Trường Cao đẳng Kinh tế Đối ngoại
287 Phan Đình Phùng, Phường 15, Quận Phú Nhuận,

Thành phố Hồ Chí Minh
Tiểu Luận
Thương Mại Điện Tử

Nhóm thực hiện: BẮC – TRUNG – NAM

Lớp: CĐTATM13B

Giáo viên hướng dẫn: TRƯƠNG MINH HÒA


3. Dịch vụ chuyển tiền 20
4. Dịch vụ thanh toán tiền điện, tiền nước, tiền điện thoại, điện hoa 21
5. Dịch vụ tải game, tải hình nền, tải nhạc chuông, nhạc chờ,…. 22
6. Dịch vụ mua thẻ game 23
IV. CÁC MẠNG ĐIỆN THOẠI CHO PHÉP THANH TOÁN, CÁC YÊU CẦU VÀ
ĐIỀU KIỆN THAM GIA DỊCH VỤ 25
1. Các mạng điện thoại cho phép thanh toán 25
2. Các yêu cầu và điều kiện tham gia dịch vụ 25
V. QUY TRÌNH THỰC HIỆN THANH TOÁN 29
1. Dịch vụ mobile banking 29
2. Mua thẻ game bằng điện thoại di động 31
3. Tải game, tải hình ảnh và nhạc chuông, nhạc chờ 32
4. Chuyển tiền 32
5. Thanh toán hóa đơn ( tiền nước, tiền điện, điện thoại,…) và dịch vụ 34
VI. CÁC HẠN CHẾ, RỦI RO VÀ CÁC BIỆN PHÁP PHÒNG NGỪA 35
1. Hạn chế 35
2. Các biện pháp phòng ngừa 35

Tài liệu tham khảo:
Một số website cuả các tờ báo mạng trên Internet:
, , , và một số
website của các ngân hàng (HSBC Bank, Ocean Bank, ACB Bank…) cùng các
mạng viễn thông (Viettel, Vinaphone,…)
Lời mở đầu
3/36
LỜI MỞ ĐẦU


E-mobile Nhóm: Bắc – Trung - Nam
4/36

Danh sách thành viên nhóm

BẮC – TRUNG - NAM

STT Họ và tên Mã số Nơi sinh
1
Nguyễn Thụy Trà My
11 Đồng Tháp
2
Nguyễn Thị Lý
10 Quảng Nam
3
Ngô Thị Tuyết Then
29 Đồng Nai
4

điện thoại di động phải đưa ra các dịch vụ mới thông qua việc mở rộng hoạt động và
liên kết với các đối tác từ nhiều lĩnh vực khác nhau.

1. Khái niệm

E-mobile là dịch vụ thanh toán qua điện thoại di động, mọi giao dịch và
thanh toán các khoản tiền đều được thực hiện bằng chiếc điện thoại di động

Thanh toán qua điện thoại di động với nhiều nước trên thế giới không còn
là điều xa lạ khi chiếc điện thoại di động đã trở thành vật bất ly thân của mỗi người.

Không cần tài khoản ngân hàng, không cần đăng ký loại sim đặc biệt,
người tiêu dùng vẫn có thể mua hàng và thanh toán qua điện thoại di động. Những
tiện ích mới này được dự báo sẽ nở rộ nhanh chóng trong thời gian tới đây, khi số
lượng thuê bao di động tăng chóng mặt, cộng với sự phát triển của công nghệ ứng
dụng thông tin trong lĩnh vực thanh toán nói chung.

2. Phân loại

Thương mại di động bao gồm hai hạng mục chính:

Ngân hàng di động (mobile banking) chỉ những vị trí điện thoại di động được
dùng như một kênh truy cập tới các dịch vụ tài chính.
E-mobile Nhóm: Bắc – Trung - Nam
6/36
Chuyển tiền và thanh toán di động (mobile payments and money transfer) chỉ
những nơi điện thoại di động được dùng như một thiết bị thanh toán để tác
động đến việc chuyển giá trị từ một bên sang bên kia.

a. Ngân hàng di động ( mobile banking )

