sen còn được dùng để chữa một số bệnh sau:

- Chữa xuất huyết: Lấy 10 ngó Sen, giã nát lấy nước, thêm ít đường đỏ, đun lên
uống ngày hai lần sáng và tối. Bài thuốc này dùng chữa các chứng xuất huyết
thông thường như chảy máu cam, tiểu tiện ra máu, đại tiện ra máu… có tác dụng
tốt, thường chỉ dùng mươi hôm bệnh sẽ hết.

Trường hợp xuất huyết đường tiêu hoá có thể lấy nước ngó Sen và nước ép Củ cải,
mỗi thứ 20ml, trộn đều uống ngày hai lần, liên tục trong nhiều ngày.

Cũng có thể chế thành Cao lỏng ngó Sen với đường và Mật ong uống dần. Cách
làm như sau: Lấy 1500g ngó Sen tươi, thái thành sợi nhỏ, cho vào túi vải xô sạch
vắt kiệt lấy nước. Cho nước ngó Sen vào nồi, hoà thêm 200g đường đỏ, đun to lửa
cho sôi rồi chuyển sang đun nhỏ lửa thành Cao, cho thêm ít Mật ong, bắc ra để
nguội, đổ vào chai hoặc lọ dùng dần. Uống mỗi lần một thìa canh (15ml) với nước
đun sôi để ấm, ngày ba lần theo bữa ăn.

- Chữa nôn: Lấy 30g ngó Sen sống, 3g Gừng sống, giã nát cả hai thứ vắt lấy nước,
chia làm hai lần uống trong ngày.