Hệ thống ứng dụng quản lý mobile banking:
o Đăng ký dịch vụ
o Quản lý nhà cung cấp
o Quản lý khách hàng
o Quản lý dịch vụ trên Mobile
o Cập nhật thông tin dịch vụ công cộng: ATM, chi nhánh, địa điểm
o Tra cứu giao dịch
o Quản lý phí
Giới thiệu Nhóm: Bắc – Trung - Nam
7/36
o Báo cáo
 Các ứng dụng mobile banking trên các nền điện thoại phổ biến:
Nokia(Symbian), Android, IPhone, Window Mobile, BlackBerry và các dạng
máy tính bảng Ipad và Android Tablet.
 Giải pháp mobile banking có thể giao tiếp với ngân hàng qua SMS hoặc
GPRS/3G/WiFi.
b. Chuyển tiền và thanh toán di động (mobile
payments and money transfer)

Điều đáng quan tâm là điện thoại di động đang được sử dụng vượt ngoài
phạm vi ngân hàng di động như thế nào để tác động tới việc chuyển giá trị từ một
bên sang bên kia. Ứng dụng này hứa hẹn tạo ra khối lượng giao dịch bùng nổ qua
điện thoại di động, khi đó khối lượng giao dịch khổng lồ có thể chuyển thành các cơ
hội kiếm lời kếch xù cho các nhà đầu tư. Sự tăng trưởng trên thị trường này sẽ phụ
thuộc vào một vài nhân tố then chốt sau đây: tăng trưởng thuê bao di động, tính
năng linh hoạt của thiết bị di động, sự ra đời liên tục của các thiết bị đầu cuối chấp
nhận không gặp gỡ trực tiếp, quy mô của phân khúc thu nhập và các vị trí địa lý truy
cập được công nghệ di động.

Đã có rất nhiều ý tưởng và/hoặc các phát triển trên toàn cầu để thiết lập


o Thanh toán hóa đơn di động là chỉ việc dùng một thiết bị di động để thực
hiện chuyển tiền từ một cá nhân tới một doanh nghiệp nhằm mục đích thanh
toán nghĩa vụ hóa đơn. Tại các thị trường đã phát triển, thanh toán hóa đơn
qua di động tiện lợi hơn so với các hình thức thanh toán qua Internet đang
thịnh hành. Tại các nước đang phát triển, thanh toán hóa đơn qua di động thể
hiện một sự thay đổi đáng kể. Tại những thị trường này, người ta vẫn phải đi
lại đến nơi mua hàng hóa, dịch vụ để thực hiện các kiểu thanh toán nhất định
– chẳng hạn, mang tiền mặt đi mua vé xe buýt. Chính tại các nước này, kênh
di động đang hình thành nên hạ tầng ngân hàng.

o Thanh toán di động vật lý để chỉ việc mua hàng hoặc dịch vụ sử dụng thiết
bị di động như là điểm giao dịch thông qua công nghệ thanh toán không gặp
gỡ trực tiếp – hay còn gọi là “thanh toán gần gũi”. Thỏa thuận được xây dựng
dựa trên các chuẩn dành cho Thông tin liên lạc vùng lân cận, công nghệ chủ
yếu là để thúc đẩy sự phát triển của loại hình thanh toán qua di động. Mặc dù
đã có những thử nghiệm quan trọng tại nhiều thị trường song người ta không
kỳ vọng dịch vụ này được đón nhận rộng rãi trong ngắn hạn do cần phải có
thời gian và vốn lớn để có thể triển khai các thiết bị đầu cuối tại điểm giao
dịch, thiết bị cầm tay tương thích bán sẵn trên thị trường và thỏa thuận về mô
hình kinh doanh cho các bên tham gia bao gồm ngân hàng và nhà khai thác di
động.

Hướng phát triển của thanh toán di động
Giới thiệu Nhóm: Bắc – Trung - Nam
9/36



Điểm yếu của mô hình này là khách hàng bắt buộc phải có tài khoản mở
tại ngân hàng trước khi sử dụng dịch vụ, đối với những nước đang phát triển có tỷ lệ
dân cư dùng dịch vụ ngân hàng ít thì đây là một mô hình triển khó triển khai ở diện
rộng.

b. Mô hình Công ty di động làm chủ đạo (Operator-
led Model)

Trong mô hình này, các nhà cung cấp dịch vụ viễn thông di động chủ
động đứng ra cung cấp dịch vụ thanh toán cho thuê bao sử dụng dịch vụ của mình.
Mô hình này đặc biệt phát triển tại các thị trường mới nổi có đặc điểm sau:

• Phần đông dân số chưa tiếp cận với các dịch vụ ngân hàng.
• Không có thói quen sử dụng các phương tiện phi tiền mặt trong thanh
toán.
• Cộng đồng sử dụng điện thoại di động lớn.
• Nhu cầu chuyển tiền, thanh toán nhỏ lẻ trong dân cư cao.

Để sử dụng dịch vụ, khách hàng chỉ cần là thuê bao của nhà mạng, không
nhất thiết phải có tài khoản tại ngân hàng. Sau khi đăng ký dịch vụ, khách hàng
được cấp một tài khoản dưới dạng Ví điện tử và số tài khoản chính là số điện thoại
di động của mình. Người sử dụng có thể nạp tiền vào Ví thông qua nhiều cách thức:
nộp tại đại lý của Công ty viễn thông, nạp tiền qua thẻ cào (của Công ty Viễn thông
phát hành) hoặc chuyển từ tài khoản ngân hàng… Khách hàng có thể thực hiện các
giao dịch như chuyển tiền sang một ví điện tử (thuê bao điện thoại di động) khác,
thanh toán hàng hóa dịch vụ, rút tiền mặt từ ví điện tử

Ưu điểm của loại hình dịch vụ này nằm ở:


Với dân số hơn 80 triệu người trong khi chỉ có khoảng 12 triệu người có
tài khoản ngân hàng(tương đương với 15% dân số) chứng tỏ độ bao phủ dịch vụ
ngân hàng cá nhân là thấp. Hiện cả nước có khoảng 17 triệu chủ thẻ kể cả quốc tế và
nội địa, tuy nhiên thực tế thanh toán tiền mặt vẫn đóng vai trò chủ yếu trong các
giao dịch bán lẻ. Người dân và cả các doanh nghiệp cung cấp hàng hóa dịch vụ đều
chưa quen với việc dùng thẻ ngân hàng cho mục đích thanh toán vì vậy thanh toán
bằng thẻ qua POS vẫn còn những bất tiện nhất định.

Trong bối cảnh đó, việc cung cấp các giải pháp thanh toán trên điện thoại
di động cho đối tượng khách hàng không có tài khoản ngân hàng (unbanked) là hết
sức cần thiết. Điều này sẽ góp phần tạo ra ứng dụng thanh toán tiện lợi cho khách
hàng, đem lại nguồn lợi không nhỏ cho nhà cung cấp dịch vụ di động; đồng thời góp
phần thúc đẩy xu hướng không sử dụng tiền mặt, tiết kiệm chi phí cho xã hội và góp
phần vào sự phát triển của nền kinh tế.

4. Tính năng

Dịch vụ e-mobile có những tính năng sau đây:

 Đăng ký sử dụng dịch vụ
 Quản lý tài khoản
 Chuyển tiền giữa các tài khoản trong nội bộ ngân hàng
 Cho phép nạp tiền vào tài khoản qua nhiều kênh
 Nạp tiền cho tài khoản thuê bao di động
E-mobile Nhóm: Bắc – Trung - Nam
12/36
 Tra cứu thông tin tài khoản : danh sách tài khoản, số dư,…
 Tra cứu báo cáo giao dịch
 Mua mã thẻ trả trước: mã thuê bao di động trả trước, vina games,…
 Thanh toán hóa đơn: điện, nước, điện thoại, điện hoa, Internet, hóa đơn tại

chuyển tiền, thanh toán điện nước, truyền hình cáp, internet qua điện thoại di động.

Sau ACB là hàng loạt ngân hàng khác cũng vào cuộc như:

• Ngân hàng Vietcombank
• Ngân hàng Techcombank
• Ngân hàng Quân đội (MB)
• Ngân hàng VietinBank
• Ngân hàng Đầu tư và Phát triển
• Ngân hàng Đông Á
• Ngân hàng Ocean Bank
• Ngân hàng HSBC
• Ngân hàng VID Public Bank
• Ngân hàng Eximbank
• Ngân hàng Sacombank
• Ngân hàng Liên Việt ,…
E-mobile Nhóm: Bắc – Trung - Nam
14/36
• Ngân hàng Thương mại cổ phần Hàng hải Việt Nam (Maritime bank)
• Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam (Agribank)
• Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam (VCB)

Các ngân hàng đang cạnh tranh nhau gay gắt thông qua việc không ngừng
cải tiến và đưa ra những sản phẩm dịch vụ mới, trong đó có các sản phẩm Mobile
banking (mô hình Bank-led). Tuy nhiên các sản phẩm ngân hàng cung cấp mới chỉ
dừng lại ở một số chức năng nhất định và chưa đáp ứng hết nhu cầu thanh toán của
khách hàng.

2. Các mạng viễn thông


tiếp theo
Từ 1h sáng- 6h sáng tất cả các ngày
trong tuần (kể cả ngày nghỉ lễ và chủ
nhật)
giảm 30% cước
- Nội mạng EVNTel:
45,45 đ/6 giây đầu + 7,58 đ/1 giây tiếp
theo
- Ngoại mạng 53,64 đ/6 giây + 8,94 đ/1 giây tiếp theo
2.2 Đối với cuộc gọi đi quốc tế :

- Sử dụng dịch vụ gọi đi quốc tế của
EVNTelecom
318 đồng/6 giây đầu + 53 đồng/1 giây
tiếp theo
Từ 23h - 7h từ thứ hai đến thứ
bảy,24/24 giờ ngày lễ và Chủ nhật
Giảm cước 30%
3. Cước nhắn tin:
3.1 Nhắn tin trong nước:

- Nội mạng 273 đ/bản tin
- Ngoại mạng 320 đ/bản tin
3.2 Cước nhắn tin quốc tế:
0,165 USD/bản tin
E-mobile Nhóm: Bắc – Trung - Nam
16/36
4. Cước gọi vào VSAT 4.000đ/ phút
Từ 23h - 7h từ thứ hai đến thứ
bảy,24/24 giờ ngày lễ và Chủ nhật

thoại, game, học trực tuyến,…
• Các công ty cung cấp dịch vụ thanh toán phi ngân hàng chiếm thị
phần lớn nhất trong thị trường ngách (đặc biệt là phương tiện chuyển tiền từ cá nhân
tới cá nhân). Họ là điển hình của việc không ngừng cải tiến sản phẩm, khả năng định
giá cho các dịch vụ và lợi thế vững chắc của người đi đầu, khai phá thị trường. Các
công ty này thường bắt tay với các ngân hàng (hoặc tự chuyển thành ngân hàng) để
truy cập vào hệ thống thanh toán.
Các dịch vụ e-mobile Nhóm: Bắc – Trung - Nam
17/36
III. CÁC DỊCH VỤ CHO PHÉP THANH TOÁN
BẰNG ĐIỆN THOẠI DI ĐỘNG E-MOBILE

Các ngân hàng và các nhà mạng đang phôi hợp với nhau nhằm phát triển
thị trường này. E-mobile cung cấp rất nhiều dịch vụ tiện ích cho người sử dụng
thông qua vật bất ly thân của mọi người, đó là chiếc điện thoại di động.

1. Dịch vụ mobile banking

Mobile banking là việc khai thác các dịch vụ ngân hàng trên điện thoại di
động, thông qua một phần mềm ứng dụng sử dụng trên di động như SMS, GPRS,
WIFI hay 3G, thường được cung cấp tới khách hàng thông qua các ứng dụng được
cài đặt trên thiết bị di động của khách hàng.

Công ty Vinaphone phối hợp với Ngân hàng Á Châu (ACB) có dịch vụ
thanh toán qua điện thoại di động mobile ATM (mATM). Hiện nay hầu hết các ngân
hàng Việt Nam đã áp dụng hình thức dịch vụ này.

Dịch vụ mobile banking tại ngân hàng Ocean Bank giúp khách hàng dễ
dàng kiểm soát tài khoản của mình, mọi lúc, mọi nơi thông qua điện thoại di động
(áp dụng cho tất cả mạng di động).

dùng không cần nhớ cú pháp dịch vụ.Các dịch vụ được SHB cung cấp trên mobile
banking bao gồm: tra cứu thông tin tài khoản, thông tin thẻ ATM, tra cứu lịch sử
giao dịch, tra cứu địa chỉ các chi nhánh, phòng giao dịch, tra cứu điểm đặt máy
ATM, tra cứu tỷ giá; chuyển khoản cá nhân, chuyển khoản trong hệ thống SHB,
thanh toán trả sau…
Với dịch vụ mobile banking của TiênPhongBank, quý khách có thể truy
vấn thông tin tài khoản, thanh toán hóa đơn, chuyển khoản, mở tiết kiệm điện tử và
rất nhiều dịch vụ giá trị gia tăng khác 24/7 trên chiếc điện thoại di động của mình.
Giao dịch an toàn với cơ chế bảo mật cao.
Tháng 6/2007, VinaPhone phối hợp với Sacombank giới thiệu dịch vụ
EasyTopUp cho phép thuê bao Vinaphone có tài khoản thẻ tín dụng tại Sacombank
có thể nạp tiền trực tiếp vào tài khoản điện thoại di động thông qua tin nhắn SMS;
Tiếp đó, Techcombank cũng cho phép thanh toán cước phí ADLS của FPT qua tin
nhắn. Ngoài ra, Techcombank còn giúp khách hàng có thể nhắn tin để mua phí bảo
hiểm xe cơ giới của Bảo Minh và mua hàng trên website www.chodientu.vn …
Các dịch vụ e-mobile Nhóm: Bắc – Trung - Nam
19/36

Với mobile banking vấn đề bảo mật nhờ các tin nhắn được mã hóa và việc
sử dụng các biện pháo bảo mật khác như nhập thêm định danh PIN (Personal
Identification Number) hay mã xác nhận dùng một lần OTP (One Time P assword)
E-mobile Nhóm: Bắc – Trung - Nam
20/36

2. Dịch vụ SMS banking

SMS banking là dịch vụ truy vấn thông tin về ngân hàng như số dư tài
khoản, 3 giao dịch gần nhất , lãi suất tiết kiệm, tỷ giá bằng cách khách hàng dùng
điện thoại di động nhắn tin theo cú pháp quy định của ngân hàng.


của Ngân hàng TMCP Đông Á (EAB) đều có thể chuyển
tiền qua điện thoại di động. EAB là ngân hàng đầu tiên tại
Việt Nam triển khai dịch vụ tiện ích này. Chủ thẻ đa năng
Đông Á có thể chuyển tiền qua điện thoại di động.
Các dịch vụ e-mobile Nhóm: Bắc – Trung - Nam
21/36
Từ 1/10/2011 đến 31/10/2011, MB phối hợp với Công ty Viễn thông
Viettel triển khai chương trình “Niềm vui lan tỏa” dành cho khách hàng đang sử
dụng và đăng ký mới dịch vụ BankPlus. Theo đó, sau khi kích hoạt dịch vụ, chủ
thuê bao BankPlus có thể giới thiệu bạn bè và người thân cùng đăng ký dịch vụ để
hưởng những ưu đãi “kép” từ các chương trình khuyến mại

BankPlus là dịch vụ thanh toán điện tử của MB và Viettel nhằm giúp
khách hàng có thể kết nối tài khoản ngân hàng của mình đến thuê bao di động để
thanh toán và chuyển tiền ngay trên điện thoại như: thanh toán cước trả sau, nạp tiền
cho thuê bao trả trước, thanh toán phí dịch vụ, chuyển tiền trong và ngoài ngân hàng
theo số điện thoại hoặc số tài khoản của người nhận…
4. Dịch vụ thanh toán tiền điện, tiền nước, tiền điện
thoại, điện hoa
Tính đến hiện tại, Bưu điện vẫn là đơn vị có nhiều ưu thế nhất trong việc
thu gom các loại hình thanh toán hộ vào một mối bởi ngành này đã có sẵn các dịch
vụ điện thoại, internet. Thêm nữa, Bưu điện cũng có hệ thống mạng lưới chi nhánh
rộng hơn mọi ngân hàng, vươn đến tất cả những vùng sâu vùng xa với hơn 13.000
điểm phục vụ các dịch vụ bưu chính - viễn thông. 93% trong tổng số 8.826 xã trong
cả nước, trong đó 100% số xã ở vùng đồng bằng và trung du, 78,8% số xã ở vùng
núi cao, biên giới đã có máy điện thoại. Tổng số điện thoại hiện đạt 8 triệu máy
trong cả nước (9,94 máy/100 dân).
Nhận thấy thị trường thanh toán hộ đang trống trải, nhu cầu của người dân
còn rất lớn, các ngân hàng trong những năm gần đây ráo riết khai phá thị trường
này.


Mạng thanh toán PayNet đã cho ra mắt giải pháp
thanh toán qua điện thoại di động mPAY. mPAY là giải
pháp thanh toán qua điện thoại di động hỗ trợ GPRS được
chính Mạng Thanh toán PayNet nghiên cứu và phát triển
dựa trên công nghệ Java. GPRS (General Packet Radio
Services - dịch vụ vô tuyến gói
chung) được xem như là một
dịch vụ mới của mạng thông tin di động GSM, nó dùng
công nghệ chuyển mạch gói để truy cập đến các mạng số
liệu bên ngoài (như mạng LAN, mạng Internet, ) bằng
giao thức IP (Internet Protocol) với tốc độ cao. Di động
có cài đặt GPRS, có thể tải game, hình nền, nhạc chuông,
nhạc chờ, xem video, xem tin tức trực tuyến,…miễn phí.

Công nghệ 3G cho phép mọi giao dịch và tiện ích được thực hiện trên
điện thoại di động, thay thế cả thiết bị điều khiển các đồ gia dụng trong nhà, bản đồ
số, phòng chiếu phim, nhà hát di động hay đơn giản là phương tiện truyền tải thông
tin, chia sẻ cảm xúc VNPT sẽ cung cấp những dịch vụ 3G quan
trọng như điện thoại truyền hình, truyền tải đồng thời âm thanh, dữ
liệu với các file âm thanh dung lượng lớn, tải phim, xem phim trực
tuyến, nhắn tin đa phương tiện, tải nhạc full track, thanh toán điện tử
(cho phép thanh toán hóa đơn hay giao dịch chuyển tiền… qua tin
nhắn điện thoại di động nếu khách hàng có tài khoản mở tại ngân hàng và có liên kết
với nhà cung cấp dịch vụ di động), truy cập Internet, quảng cáo di động, sao lưu dự
phòng dữ liệu, kết nối từ xa tới mạng Internet…

Các dịch vụ e-mobile Nhóm: Bắc – Trung - Nam
23/36
6. Dịch vụ mua thẻ game

toán các loại hóa đơn… một cách đơn giản, nhanh chóng, mọi lúc, mọi nơi với chi
phí thấp.
Dịch vụ được cung cấp thông qua sự phối hợp giữa Vinaphone và công ty
M_Service JSC.

E-mobile Nhóm: Bắc – Trung - Nam
24/36

Yêu cầu và điều kiện Nhóm: Bắc – Trung - Nam
25/36
IV. CÁC MẠNG ĐIỆN THOẠI CHO PHÉP
THANH TOÁN, CÁC YÊU CẦU VÀ ĐIỀU KIỆN
THAM GIA DỊCH VỤ
1. Các mạng điện thoại cho phép thanh toán
Thanh toán hóa đơn cước dịch vụ ADSL, Homephone, PSTN của Viettel
Mobile Banking áp dụng cho tất cả các mạng điện thoại di động tại Việt
nam: VinaPhone, Viettel( Thanh toán hóa đơn cước dịch vụ ADSL, Homephone,
PSTN của Viettel) , E-Mobile (EVN Telecom), Sfone, Mobiphone,…

 E-load của VinaPhone
 AnyPay của Viettel
 Mobiez của MobiFone cho phép thuê bao di động trả trước của các mạng này
nạp tiền với đủ loại mệnh giá mà không cần sử dụng thẻ cào.
 Sfone
 EVN Telecom
 HT Mobile
 VTC Intecom,…